IV KO 101/19
Izba Karna2020-02-19
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Jerzy Grubba, Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania karnego na wniosek skazanego, gdy ten powołuje się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które wpłynęło na moc obowiązującą przepisów, ale nie wskazuje na istnienie bezwzględnych przesłanek odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie wszczyna z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, jeśli wniosek skazanego nie wskazuje na istnienie bezwzględnych przesłanek odwoławczych wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. W przypadku, gdy skazany powołuje się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które wpłynęło na moc obowiązującą przepisów, ale nie spełnia ono kryteriów z art. 439 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy nie ma podstaw do działania z urzędu, a postępowanie może być wznowione jedynie na wniosek strony.Stan faktyczny
Skazany A. I. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na wyroki Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego. Wskazał, że potrzebę wznowienia widzi w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, które wpłynęło na moc obowiązującą przepisów Kodeksu karnego. Skazany argumentował, że zachodzą bezwzględne przesłanki odwoławcze z art. 439 § 1 pkt 5 i 7 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 101/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Michał Laskowski w sprawie A. I. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 lutego 2020r. wniosku skazanego o wszczęcie z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 lipca 2017r. (VK (…)) utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 kwietnia 2018r. (II AKa (…)) na podstawie art. 542§3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania UZASADNIENIE Skazany A. I. pismem z dnia 1 lipca 2019r. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 kwietnia 2018r. (sygn. akt II AKa (…)). Z uwagi na treść tego pisma zostało ono przyjęte jako wniosek o rozważenie wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego wobec zachodzenia, w ocenie wnioskodawcy, bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 5 i 7 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdza, że w oczywisty sposób żadna ze wskazanych bezwzględnych przesłanek w niniejszej sprawie nie zachodzi. A. I. został skazany na karę 25 lat pozbawienia wolności i bezsprzecznie jest to kara znana ustawie – art. 32 pkt 4 k.k. W treści wyroków obu instancji nie
2 zachodzi też taka sprzeczność, która uniemożliwiałaby ich wykonanie, co więcej, orzeczenia te są obecnie wykonywane. Skazany w swym piśmie wskazał, że potrzebę wznowienia postępowania widzi w treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które należy zidentyfikować jako wyrok z dnia 16 kwietnia 2009r. w sprawie P 11/08 (OTK-A 2009/4/49, Dz.U. z 2009, Nr 63, poz.533), na podstawie którego, art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. o zmianie ustawy - Kodeks karny, ustawy - Kodeks postępowania karnego i ustawy - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 163, poz.1363), utracił moc, jako uznany za sprzeczny z Konstytucji RP (przepisem tym zmieniono ówczesny art. 148§2 k.k.). W tej sytuacji należy przyjąć, że to nie wskazane w piśmie skazanego przepisy, lecz art. 540§2 k.p.k. miałby w ocenie skazanego stanowić podstawę wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z treścią art. 542§3 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439§1 k.p.k. W tej sytuacji, w sprawie brak jest podstaw prawnych, które pozwalałyby na działanie Sądu Najwyższego z urzędu, a wymagane jest złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Kierując się przedstawionymi względami, Sad Najwyższy orzekł, jak na wstępie
Powiązane orzeczenia
- IV KO 155/19 2020-01-08Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie karne na wniosek skazanego, gdy podstawą wznowienia jest bezwzględna przyczyna odwoławcza, a obrońca z urzędu nie był obecny na rozprawie?
- III KO 110/25 2025-07-30Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania karnego, jeżeli zarzut dotyczący uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 k.p.k., był już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?
- I KO 6/23 2023-02-09Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, na podstawie pisma skazanego sygnalizującego konieczność wznowienia z uwag…
- III KO 5/16 2016-02-12Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, w sytuacji gdy skazany podnosi zarzut wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw.…
- III KO 68/24 2024-07-31Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wszcząć postępowanie o wznowienie postępowania karnego na skutek pisma skazanego, sygnalizującego konieczność wznowienia postępowania z powodu uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 542§3 KPKart. 439§1 pkt 5art. 32 pkt 4 KKart. 1 pkt 15art. 148§2 KKart. 540§2 KPKart. 439§1 KPK§3§1 pkt 5§2§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy