IV KO 102/21
Izba Karna2021-11-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie dotyczące przedłużenia tymczasowego aresztowania, wydane w toku postępowania karnego, może być przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy. Stwierdzono, że postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące przedłużenia tymczasowego aresztowania, choć prawomocne, nie kończy postępowania karnego i nie stanowi orzeczenia, o którym mowa w art. 540 § 1 k.p.k., ponieważ nie rozstrzyga o odpowiedzialności karnej ani nie jest orzeczeniem w postępowaniu odrębnym o charakterze autonomicznym. Jest to jedynie kwestia wpadkowa związana ze stosowaniem środka zapobiegawczego.Stan faktyczny
Oskarżony K. M. złożył do Sądu Najwyższego pismo domagając się uchylenia postanowienia Sądu Apelacyjnego o przedłużeniu tymczasowego aresztowania oraz uchylenia stosowanego aresztu. Jako podstawę wskazał wadliwe delegowanie sędziego do składu orzekającego, co miało stanowić bezwzględną przesłankę odwoławczą. Pismo zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 102/21 ZARZĄDZENIE Dnia 9 listopada 2021 r. na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. odmówić przyjęcia, jako niedopuszczalnego z mocy ustawy, wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt II AKz […], częściowo zmieniającym postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt II K […], w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego K. M. UZASADNIENIE W dniu 14 lipca 2021 r. (data stempla pocztowego – k. 4) K. M. złożył do Sądu Najwyższego pismo, z którego wynika, iż domaga się „uchylenia z mocy prawa postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] wydanego w dniu 2 lipca 2020 r., sygn. akt II AKa […] oraz uchylenia stosowanego tymczasowego aresztu stanowiącego skutek wydanego postanowienia”. Jako podstawę żądania oskarżony wskazał „uchwałę Izby Karnej Sądu Najwyższego w sprawie wadliwego delegowania do Sądu Apelacyjnego w […] sędziego R. P. oraz wobec stwierdzenia, że jest to bezwzględna przesłanka odwoławcza co do orzeczeń, w wydaniu których brał udział wadliwie powołany sędzia”. Oskarżony podniósł nadto, że wadliwie wydane postawienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania z udziałem sędziego R. P. „stanowiło podstawę do wydawania kolejnych tego typu w terminach późniejszych”. Powyższe pismo odnotowane zostało w Repertorium Sądu Najwyższego jako wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie tymczasowego aresztowania zakończonego wskazanym na wstępie kwestionowanym orzeczeniem.
2 Wniosek powyższy, z uwagi na jego przedmiot, nie był dopuszczalny z mocy ustawy, gdyż nie dotyczył postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem (art. 540 § 1 k.p.k.). Do kręgu orzeczeń, o których mowa w powyższym przepisie zaliczyć należy judykaty rozstrzygające w kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego lub szerzej, w których rozstrzygnięto o przedmiocie procesu. Należą do nich zatem również orzeczenia wydawane w różnych kwestiach ubocznych w toku procesu oraz w związku z jego przebiegiem, które rozstrzygają jednak o zagadnieniach autonomicznych. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w […], wydane w następstwie rozpoznania środka odwoławczego wniesionego od orzeczenia w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania, choć prawomocne, nie kończy postępowania sądowego i nie zapadło w ramach postępowania odrębnego wobec głównego nurtu procesu. Nie nosi również cech autonomiczności, lecz jest fragmentem postępowania co do istoty (odpowiedzialności karnej oskarżonych), dotyczącym kwestii wpadkowej - stosowania środka zapobiegawczego. Wprawdzie orzeczenie to wywołuje niewątpliwie negatywne konsekwencje dla sfery wolności osobistej, lecz nie zmienia to jednak faktu, że nie spełnia warunku określonego w art. 540 § 1 k.p.k. i nie podlega weryfikacji w tym trybie. Implikacją stwierdzenia prawnej niedopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie tymczasowego aresztowania była, wynikająca z treści art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., konieczność odmowy jego przyjęcia.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 12/22 2022-04-12Czy postępowanie w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania, zakończone postanowieniem sądu apelacyjnego, może podlegać wznowieniu z urzędu na podstawie art. 540 § 1 k.p.k.?
- IV KO 105/18 2018-12-13Czy wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania podlega rozpoznaniu w trybie art. 540 k.p.k.?
- II KO 22/13 2013-05-24Czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, które nie rozstrzyga o odpowiedzialności karnej, jest dopuszczalny z mocy ustawy?
- III KO 120/22 2023-02-22Czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie przedłużenia okresu tymczasowego aresztowania podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania karnego dotyczących wznowienia postępowania w spr…
- V KO 53/23 2023-09-27Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na twierdzeniu o niesłusznym zastosowaniu tymczasowego aresztowania, spełnia przesłanki formalne do jego przyjęcia przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 545 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 530 § 2 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy