IV KO 108/20
Izba Karna2020-11-26
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który opiera się na argumentach już wcześniej rozpoznanych lub nieprzewidzianych przez ustawę, może zostać odrzucony bez wzywania do usunięcia braków formalnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego, uznając go za oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. Wniosek ten nie zawierał argumentów uzasadniających wznowienie postępowania w świetle przepisów art. 540-540b k.p.k., a jedynie powielał argumentację już wcześniej rozpoznaną przez Sąd Najwyższy w licznych postanowieniach dotyczących wniosków tej samej osoby. Skazana nie odwołała się do żadnych nowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
E.M. wniosła o wznowienie postępowania karnego, w którym została skazana na dożywotnie pozbawienie wolności za przestępstwo z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Wniosek opierał się na argumentach dotyczących utraty syna i rzekomego wykorzystywania seksualnego przez policjanta. Argumentacja ta była już wielokrotnie podnoszona we wcześniejszych wnioskach o wznowienie postępowania, które były odrzucane jako oczywiście bezzasadne. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, a kasacja została oddalona przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku E.M. o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 108/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2020 r., sprawy E. M. skazanej z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sadu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. II AKa (…) utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. postanowił odmówić przyjęcia wniosku E.M. wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Pismem z dnia 24 września 2020 r. (data wpływu 30 września 2020 r.) E. M. wniosła o wznowienie postępowań w kilku sprawach karnych z jej udziałem, w tym postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. II K (…) z mocy którego została uznana za winną popełnienia przestępstwa z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za co wymierzono jej karę dożywotniego pozbawienia wolności. Wyrok, zaskarżony przez obrońcę oskarżonej, został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. II AKa (…). Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. IV KK 252/10, oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez obrońcę skazanej.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić przyjęcia wniosku, bez wzywania skazanej do usunięcia jego braków formalnych i bez próby ich usunięcia poprzez wyznaczenie obrońcy z urzędu. Wymieniony na wstępie przepis nakazuje podjęcie takiej decyzji wtedy, gdy z treści wniosku niepochodzącego od podmiotu fachowego wynika jego oczywista bezzasadność. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje się, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz. U.2013, poz. 1247) od dnia 1 lipca 2015 r. powstał obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania – z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Ustawodawca w treści art. 545 § 3 k.p.k. określił, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5). Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że pismo E. M. nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, iż w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 – 3 k.p.k. Skazana w złożonym wniosku ponownie podjęła próbę podważenia wyroków wydanych w
3 sprawie przez sądy I i II instancji, odwołując się do argumentacji wykorzystywanej we wcześniejszych wnioskach o wznowienie wskazanego powyżej postępowania, w szczególności faktu, że sama straciła syna, a także, iż była ofiarą wykorzystywania seksualnego przez policjanta. Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniach: z dnia 9 grudnia 2015 r., IV KO 90/15; z dnia 26 kwietnia 2016 r., IV KO 20/16 oraz z dnia 9 grudnia 2016 r., IV KO 90/16, z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt IV KO 8/17, z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt IV KO 4/18, z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt IV KO 39/18, z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt IV KO 70/18 oraz z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt IV KO 7/19, wszystkie te wnioski E. M. o wznowienie postępowania uznał za oczywiście bezzasadne. Także Sąd Apelacyjny w (…) uznał, że sprawstwo skazanej jest poza sporem, czego nie kwestionowała także obrona, koncentrując się na kwestii zdolności skazanej do ponoszenia przez nią odpowiedzialności karnej, w aspekcie stanu jej zdrowia psychicznego. Analiza aktualnie złożonego wniosku wskazuje, że E. M. nie odwołuje się do żadnych nowych argumentów, które uzasadniałby wznowienie postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności w rozumieniu przepisu art. 545 § 3 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- V KO 64/19 2019-07-25Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może zostać odrzucony bez merytorycznego rozpoznania, jeśli z jego treści wynika oczywista bezzasadność?
- IV KO 108/21 2021-10-14Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który jest powtarzalny i opiera się na argumentach już wcześniej rozpoznanych lub nieprzewidzianych w ustawie jako podstawa wznowienia, może zostać odrzucony jako oczywiście…
- III KO 107/25 2025-12-12Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje konkretnych podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających jego złożenie, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny bez wzywania do usunięcia brakó…
- III KO 58/24 2024-07-24Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje formalnie żadnej z podstaw wznowienia określonych w ustawie, może zostać odrzucony bez wzywania do usunięcia braków formalnych?
- II KO 86/20 2021-02-18Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje na żadne podstawy wznowienia przewidziane w ustawie, a jedynie przedstawia własną wersję wydarzeń i postuluje kolejną kontrolę odwoławczą, może…
Powołane przepisy
art. 148 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 545 § 3 KPKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPKart. 540 § 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy