IV KO 108/20

Izba Karna2020-11-26

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który opiera się na argumentach już wcześniej rozpoznanych lub nieprzewidzianych przez ustawę, może zostać odrzucony bez wzywania do usunięcia braków formalnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego, uznając go za oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. Wniosek ten nie zawierał argumentów uzasadniających wznowienie postępowania w świetle przepisów art. 540-540b k.p.k., a jedynie powielał argumentację już wcześniej rozpoznaną przez Sąd Najwyższy w licznych postanowieniach dotyczących wniosków tej samej osoby. Skazana nie odwołała się do żadnych nowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
E.M. wniosła o wznowienie postępowania karnego, w którym została skazana na dożywotnie pozbawienie wolności za przestępstwo z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Wniosek opierał się na argumentach dotyczących utraty syna i rzekomego wykorzystywania seksualnego przez policjanta. Argumentacja ta była już wielokrotnie podnoszona we wcześniejszych wnioskach o wznowienie postępowania, które były odrzucane jako oczywiście bezzasadne. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, a kasacja została oddalona przez Sąd Najwyższy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku E.M. o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 108/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2020 r., sprawy E. M. skazanej z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sadu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. II AKa (…) utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. postanowił odmówić przyjęcia wniosku E.M. wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Pismem z dnia 24 września 2020 r. (data wpływu 30 września 2020 r.) E. M. wniosła o wznowienie postępowań w kilku sprawach karnych z jej udziałem, w tym postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. II K (…) z mocy którego została uznana za winną popełnienia przestępstwa z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za co wymierzono jej karę dożywotniego pozbawienia wolności. Wyrok, zaskarżony przez obrońcę oskarżonej, został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. II AKa (…). Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. IV KK 252/10, oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez obrońcę skazanej. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić przyjęcia wniosku, bez wzywania skazanej do usunięcia jego braków formalnych i bez próby ich usunięcia poprzez wyznaczenie obrońcy z urzędu. Wymieniony na wstępie przepis nakazuje podjęcie takiej decyzji wtedy, gdy z treści wniosku niepochodzącego od podmiotu fachowego wynika jego oczywista bezzasadność. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje się, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz. U.2013, poz. 1247) od dnia 1 lipca 2015 r. powstał obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania – z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Ustawodawca w treści art. 545 § 3 k.p.k. określił, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5). Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że pismo E. M. nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, iż w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 – 3 k.p.k. Skazana w złożonym wniosku ponownie podjęła próbę podważenia wyroków wydanych w 3 sprawie przez sądy I i II instancji, odwołując się do argumentacji wykorzystywanej we wcześniejszych wnioskach o wznowienie wskazanego powyżej postępowania, w szczególności faktu, że sama straciła syna, a także, iż była ofiarą wykorzystywania seksualnego przez policjanta. Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniach: z dnia 9 grudnia 2015 r., IV KO 90/15; z dnia 26 kwietnia 2016 r., IV KO 20/16 oraz z dnia 9 grudnia 2016 r., IV KO 90/16, z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt IV KO 8/17, z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt IV KO 4/18, z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt IV KO 39/18, z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt IV KO 70/18 oraz z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt IV KO 7/19, wszystkie te wnioski E. M. o wznowienie postępowania uznał za oczywiście bezzasadne. Także Sąd Apelacyjny w (…) uznał, że sprawstwo skazanej jest poza sporem, czego nie kwestionowała także obrona, koncentrując się na kwestii zdolności skazanej do ponoszenia przez nią odpowiedzialności karnej, w aspekcie stanu jej zdrowia psychicznego. Analiza aktualnie złożonego wniosku wskazuje, że E. M. nie odwołuje się do żadnych nowych argumentów, które uzasadniałby wznowienie postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności w rozumieniu przepisu art. 545 § 3 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 545 § 3 KPKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPKart. 540 § 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy