IV KO 114/11

Izba Karna2012-04-03

Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Jerzy Grubba, Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu art. 8 ust. 1a ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie, w której zasądzono zadośćuczynienie niższe niż 25 000 zł, mimo że żądanie wniosku przekraczało tę kwotę?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 8 ust. 1a ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, stanowi podstawę do wznowienia postępowania tylko w tych sprawach, w których żądania wniosku i poniesiona szkoda i krzywda przekraczały 25 000 zł. W niniejszej sprawie, mimo że żądanie wniosku spełniało ten wymóg, poniesiona szkoda i krzywda zostały ustalone przez sądy na kwotę 3 000 zł, co nie uzasadnia wznowienia postępowania na wskazanej podstawie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o podwyższenie zadośćuczynienia za utratę zdrowia w czasie internowania. Wnioskodawca oparł wniosek na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją art. 8 ust. 1a ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Sądy obu instancji ustaliły zadośćuczynienie na kwotę 3 000 zł, podczas gdy wnioskodawca domagał się podwyższenia tej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za czynności z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 114/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 3 kwietnia 2012r. Sąd Najwyższy w składzie: Przewodniczący : SSN Krzysztof Cesarz Sędziowie: SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2011r. w sprawie II AKa …/11 utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 grudnia 2010r. w sprawie III Ko …/10 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 kwietnia 2012r. na podstawie art. 544§2 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. oddalić wniosek, 2. zasądzić od Skarbu Państwa ma rzecz adw. R. Z. Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za wykonanie z urzędu czynności w sprawie o wznowienie postępowania, 3. zwolnić wnioskodawcę od ponoszenia kosztów sądowych postępowania wznowieniowego. U Z A S A D N I E N I E Wniosek o wznowienie postępowania sporządzony przez pełnomocnika M. G. uznać należy jako bezzasadny. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2008r. w sprawie III K …/08 Sąd Okręgowy w K. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 3.000 zł tytułem zadośćuczynienia za utratę zdrowia w czasie internowania trwającego od 13 do 30 grudnia 1981r. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 grudnia 2010r. w sprawie III Ko …/10 oddalono wniosek w części w jakiej M. G. domagał się podwyższenia zasądzonego zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2011r. w sprawie II AKa …/11 utrzymał w mocy powyższe orzeczenie. Wnioskodawca oparł swój wniosek o wznowienie postępowania w sprawie na przesłance z art. 540§2 k.p.k., a więc na wskazaniu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2011r. (sygn. akt P 21/09), którym stwierdzono, że „art. 8 ust. 1 a ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr. 34, poz. 149 ze zm.) dodany ustawą z dnia 19 września 2007r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 191, poz. 1372) jest niezgodny z art. 64 ust.2 w zw. z art. 32 ust.1 i art. 2 oraz art. 2 oraz art. 41 ust.5 w zw. z art. 77 ust.1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej”. Wnioskodawca nie zwrócił jednak już uwagi na to, że określając skutki jakie spowoduje omawiany wyrok, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że będzie on stanowił podstawę do wznowienia postępowania w tych sprawach, w których uprzednio zastosowano art. 8 ust.1 a, ale jednocześnie dotyczy to wyłącznie tych sytuacji, „w których żądania wniosku i poniesiona szkoda i krzywda przekraczały przewidziane w ustawie 25 000 zł.”. W niniejszej zaś sprawie, co prawda żądanie wniosku spełniało wskazany wymóg, ale nie było już tak w odniesieniu do „poniesionej szkody i krzywdy”. Sądy obu instancji ustaliły bowiem zadośćuczynienie za doznane przez wnioskodawcę krzywdy na kwotę 3.000zł. Nie wykorzystały zatem nawet możliwości przewidzianych w przepisie, który zakwestionowany został w wyroku Trybunału Konstytucyjnego (a przecież zakwestionowano go właśnie ze względu na ograniczenie wynikające z określenia maksymalnej kwoty zasądzenia). Co więcej, zauważyć należy, że Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 8 ust.1 przywoływanej ustawy, nie zaś 1a – którego konstytucyjność była kwestionowana, zaś wyrok Sądu Apelacyjnego wydany został już po ukazaniu się omawianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a więc, gdy mógł on już uznać, że należne wnioskodawcy zadośćuczynienie powinno być wyższe niż 25 000zł., nie skorzystał jednak z takiej możliwości. Nie ma zatem żadnych powodów ku temu, aby wznawiać postępowanie na wskazanej przez wnioskodawcę podstawie. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 544§2art. 540§2 KPKart. 8 ust. 1art. 64 ust.2art. 32 ust.1art. 2art. 41 ust.5art. 77 ust.1art. 31 ust. 3art. 8 ust.1§2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy