IV KO 114/11
Izba Karna2012-04-03
Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Jerzy Grubba, Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu art. 8 ust. 1a ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie, w której zasądzono zadośćuczynienie niższe niż 25 000 zł, mimo że żądanie wniosku przekraczało tę kwotę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 8 ust. 1a ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, stanowi podstawę do wznowienia postępowania tylko w tych sprawach, w których żądania wniosku i poniesiona szkoda i krzywda przekraczały 25 000 zł. W niniejszej sprawie, mimo że żądanie wniosku spełniało ten wymóg, poniesiona szkoda i krzywda zostały ustalone przez sądy na kwotę 3 000 zł, co nie uzasadnia wznowienia postępowania na wskazanej podstawie.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o podwyższenie zadośćuczynienia za utratę zdrowia w czasie internowania. Wnioskodawca oparł wniosek na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją art. 8 ust. 1a ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Sądy obu instancji ustaliły zadośćuczynienie na kwotę 3 000 zł, podczas gdy wnioskodawca domagał się podwyższenia tej kwoty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za czynności z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 114/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 3 kwietnia 2012r. Sąd Najwyższy w składzie: Przewodniczący : SSN Krzysztof Cesarz Sędziowie: SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2011r. w sprawie II AKa …/11 utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 grudnia 2010r. w sprawie III Ko …/10 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 kwietnia 2012r. na podstawie art. 544§2 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. oddalić wniosek, 2. zasądzić od Skarbu Państwa ma rzecz adw. R. Z. Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% podatku VAT, tytułem
wynagrodzenia za wykonanie z urzędu czynności w sprawie o wznowienie postępowania, 3. zwolnić wnioskodawcę od ponoszenia kosztów sądowych postępowania wznowieniowego. U Z A S A D N I E N I E Wniosek o wznowienie postępowania sporządzony przez pełnomocnika M. G. uznać należy jako bezzasadny. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2008r. w sprawie III K …/08 Sąd Okręgowy w K. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 3.000 zł tytułem zadośćuczynienia za utratę zdrowia w czasie internowania trwającego od 13 do 30 grudnia 1981r. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 grudnia 2010r. w sprawie III Ko …/10 oddalono wniosek w części w jakiej M. G. domagał się podwyższenia zasądzonego zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2011r. w sprawie II AKa …/11 utrzymał w mocy powyższe orzeczenie. Wnioskodawca oparł swój wniosek o wznowienie postępowania w sprawie na przesłance z art. 540§2 k.p.k., a więc na wskazaniu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2011r. (sygn. akt P 21/09), którym stwierdzono, że „art. 8 ust. 1 a ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr. 34, poz. 149 ze zm.) dodany ustawą z dnia 19 września 2007r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 191, poz. 1372) jest
niezgodny z art. 64 ust.2 w zw. z art. 32 ust.1 i art. 2 oraz art. 2 oraz art. 41 ust.5 w zw. z art. 77 ust.1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej”. Wnioskodawca nie zwrócił jednak już uwagi na to, że określając skutki jakie spowoduje omawiany wyrok, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że będzie on stanowił podstawę do wznowienia postępowania w tych sprawach, w których uprzednio zastosowano art. 8 ust.1 a, ale jednocześnie dotyczy to wyłącznie tych sytuacji, „w których żądania wniosku i poniesiona szkoda i krzywda przekraczały przewidziane w ustawie 25 000 zł.”. W niniejszej zaś sprawie, co prawda żądanie wniosku spełniało wskazany wymóg, ale nie było już tak w odniesieniu do „poniesionej szkody i krzywdy”. Sądy obu instancji ustaliły bowiem zadośćuczynienie za doznane przez wnioskodawcę krzywdy na kwotę 3.000zł. Nie wykorzystały zatem nawet możliwości przewidzianych w przepisie, który zakwestionowany został w wyroku Trybunału Konstytucyjnego (a przecież zakwestionowano go właśnie ze względu na ograniczenie wynikające z określenia maksymalnej kwoty zasądzenia). Co więcej, zauważyć należy, że Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 8 ust.1 przywoływanej ustawy, nie zaś 1a – którego konstytucyjność była kwestionowana, zaś wyrok Sądu Apelacyjnego wydany został już po ukazaniu się omawianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a więc, gdy mógł on już uznać, że należne wnioskodawcy zadośćuczynienie powinno być wyższe niż 25 000zł., nie skorzystał jednak z takiej możliwości. Nie ma zatem żadnych powodów ku temu, aby wznawiać postępowanie na wskazanej przez wnioskodawcę podstawie. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KO 34/17 2017-10-26Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 8 ust. 1a ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepo…
- VII KO 1/18 2018-11-14Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisu prawnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie o zadośćuczynienie za represje, gd…
- III KO 15/13 2013-06-06Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu art. 8 ust. 1a ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rz…
- I KO 58/22 2022-10-19Czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, opartym na przepisie uznanym następnie za niezgodny z Konstytucją, może być uwzględniony w części dotyczącej odszkodowania, jeśli pierwotne rozstrz…
- IV KO 10/18 2018-04-26Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu art. 8 ust. 1a ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rz…
Powołane przepisy
art. 544§2art. 540§2 KPKart. 8 ust. 1art. 64 ust.2art. 32 ust.1art. 2art. 41 ust.5art. 77 ust.1art. 31 ust. 3art. 8 ust.1§2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy