IV KO 12/16
Izba Karna2016-03-23
Skład orzekający: Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ze względu na potrzebę oceny zeznań pracowników sądu, zasługuje na uwzględnienie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zasługuje na uwzględnienie. Ocena zeznań pracowników Sądu Rejonowego w B., w tym jego wiceprezesa, jako rzutujących na kwestię zasadności i prawidłowości czynności zatrzymania pokrzywdzonego, może rodzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania przez ten sąd. Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko funkcjonariuszom policji oskarżonym o bezprawne pozbawienie wolności i inne przestępstwa. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek potrzebą oceny zeznań pracowników tego sądu, w tym jego wiceprezesa, co mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania i wzbudzić wątpliwości co do bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 12/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie z oskarżenia subsydiarnego A. K. przeciwko D. K., J. Ś., R. B. i A. W. oskarżonym o czyn z art. 231 § 3 k.k. i in. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 23 marca 2016 r., wniosku Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 stycznia 2016 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w B. wpłynął subsydiarny akt oskarżenia pełnomocnika A. K. przeciwko D. K., J. Ś., R. B. i A, W, oskarżonym o to, że w dniu 10 stycznia 2012 r. w B. działając wspólnie i w porozumieniu zatrzymali pokrzywdzonego A. K., a następnie osadzili go w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych Komendy Miejskiej Policji w B., a następnie doprowadzili do Aresztu Śledczego w B. w celu odbycia kary pozbawienia wolności, w następstwie czego pokrzywdzony został bezprawnie pozbawiony wolności, naruszona została jego nietykalność cielesna, nadto zniszczeniu uległy drzwi wejściowe do mieszkania pokrzywdzonego, w następstwie powstała szkoda w wysokości 85 zł, tj. o czyn z art. 231 § 3 k.k. i art. 217 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
2 Postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt IX K […], Sąd Rejonowy w B. zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozważenie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt IV KO 18/15, Sąd Najwyższy przedmiotowy wniosek pozostawił bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że nie doszło do skutecznego wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia (został złożony po upływie terminu prekluzyjnego określonego w art. 55 § 1 k.p.k.), toteż wniosek Sądu Rejonowego w B. jest w zasadzie bezprzedmiotowy. Sąd Najwyższy zastrzegł jednakże, że poza aktami sprawy może znajdować się pismo procesowe uprawnionej osoby dowodzące zachowania tego terminu. Kierując się powyższą oceną, postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r., sygn. akt IX K […], Sąd Rejonowy w B., na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 55 § 1 i § 2 k.p.k., umorzył postępowanie wobec oskarżonych D. K., J. Ś., R. B. i A. W. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego. Postanowieniem z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt VII Kz […], Sąd Okręgowy w B. zaskarżone postanowienie uchylił stwierdzając, że nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przez pełnomocnika pokrzywdzonego. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy z oskarżenia subsydiarnego A. K. przeciwko D. K., J. Ś., R. B. i A. W.. Uzasadniając wystąpienie Sąd Rejonowy w B. stwierdził, że wobec faktu, iż w sprawie zachodzi potrzeba oceny zeznań składanych przez pracowników tego sądu, w tym jego wiceprezesa, jako rzutujących na kwestię zasadności i prawidłowości czynności zatrzymania pokrzywdzonego A. K., orzekanie w sprawie przez sąd właściwy mogłoby negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania oraz wzbudzić powszechne wątpliwości, co do bezstronności tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
3 Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Skorzystanie z niej możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny. Takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie. Ocena zarzutu podniesionego przez oskarżyciela subsydiarnego wobec funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w B. wymaga bowiem, prócz wyjaśnienia kwestii w oparciu o jaką decyzję doszło do zatrzymania A. K. w dniu 10 stycznia 2012 r., także skontrolowania prawidłowości stosowania przepisów o tzw. zatrzymaniu penitencjarnym, co uzależnione jest od oceny wiarygodności zeznań m.in. sekretarzy Sądu Rejonowego w B. oraz wiceprezesa tego Sądu. Nie ulega wątpliwości, że ocena przez Sąd Rejonowy w B. działalności sędziów i pracowników tego Sądu, może rodzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania. Sytuacja taka może być powodem powstania w opinii publicznej i odbiorze społecznym przeświadczenia o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a to z kolei rodzi ryzyko negatywnej oceny i kwestionowania prawidłowości wydanego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić zatem należy, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, spoza obszaru właściwości Sądu Okręgowego w B. i Sądu Apelacyjnego w […], na obszarze jurysdykcji których funkcjonuje Sąd występujący o to przekazanie tj. Sądowi Rejonowemu w W., jako najbliżej położonemu. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. [l.n]
Powiązane orzeczenia
- I KO 42/24 2024-07-05Czy w sytuacji, gdy oskarżony wykonywał prace na terenie sądu, a świadkami zdarzenia byli Prezes Sądu i inni pracownicy, w tym sędzia, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dob…
- III KO 59/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu dotyczy sędziów sądu właściwego miejscowo, a jeden z nich pełni funkcję prezesa sądu, należy uwzględnić taki wniosek ze względu…
- IV KO 42/17 2017-05-17Czy w sytuacji, gdy zarzucany oskarżonej czyn dotyczy uszkodzenia mienia należącego do sądu, a świadkami zdarzenia są pracownicy tego sądu, zasadne jest przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze wz…
- III KO 180/24 2024-11-22Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa dotyczą sędziów i pracowników sądu właściwego miejscowo, istnieje podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względ…
- III KO 41/25 2025-04-04Czy zarzuty oskarżonego dotyczące sposobu prowadzenia czynności przez sąd oraz fakt, że pokrzywdzonym jest sędzia innego sądu rejonowego, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wym…
Powołane przepisy
art. 231 § 3 KKart. 37 KPKart. 217 § 1 KKart. 288 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 55 § 1 KPKart. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 55 § 1§ 3§ 1§ 2§ 1 pkt 9
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy