IV KO 123/19

Izba Karna2019-10-23

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wszyscy sędziowie sądu właściwego złożyli oświadczenia o wyłączeniu od rozpoznania sprawy, a dalszy rozwój sytuacji procesowej potwierdził, że instytucji iudex suspectus nadano zbyt daleki zasięg, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie podzielił poglądu, że w przedmiotowej sprawie doszło do sytuacji, w której dobro wymiaru sprawiedliwości było zagrożone, co wymagałoby sięgnięcia po rozwiązanie z art. 37 k.p.k. Sąd uznał, że błędnie większość kadry orzekającej w Sądzie właściwym założyła, że samo orzekanie w tym samym Sądzie jest tożsame z utrzymywaniem bliskich kontaktów przyjacielskich tudzież koleżeńskich. Ponadto, powołując się na wyłączenie wszystkich sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, organ występujący nie powinien działać z pominięciem art. 43 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie było podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej A.Z. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniono to tym, że wszyscy sędziowie Sądu Rejonowego w K. złożyli oświadczenia o wyłączeniu od rozpoznawania sprawy, co miało wynikać z łączących ich kontaktów towarzyskich. Sąd Rejonowy przewidywał kolejne wnioski o wyłączenie sędziów, co mogłoby prowadzić do wątpliwości co do obiektywizmu organu orzekającego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 123/19 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2019 r. Sąd Najwyższy w Warszawie – Izba Karna w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SN Rafał Malarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 23 października 2019 r., w sprawie A.Z., oskarżonego o popełnienie czynu z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 30 września 2019 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: odmówić przekazania sprawy UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy A.Z karżonego o popełnienie czynu zabronionego z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. na szkodę sędziego A.N., orzekającej w II Wydziale Karnym Sądu właściwego, innemu sądowi równorzędnemu. Inicjujący wystąpienie Sąd podniósł, że wszyscy sędziowie Sądu miejscowo właściwego złożyli oświadczenia o wyłączeniu ich od rozpoznawania sprawy II K (…), wobec czego na obecnym etapie rozpoznanie sprawy leży w gestii VI Wydziału Cywilnego. Postulując zastosowanie art. 37 k.p.k., Sąd występujący przedstawił pogląd, że ze względu na łączące sędziów kontakty towarzyskie przewidywane są kolejne wnioski 2 w trybie iudex suspectus zarówno na etapie pierwszoinstancyjnym, jak i – hipotetycznie - odwoławczym, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Zdaniem autora niniejszej inicjatywy, orzekanie przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie A.Z. spowoduje w opinii publicznej wątpliwości co do obiektywizmu organu procedującego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Żądanie zawarte w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. nie mogło zostać uwzględnione. Sąd Najwyższy nie podzielił poglądu przedstawionego w wystąpieniu, że w przedmiotowej sprawie doszło do sytuacji, w której dobro wymiaru sprawiedliwości było zagrożone, co wymagałoby sięgnięcia po rozwiązanie z art. 37 k.p.k. Pomimo że słusznym był zarysowany w postanowieniu z 30 września 2019 r. ogólny punkt widzenia, iż fakt towarzyskiej znajomości pokrzywdzonej z sędziami mógł stać się podstawą do złożenia przez konkretnych sędziów wniosku o wyłączenie ich od udziału w tej sprawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., to jednak dalszy rozwój sytuacji procesowej potwierdził, że instytucji iudex suspectus nadano w niniejszej sprawie zbyt daleki zasięg. Po pierwsze, błędnie większość kadry orzekającej w Sądzie właściwym terytorialnie założyła, że samo orzekanie w tym samym Sądzie jest tożsame z utrzymywaniem bliskich kontaktów przyjacielskich tudzież koleżeńskich. Po drugie, powołując się na wyłączenie wszystkich sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, organ występujący nie powinien działać z pominięciem art. 43 k.p.k. Tymczasem Sąd Rejonowy w K. (wydział mylnie podany jako I, bo powinien być VI) zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. Drobiazgowa lektura akt sprawy nie budziła żadnych wątpliwości, że nie było podstaw do przekazania jej innemu sądowi równorzędnemu. Postanowieniami Sądu Rejonowego w K. z 27 listopada 2018 r. (k. 51) i z 30 kwietnia 2019 r. (k. 117) zadecydowano o wyłączeniu wszystkich sędziów II Wydziału Karnego, Sekcji do spraw Wykroczeń i Sekcji Wykonywania Orzeczeń oraz tych sędziów innych wydziałów, którzy złożyli przedmiotowe deklaracje wyłączenia ich od rozpoznania sprawy II K (…). Jednak analiza dokumentów stała w sprzeczności ze stanowiskiem wyrażonym w postulacie skierowanym do Sądu Najwyższego w 3 trybie art. 37 k.p.k., ponieważ wbrew argumentacji występującego Sądu część sędziów wydała oświadczenia, że nie zachodzą wobec nich okoliczności warunkujące wyłączenie ich w trybie iudex suspectus, a jako wadliwy należało ocenić pogląd, że hipoteza, iż spodziewane są kolejne wnioski o wyłączenie sędziów, mogłaby lec u podstaw zastosowania rozwiązania z art. 37 k.p.k. Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 226 § 1 KKart. 31 § 2 KKart. 37 KPKart. 41 § 1 KPKart. 43 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy