IV KO 135/25

IV KO 135/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie A. Z., skazanego z art. 280 § 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2025 r., sygnalizacji Sądu Okręgowego w Suwałkach o wznowienie z urzędu postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 240/21, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 30 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K 17/21, 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. wznawia postępowanie karne co do czynu z dnia 21 lipca 1996 r., popełnionego na szkodę T. i kwalifikowanego z art. 280 § 1 k.k., zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 240/21, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 30 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K 17/21; IV KO 135/25 2 2. na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. uchyla w części wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 240/21 oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 30 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K 17/21 – w odniesieniu do czynu z dnia 21 lipca 1996 r., popełnionego na szkodę T. i kwalifikowanego z art. 280 § 1 k.k. (pkt I, III i IV tiret drugie sentencji wyroku Sądu I instancji) – i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. postępowanie w tym zakresie umarza, a kosztami procesu w tej części obciąża Skarb Państwa; 3. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciąża Skarb Państwa. Kazimierz Klugiewicz Michał Laskowski Małgorzata Wąsek-Wiaderek UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 30 sierpnia 2021 r., sygn. akt II K 17/21, A. Z. został uznany za winnego tego, że: 1. w dniu 21 lipca 1996 r., w B. w hotelu przy ul. J. , działając wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą dokonał rozboju na osobie T. w ten sposób, że grożąc jej pozbawieniem życia zabrał w celu przywłaszczenia łańcuszek i pierścionek wykonane ze złota o łącznej wartości 1500 zł oraz pieniądze w kwocie 150 zł na szkodę T. , tj. przestępstwa z art. 280 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności; 2. w nocy z 26 na 27 lipca 1996 r., na trasie A.-S. w pobliżu miejscowości A., działając wspólnie i w porozumieniu z D. A. , inną ustaloną osobą oraz z co najmniej jedną nieustaloną osobą, dokonał rozboju z użyciem niebezpiecznego narzędzia na osobie S. K. w ten sposób, że grożąc mu pozbawieniem życia przy użyciu broni palnej oraz po doprowadzeniu go do IV KO 135/25 3 stanu bezbronności poprzez bicie pięścią w twarz oraz skrępowanie rąk i nóg, zabrał w celu przywłaszczenia łańcuszek wykonany ze złota, radioodtwarzacz marki P., dezodoranty, kasety magnetofonowe oraz saszetkę z pieniędzmi w kwocie 200 zł, wszystko o łącznej wartości 3200 zł na szkodę S. K. , tj. przestępstwa z art. 280 § 2 k.k., za które wymierzono mu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd I instancji, na podstawie art. 85 § 1 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone kary jednostkowe pozbawienia wolności i w ich miejsce wymierzył oskarżonemu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Ponadto, na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz T. kwoty 1650 zł, zaś na rzecz S. K. kwoty 3200 zł. Wyrok Sądu meriti został zaskarżony przez obrońcę oskarżonego. Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 240/21, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Pismem z dnia 31 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach, na mocy art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 k.p.k. w zw. z art. 540 § 2 k.p.k. oraz na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o: „1) wznowienie postępowania z urzędu w sprawie II K 17/21 dotyczącej A. Z. , z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.12.2023 r. w sprawie P 12/22, a w związku z tym w dacie wydania wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach w sprawie II K 17/21 z dnia 30.08.2021 r. nastąpienie przedawnienia karalności czynu, za który A. Z. został skazany, który to wyrok następnie został utrzymany w mocy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w dniu 10.06.2022 r. w sprawie II AKa 240/21, IV KO 135/25 4 2) umorzenie postępowania w zakresie punktu I i III oraz w zakresie T. punktu IV wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 30 sierpnia 2021 r. w sprawie II K 17/21”. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania zasługiwał na uwzględnienie. Niezależnie od tego, że argumentacja przytoczona we wniosku odwoływała się także do podstawy wznowieniowej określonej w art. 540 § 2 k.p.k. tryb zainicjowany wystąpieniem Sądu Okręgowego w Suwałkach obligował do rozpatrzenia sygnalizowanej kwestii w kontekście jednej z tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Trafnie wskazano we wniosku, że w chwili wydawania przez Sąd Okręgowy w Suwałkach wyroku w sprawie II K 17/21 obowiązywał przepis art. 15 zzr¹ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1327), który stanowił, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe. Okresy, o których mową w ust. 1, liczy się od dnia 14 marca 2020 r. - w przypadku stanu zagrożenia epidemicznego, oraz od dnia 20 marca 2020 r. - w przypadku stanu epidemii. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 grudnia 2023r. w sprawie o sygn. akt P 12/22 orzekł, iż art. 15zzr¹ ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1327, ze zm.) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji bieg terminów przedawnienia przypisanych skazanemu przestępstw należało obliczać zgodnie z wskazaniami art. 101 i 102 k.k. O ile drugi z czynów, stanowiący zbrodnię (art. 208 § 2 k.k.) przedawniałby się po upływie 30 lat IV KO 135/25 5 (art. 101 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 102 § 1 k.k.), a zatem biorąc pod uwagę czas jego popełnienia z dniem 27 lipca 2026 r., to pierwszy z występków (art. 280 § 1 k.k.), mając 25-letni termin przedawnienia (art. 101 § 2a k.k. w zw. z art. 102 § 1 k.k.) przedawnił się z końcem dnia 21 lipca 2021 r. Oznacza to, że w zakresie tego przestępstwa nie mogły zapaść wydane w sprawie, po tym terminie, wyroki Sądów obu instancji. Orzeczenia te są zatem dotknięte uchybieniem rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. W konsekwencji należało wznowić postępowanie karne, uchylić wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach w zakresie dotyczącym skazania za pierwszy z przypisanych skazanemu czynów oraz związane z nim rozstrzygnięcia o karze łącznej i środku kompensacyjnym, a następnie uchylić wyrok Sądu meriti w tej części tj. w zakresie pkt. I (skazanie za występek z art. 280 § 1 k.k.), III (kara łączna) i IV tiret drugie (orzeczenie obowiązku kompensacyjnego na rzecz pokrzywdzonej I przestępstwem – T. ) i umorzyć postępowanie w tym zakresie, na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. wyroku. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w [J.J.] [a.ł] Kazimierz Klugiewicz Michał Laskowski Małgorzata Wąsek-Wiaderek