IV KO 14/23

Izba Karna2023-06-15

Skład orzekający: Ryszard Witkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sprawa karna dotyczy zachowania sędziego sądu, a stanowisko w tej sprawie prezentowali publicznie inni sędziowie tego samego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu uniknięcia wątpliwości co do obiektywizmu orzekania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy może zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości. Dotyczy to sytuacji, w których występują realne okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, nawet jeśli nie ma podstaw do kwestionowania niezależności sędziów. W przypadku, gdy stronami postępowania są sędziowie tego samego sądu, a sprawa dotyczy zachowania jednego z nich, istnieje ryzyko wywołania w odbiorze społecznym przekonania o braku obiektywizmu, co podważa autorytet wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w X. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zachowania Prezesa tego sądu, zakwalifikowanego z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 218 § 1 a k.k. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że sprawa dotyczy sędziego Y. Y., a stanowisko w tej sprawie prezentowali publicznie inni sędziowie Sądu Rejonowego w X. Sąd Rejonowy argumentował, że taka sytuacja może wywołać przekonanie o braku obiektywizmu orzekających sędziów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą X. X. Sądowi Rejonowemu w Y. jako równorzędnemu Sądowi Rejonowemu w X.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 14/23 POSTANOWIENIE Dnia 15 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie M. N. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 czerwca 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego w X. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Y.. UZASADNIENIE Postanowieniem z 1 lutego 2023 r. sygn. II K […] Sąd Rejonowy w X. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy karnej X. X. innemu sądowi równorzędnemu, motywując to faktem, iż sprawa będąca przedmiotem postępowania dotyczy kwestionowanego subsydiarnym aktem oskarżenia zachowania Prezesa Sądu Rejonowego w X., wymierzonego przeciwko sędziemu Y. Y., kwalifikowanego z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 218 § 1 a k.k., a stanowisko w kwestii niedopuszczenia pokrzywdzonego do pełnienia urzędu w […] Wydziale […] Sądu Rejonowego w X. prezentowali publicznie także sędziowie […]1 Wydziału […]2 tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne IV KO 14/23 2 okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 maja 2023 r. sygn. III KK 41/23). Wystąpienie takich okoliczności sygnalizuje w postanowieniu Sąd Rejonowy w X.. Wniosek dotyczy bowiem postępowania, w którym stronami są sędziowie tego Sądu Rejonowego. Taka sytuacja bezsprzecznie w odbiorze społecznym mogłaby wywołać przekonanie o możliwości braku obiektywizmu orzekających w tej sprawie sędziów Sądu Rejonowego w X., co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Stąd też, choć nie ma żadnych przesłanek, by podawać w wątpliwość niezależność i niezawisłość sędziów sądu właściwego, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego. W związku z powyższym Sąd Najwyższy, w pełni podzielając argumentację sądu występującego zawartą w uzasadnieniu postanowienia, przekazał sprawę dotyczącą X. X. Sądowi Rejonowemu w Y. jako równorzędnemu Sądowi Rejonowemu w X.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 218 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy