IV KO 17/25

Izba Karna2025-03-18

Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której skazany podnosi zarzut wadliwie ukształtowanego składu sądu odwoławczego z powodu nominacji sędziów przez tę Radę?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której skazany podnosi zarzut wadliwie ukształtowanego składu sądu odwoławczego z powodu nominacji sędziów przez tę Radę. Sędzia ten nie byłby w stanie zachować obiektywizmu, oceniając wystąpienie skazanego przez pryzmat własnego statusu zawodowego, co naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua.
Stan faktyczny
Skazany M. G. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie. Skazany argumentował, że sędzia Adam Roch, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., nie spełnia zasad niezawisłości i bezstronności. Skazany podnosił również zarzuty dotyczące wadliwie ukształtowanego składu Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który orzekał w jego sprawie. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie o sygn. akt IV KO 17/25.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 17/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 marca 2025 r. wniosku skazanego M. G. o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Adama Rocha od udziału w sprawie o sygn. akt IV KO 17/25. UZASADNIENIE Pismem datowanym 27 stycznia 2025 r., określonym jako „Wystąpienie (w trybie 9 § 2 k.p.k.) skazany M. G. zwrócił się do Sądu Najwyższego o „wznowienie postępowania z urzędu, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia odpowiedniemu Sądowi na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu bezwzględnej przesłanki odwoławczej związanej z wadliwie ukształtowanym składem Sądu Apelacyjnego w Katowicach (…)”, który 6 grudnia 2022 r. wydał wyrok w jego sprawie o sygn. akt II AKa 406/22. Wadliwości tej skazany upatruje w tym, że cyt. „2 z 3 sędziów nie spełniało zasad niezawisłości i bezstronności”, z tego powodu, że sędzia X.Y. „został nominowany przez upolitycznioną KRS”, natomiast sędzia Sądu Okręgowego X.Y.1 została delegowana do Sądu Apelacyjnego decyzją Ministra Sprawiedliwości, który ma IV KO 17/25 2 „pełną swobodę i kontrolę w delegowaniu sędziów a co za tym idzie istnieje podejrzenie, że delegowani sędziowie działają pod naciskiem i na polecenie Ministra Sprawiedliwości”. Skazany uważa, że taka obsada Sądu odwoławczego powodowała, że został pozbawiony prawa do sprawiedliwego procesu, nadto zwrócił uwagę, że cyt. „moją kasację rozpatrywała Anna Dziergawka jest to neo sędzia co do której nie ma żadnej wątpliwości, że nie spełnia ona zasady bezstronności i niezawisłości”. W związku z tym postulował, na wypadek niepodzielenia poglądu o zaistnieniu w jego sprawie bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia na etapie postępowania odwoławczego, „przekazanie kasacji do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”, co należy interpretować jako zgłoszenie alternatywnej sygnalizacji o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego. W Sądzie Najwyższym sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV KO 17/25 i zarządzeniem Prezesa Izby Karnej przydzielona sędziemu SN Adamowi Rochowi. Zawiadomiony o tym M. G. złożył wniosek o wyłączenie tego sędziego od udziału w sprawie, bowiem „był wybrany na wniosek upolitycznionej KRS (…), sędzia wybrany w tym trybie nie spełnia zasady niezawisłości i bezstronności”. Skazany nawiązał do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4-4110-1/20 oraz przywołał orzeczenia tego Sądu, mocą których wyłączano sędziego Adama Rocha od rozpoznania innych spraw. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jest faktem, że Pan Adam Roch do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Skazany M. G. uważa, że udział tego organu w postępowaniu prowadzącym do nominacji sędziego, który orzekał w jego sprawie, skutkuje nienależytą obsadą sądu, tj. zaistnieniem uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co nakazuje wznowienie postępowania z urzędu. W tym stanie rzeczy jest oczywiste, że oceniając zasadność wystąpienia skazanego, sędzia Adam Roch nie byłby w stanie zachować obiektywizmu, bowiem oceniałby IV KO 17/25 3 to wystąpienie przez pryzmat własnego statusu zawodowego, który podałby w wątpliwość, gdyby podzielił argumentację skazanego. Tym samym doszłoby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua, czemu zapobiegnie wyłączenie sędziego od udziału w sprawie. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 1 pkt 1§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy