IV KO 203/25
Izba Karna2026-02-04
Skład orzekający: Michał Laskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego, oparty na twierdzeniu o niewinności skazanego i powołujący się na bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., może być podstawą do wznowienia postępowania, jeśli w istocie zmierza do zakwestionowania ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny. Stwierdzono, że wznowienie postępowania z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. jest możliwe wyłącznie z urzędu. Ponadto, wnioskodawca instrumentalnie powołał bezwzględną przyczynę odwoławczą, podczas gdy jego rzeczywistym celem było zakwestionowanie ustaleń faktycznych i wykazanie niewinności, co nie jest dopuszczalne w trybie wznowienia postępowania opartego na tej przesłance. Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne były drobiazgowo badane na wcześniejszych etapach postępowania, a dowody, w tym zeznania świadka i dane o karalności, jednoznacznie wskazywały na sprawstwo wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skazany W. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który utrzymał w mocy wyrok skazujący go za zabójstwo (art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.) na karę 25 lat pozbawienia wolności. Skazany upatrywał podstaw do wznowienia w bezwzględnej przesłance odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., twierdząc, że jest niewinny. Wcześniejsza kasacja obrońcy została oddalona jako oczywiście bezzasadna.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 203/25 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie W. S. na posiedzeniu bez udziału stron (art. 545 § 3 k.p.k.), po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r., wniosku skazanego o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II AKa 110/17, p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął osobiście sporządzony przez W. S. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 28 kwietnia 2017 r. Mocą tego orzeczenia, w wyniku rozpoznania apelacji obrońcy, utrzymano wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku z 25 listopada 2016 r. skazujący wnioskodawcę za popełnienie przestępstwa z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. na karę 25 lat pozbawienia wolności. W sprawie obrońca wywiódł kasację i Sąd Najwyższy postanowieniem z 11 kwietnia 2018 r. oddalił ją jako oczywiście bezzasadną. Aktualnie wnioskodawca upatrywał konieczność wznowienia postępowania z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. uznając, że jest niewinny.
IV KO 203/25 2 Zacząć trzeba od tego, że skoro wznowienie procesu z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., możliwe jest wyłącznie z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.), informacja skazanego mogłaby zostać potraktowana jako sygnalizacja o potrzebie podjęcia czynności z urzędu (art. 9 § 2 k.p.k.). Sama deklaracja w tej kwestii nie wiązała jednak Sądu Najwyższego. Analiza zgłoszonego postulatu wskazywała jasno, iż wnioskodawca instrumentalnie powołał bezwzględną przyczynę odwoławczą, w rzeczywistości zmierzając do zmiany ustaleń faktycznych i uznania go niewinnym. Tylko dla porządku, odnosząc się do rzekomego uchybienia o charakterze bezwzględnym, trzeba postawić sprawę jasno i uznać, że ustalenia faktyczne poczynione w przedmiotowej sprawie były drobiazgowo badane na dwóch etapach procedowania tj. pierwszoinstancyjnym oraz odwoławczym poddanym kontroli kasacyjnej, która nie potwierdziła zarzutów nadzwyczajnego środka zaskarżenia, albowiem nie ujawniono żadnych rażących naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego pozwalających na wyciągnięcie wniosku, że za zabójstwo skazano niewinnego człowieka. Deklaracje wnioskodawcy jakoby jego skazanie było bezpodstawne i oparte wyłącznie na informacji o uprzedniej karalności są czczym argumentem, który nie znosi krytyki wobec silnych dowodów, bynajmniej nie poszlakowych, wskazujących na jego sprawstwo: B. D. była naocznym świadkiem zdarzenia. Zbieranie danych o karalności, zgodnie z art. 213 k.p.k. przeprowadza się na etapie także sądowym po to, aby w ramach procesu osobowo poznawczego poznać sytuację prawną oskarżonego. W tej kwestii dość powiedzieć, że stwierdzenie, iż W. S. był wcześniej karany połączonymi w wyrok łączny dwoma orzeczeniami skazującymi za popełnienie w ramach recydywy zwykłej czynów zabronionych przeciwko życiu i zdrowiu z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. było konieczne, choćby po to, aby stwierdzić, że sprawca przedmiotowej zbrodni działał w ramach wielokrotnego powrotu do przestępstwa, co dopełniło kwalifikacji prawnej czynu o przepis art. 64 § 2 k.k. Powyższy wywód ostatecznie zamykał dyskusję odnośnie sytuacji prawnej W. S. . O oczywistej bezzasadności wniosku świadczyło to, że skazany w gruncie rzeczy zmierzał do zakwestionowania ustaleń faktycznych w sprawie, twierdząc, że nie dopuścił się przypisanego mu przestępstwa. Na poparcie swojej tezy nie przedstawił jednak żadnego argumentu powiązanego z art. 540 § 1 k.p.k., który uprawdopodobniłby choćby w najmniejszym stopniu zasadność żądania wznowienia postępowania. Mając na względzie, że okoliczności wskazane przez wnioskodawcę nie mogły nawet hipotetycznie stanowić podstawy do wszczęcia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., Sąd Najwyższy, bez wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych, odmówił przyjęcia wniosku w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
IV KO 203/25 3 [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KO 76/21 2021-10-27Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania, oparty na tych samych okolicznościach, które były już rozpoznawane w poprzednim postępowaniu o wznowienie, może zostać przyjęty?
- V KO 3/20 2020-03-05Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na okolicznościach znanych już w toku postępowania, które nie wskazują na popełnienie przestępstwa rzutującego na treść orzeczenia ani nie stanowią nowych faktów lub dowodów…
- V KO 67/24 2024-10-30Czy wniosek o wznowienie postępowania, który nie powołuje się formalnie na żadną z podstaw wznowienia określonych w ustawie, ale kwestionuje ustalenia faktyczne i dowodowe dokonane w prawomocnie zakończonym postępowaniu,…
- III KO 58/24 2024-07-24Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje formalnie żadnej z podstaw wznowienia określonych w ustawie, może zostać odrzucony bez wzywania do usunięcia braków formalnych?
- III KO 5/16 2016-02-12Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, w sytuacji gdy skazany podnosi zarzut wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw.…
Powołane przepisy
art. 545 § 3 KPKart. 148 § 1 KKart. 64 § 2 KKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 1 KPKart. 439 § 1 KPKart. 542 § 3 KPKart. 9 § 2 KPKart. 213 KPKart. 280 § 1 KKart. 158 § 1 KKart. 64 § 1 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy