IV KO 38/16

Izba Karna2016-06-01

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, motywowany względami dobra wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać uwzględniony, jeśli wątpliwości co do bezstronności sądu wynikają jedynie z subiektywnych odczuć stron lub kontaktów zawodowych sędziów z biegłym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli wątpliwości co do bezstronności sądu nie wynikają z racjonalnych podstaw, lecz z subiektywnych odczuć stron lub kontaktów zawodowych sędziów z biegłym. Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i służy ochronie prestiżu sądów, a nie unikaniu orzekania w sprawach kłopotliwych.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Rzeszowie wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na względy dobra wymiaru sprawiedliwości. Jako uzasadnienie podał m.in. fakt, że oskarżyciel prywatny jest biegłym sądowym, z którym sędziowie mają kontakty zawodowe. Sąd Najwyższy rozpoznał tę inicjatywę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 38/16 POSTANOWIENIE Dnia 1 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski w sprawie A. N., oskarżonej o czyn z art. 212 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 czerwca 2016r., inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt II K 744/14, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. postanowił: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rzeszowie wystąpił z inicjatywą przekazania niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu motywując to względami dobra wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazał między innymi, że oskarżyciel prywatny, figurujący na liście biegłych prowadzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego w Rzeszowie, powoływany jest do sporządzania opinii z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Postulat Sądu występującego nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodzić należy się z twierdzeniem, że art. 37 k.p.k. znajduje zastosowanie w sytuacjach, w których mogłyby nawet mylnie zachodzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do bezstronnego rozstrzygnięcia 2 danej sprawy. Wątpliwości te jednak muszą wynikać z racjonalnych podstaw, nie zaś być wynikiem jedynie subiektywnych odczuć stron procesu. To, że in concreto jedną z tych stron jest osoba pełniąca funkcję biegłego sądowego, z którym sędziowie Sądu Rejonowego w Rzeszowie siłą rzeczy utrzymują kontakty zawodowe, nie stanowi podstawy do uzasadnionego twierdzenia, że nie będą zdolni do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i niezawisły. Takie zresztą stanowisko zajął również sam Sąd właściwy w postanowieniu o odmowie wyłączenia od udziału w sprawie sędzi sprawozdawcy (k. 207). Poza zakresem oceny nie pozostała konieczność rozpoznania złożonych przez oskarżoną wniosków dowodowych, co jednak również nie zostało uznane za wystarczającą przesłankę do przyjęcia, że w sprawie brak jest warunków do jej obiektywnego rozpoznania. W tej sytuacji akceptacja dla twierdzenia wyrażonego w wystąpieniu Sądu Rejonowego w Rzeszowie służyłaby jedynie umocnieniu w odbiorze społecznym błędnego przekonania, iż Sąd ten nie jest w stanie wywiązać się z ustawowej powinności. To zaś z pewnością podważałoby autorytet sądów, na straży którego stoi wyjątkowa instytucja odstąpienia od reguły ustalania właściwości miejscowej sądu. Niedopuszczalne pozostaje w tym przypadku stosowanie wykładni rozszerzającej, gdyż mogłoby to służyć nie ochronie prestiżu organów sądowych, lecz unikaniu orzekania w sprawach o pewnym stopniu uciążliwości czy z innych względów kłopotliwych. Tego rodzaju wyzwania również wpisane są w sprawowanie urzędu sędziego. Mając powyższe na uwadze, a także fakt, iż Sąd właściwy jest jednostką o licznej obsadzie sędziowskiej, orzeczono jak w dyspozytywnej części postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 37 § 1 KPKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy