IV KO 44/16

Izba Karna2017-03-21

Skład orzekający: Michał Laskowski, Henryk Gradzik, Przemysław Kalinowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ujawnienie się możliwości przesłuchania świadka przebywającego za granicą po uprawomocnieniu się wyroku, którego zeznania zostały odczytane w trybie art. 391 § 1 kpk, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2a kpk?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że możliwość przesłuchania świadka, którego zeznania zostały już ujawnione i rozważone w toku postępowania sądowego (choć odczytane w trybie art. 391 § 1 kpk z uwagi na pobyt za granicą), nie stanowi nowego dowodu w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2a kpk, nawet jeśli świadek powrócił do kraju po uprawomocnieniu się wyroku. Kluczowe jest, aby dowód ten nie był wcześniej znany sądowi ani stronie, a w tym przypadku zeznania świadka były częścią materiału dowodowego i były brane pod uwagę przez sądy obu instancji.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego T.S. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, powołując się na art. 540 § 1 pkt 2a kpk. Jako podstawę wskazał możliwość przesłuchania świadka L.S., której zeznania z postępowania przygotowawczego zostały odczytane w trybie art. 391 § 1 kpk z uwagi na jej pobyt za granicą. Obrońca argumentował, że jej bezpośrednie przesłuchanie po powrocie do kraju mogłoby stanowić nowy dowód wskazujący na niepopełnienie przestępstwa przez skazanego. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając, że zeznania świadka nie stanowiły nowego dowodu, gdyż były znane i brane pod uwagę w toku postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 44/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Henryk Gradzik (sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski w sprawie T.S. skazanego z art. 286§1 kk w zw. z art. 294 kk i art. 270§1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 marca 2017 r., bez udziału stron, wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II AKa …/15 p o s t a n o w i ł 1. oddalić wniosek; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2015r., sygn. III K …/12 Sąd Okręgowy w B.j skazał T.S. za przestępstwo z art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk i art. 270§1 kk na karę roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności (doprowadzenie „Europejskiego Funduszu Leasingowego” S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na kwotę 209 tys. zł.). Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 22 października 2015r., sygn. II AKa …/15 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. 2 We wniosku z dnia 1 czerwca 2016r. obrońca skazanego wystąpił o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania sądowego. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 540§1 pkt 2 kpk. W uzasadnieniu podniósł, że w toku postępowania sądowego nie doszło do bezpośredniego przesłuchania świadka L. S., gdyż wobec przebywania za granicą Sąd Okręgowy skorzystał z regulacji zawartej w art. 391§1 kpk i odczytał jej zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym. Wnioskodawca poinformował, że aktualnie przesłuchanie tego świadka byłoby możliwe, gdyż L. S. przebywa w Areszcie Śledczym w [...]. Zeznania jej, w przekonaniu wnioskodawcy stanowiłyby nowy dowód w rozumieniu art. 540§1 pkt 2a kpk wskazujący na to, że skazany nie popełnił przypisanego mu przestępstwa. Odnosząc się do złożonego wniosku prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o jego oddalenie. Sąd Najwyższy, po zapoznaniu się z przebiegiem postępowania przed Sądami obu instancji, zważył, co następuje. Podstawa wznowienia wymieniona w art. 540§1 pkt 2a kpk aktualizuje się w razie ujawnienia się po wydaniu prawomocnego orzeczenia nowych faktów lub dowodów, które wskazują na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze, przy czym fakty te lub dowody nie były wcześniej znane sądowi ani stronie (propter nova i noviter reperta). Wystąpienie przesłanek wznowienia określonych w przytoczonym przepisie nie zostało we wniosku dowiedzione. Świadek L. S. złożyła zeznania w postępowaniu przygotowawczym w dniu 31 lipca 2009r. (k. 1149). Nie podała żadnych okoliczności, które miałyby istotne znaczenie dla ustaleń w przedmiocie odpowiedzialności karnej T.S. w niniejszej sprawie. Przyznała tylko fakt utrzymywania z nim kontaktów („przywozi mi drewno do domu na zimę”). W apelacji od pierwszego wyroku skazującego (wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 17 stycznia 2012r., sygn. III K ../10 obrońca skazanego zarzucił, że wyjaśnienia T. S. nie zostały zweryfikowane „w kontekście” między innymi zeznań świadka L. S. (k. 1873), co oznacza, że apelujący odwoływał się do tych jej zeznań, które znajdują się w aktach sprawy. Uchylając zaskarżony wyrok Sąd Apelacyjny w [...] w uzasadnieniu zalecił, by ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji 3 dążył do bezpośredniego przesłuchania L. S., „o ile okaże się to możliwe” (k. 1997). W ponownym rozpoznaniu nie doszło jednak do bezpośredniego przesłuchania, gdyż L. S. w dalszym ciągu przebywała za granicą. Jej zeznania z postępowania przygotowawczego zostały odczytane w trybie art. 391§1 kpk i zaliczone w poczet materiału dowodowego (k. 2658). Po ponownym skazaniu T. S., tym razem w wymienionym na wstępie wyroku z 27 kwietnia 2015r., Sąd Okręgowy w uzasadnieniu omówił zeznania L. S., zauważając, że pozostają one bez znaczenia dla ustaleń co do popełnienia przez oskarżonego zarzuconego mu czynu (k. 2743). W toku rozprawy apelacyjnej toczącej się na skutek złożenia apelacji także przez obrońcę T. S., Sąd Apelacyjny w [...] oddalił wniosek tegoż obrońcy o przesłuchanie świadka L. S. w postępowaniu odwoławczym, wskazując, że w dalszym ciągu przebywała ona w Wielkiej Brytanii (k. 2816). Natomiast w uzasadnieniu wyroku utrzymującego w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji, Sąd Apelacyjny zauważył, że zeznania L. S. złożone w toku śledztwa, które Sąd pierwszej instancji odczytał na rozprawie, zostały w skarżonym wyroku wszechstronnie ocenione, przy czym nie wywarły one wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie winy oskarżonego (k. 2842). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że powoływany we wniosku wznowieniowym dowód z przesłuchania wymienionego świadka nie jest dowodem, o którym nie wiedziała strona (oskarżony), ani Sądy, które rozpoznawały sprawę. Wszak zeznania L. S. funkcjonowały w sprawie, już w postępowaniu przygotowawczym. Dowód z tych zeznań został przeprowadzony na rozprawie w taki sposób, w jaki procedura karna przewiduje to w sytuacji, gdy świadek przebywa za granicą. Z uzasadnień wyroków, które zapadały w obu instancjach wynika, że zeznania L. S. nie wniosły istotnych okoliczności, a tym samym nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia merytorycznego. Fakt powrotu świadka do kraju już po uprawomocnieniu się wyroku skazującego nie oznacza w realiach sprawy, że ujawnił się nowy dowód w sytuacji, gdy zeznania tego świadka były w toku postępowania sądowego ujawnione i rozważone. Dodać przy tym trzeba, że obrońca skazanego w ogóle nie wykazał we wniosku, dlaczego bezpośrednie przesłuchanie L. S. miałoby takie znaczenie w całokształcie materiału dowodowego, że dowiodłoby, iż skazany nie popełnił przypisanego mu czynu. 4 Oczywiste jest zatem, że podstawa wznowienia postępowania, powołana przez wnioskodawcę, nie zachodzi. Z tych względów wniosek obrońcy T.S. podlegał oddaleniu. O obciążeniu skazanego kosztami postępowania wznowieniowego orzeczono na podstawie art. 639 kpk w zw. z art. 627 kpk. kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286§1 kkart. 294 kkart. 270§1 kkart. 294§1 kkart. 540§1 pkt 2 kpk.art. 391§1 kpkart. 540§1 pkt 2art. 639 kpkart. 627 kpk.§1§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy