IV KO 49/21
Izba Karna2021-07-14
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzutach stronniczości sędziego wynikających z innych postępowań lub wyłączenia sędziów w innej sprawie, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. Stwierdzono, że instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, który może być uruchomiony wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie (art. 540-540b, art. 542 § 3 k.p.k.). Wnioskodawca nie wykazał istnienia takich podstaw, a podniesione zarzuty dotyczące stronniczości sędziego, oparte na innych postępowaniach, nie stanowiły uzasadnienia dla wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem.Stan faktyczny
Skazany M. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem. Jako podstawę wznowienia wskazał zarzut stronniczości sędziego Sądu Okręgowego w T., argumentując, że skazany składał zeznania obciążające jednego z sędziów będących podwładnym tego sędziego. Ponadto, powołał się na postanowienie Sądu Apelacyjnego o wyłączeniu wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w T. od rozpoznania innej sprawy dotyczącej zażalenia skazanego na odmowę wszczęcia śledztwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 49/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie z wniosku M. M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 14 lipca 2021 r. na posiedzeniu w przedmiocie wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…) zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II K (...), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął kolejny osobisty wniosek M. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II K (..). We wniosku M. M. wskazał, że sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia, albowiem orzekający w sprawie sędzia Sądu Okręgowego w T. A. H. jest osobą stronniczą z uwagi na fakt, że skazany składał obciążające zeznania wobec jednego z sędziów, który jest podwładnym sędziego A. H.. Nadto, skazany podniósł, że Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 24 marca 2021 r. wydanym w sprawie II AKo (…)
2 wyłączył wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w T. od rozpoznania sprawy z zażalenia skazanego na postanowienie Prokuratury Okręgowej w T. o odmowie wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k. zarzucany m. in. sędziemu A. H. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić przyjęcia wniosku, bez wzywania skazanego do usunięcia jego braków formalnych i bez próby ich usunięcia poprzez wyznaczenie obrońcy z urzędu. Wymieniony na wstępie przepis nakazuje podjęcie takiej decyzji wtedy, gdy z treści wniosku niepochodzącego od podmiotu fachowego wynika jego oczywista bezzasadność. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje się, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1247) od dnia 1 lipca 2015 r. powstał obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania – z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Ustawodawca w treści art. 545 § 3 k.p.k. określił, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5).
3 Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że pismo skazanego M. M. nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, iż w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 – 3 k.p.k. Wnosząc o wznowienie postępowania skazany powołuje się na okoliczności, które nie są związane z przedmiotowym postępowaniem. Zauważyć należy, że fakt, iż sędziowie Sądu Okręgowego w T. zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy z zażalenia M. M. dotyczy zupełnie innego przedmiotu postępowania. Dość wspomnieć, że skarżący zarzuca w niej przekroczenie uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych (sędziów) i z tego chociażby powodu inni sędziowie, którzy utrzymują wzajemne kontakty służbowe i towarzyskie nie powinni rozpoznawać tej sprawy. Nie dostrzegając także, aby zachodziły inne okoliczności, które mogłyby zadecydować o uwzględnieniu wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy uznał, że jest on bezzasadny w stopniu oczywistym i w trybie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić jego przyjęcia.
Powiązane orzeczenia
- III KO 141/25 2025-12-03Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony przez skazanego, który nie zawiera argumentacji uzasadniającej wznowienie postępowania na podstawie przepisów art. 540, 540a, 540b lub 542 § 3 k.p.k., może zostać uz…
- V KO 34/22 2022-06-08Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty wyłącznie na kwestionowaniu merytorycznej zasadności orzeczenia i niewskazujący na przesłanki określone w art. 540-540b k.p.k., może zostać uznany za oczywiście bezza…
- V KO 113/17 2018-01-16Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który odwołuje się do okoliczności już rozpoznawanych lub nie przedstawia nowych dowodów, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.?
- III KO 120/19 2019-12-18Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie powołuje żadnych okoliczności mieszczących się w katalogu przesłanek określonych w art. 540 k.p.k. i jego następcach, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny i…
- III KO 99/22 2022-10-12Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie zawiera konkretnych przesłanek ustawowych i opiera się na ogólnych stwierdzeniach o niedbalstwie i oszustwie, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny na p…
Powołane przepisy
art. 545 § 3 KPKart. 231 § 1 KKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPKart. 540 § 1§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy