IV KO 58/18

Izba Karna2018-09-26

Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien uwzględnić wniosek sądu okręgowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sprawa oskarżonego została wcześniej wyłączona do odrębnego rozpoznania, ale postanowienie o wyłączeniu zostało uchylone?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku sądu okręgowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając go za przedwczesny. Kluczowe było to, że postanowienie o wyłączeniu sprawy oskarżonego do odrębnego rozpoznania zostało uchylone przez sąd apelacyjny, co oznaczało, że decyzja o właściwości sądu stała się nieaktualna. Sąd Najwyższy podkreślił, że przed wystąpieniem z takim wnioskiem sąd okręgowy powinien najpierw wydać nowe postanowienie o wyłączeniu sprawy do odrębnego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego M. P. innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na stan zdrowia oskarżonego uniemożliwiający mu udział w procesie. Sąd Okręgowy wskazał, że jedyną możliwością przeprowadzenia postępowania jest przekazanie sprawy sądowi najbliższemu miejsca zamieszkania oskarżonego. Prokurator Okręgowy w K. zgłosił zastrzeżenia co do opinii biegłych i wniosku o przekazanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Okręgowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 58/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M. P. oskarżonego o przestępstwo z art. 258 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 września 2018 r. wniosku Sądu Okręgowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 11 czerwca 2018 r., sygn. akt V K […], zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego M. P. Sądowi Okręgowemu w Z., z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazał, że „z wydanych przez biegłych sądowych opinii, dotyczących stanu zdrowia i możliwości udziału w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w K. oskarżonego M. P., w sposób jednoznaczny i kategoryczny wynika, że stan zdrowia oskarżonego nie pozwala mu na odbycie podróży do K. i tym samym – na udział w procesie, który toczyłby się przed właściwym miejscowo Sądem Okręgowym w K..” Zdaniem Sądu „jedyną możliwością przeprowadzenia (w ogóle) postępowania w przedmiotowej sprawie, jest przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu, najbliższemu ze względu na miejsce zamieszkania oskarżonego, a zatem Sądowi Okręgowemu w Z.”. 2 Odnosząc się do tego wystąpienia, Zastępca Prokuratora Okręgowego w K. wyraził pogląd o braku podstaw do przekazania na obecnym etapie postępowania sprawy M. P. innemu sądowi równorzędnemu. Zgłosił również liczne zastrzeżenia co do opinii, która wskazuje na niemożność stawienia się oskarżonego w sądzie […], jak też zwrócił uwagę na potrzebę poczynienia ustaleń, czy oskarżony w ostatnim czasie nie odbywał dłuższych podróży. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w K. nie zasługuje na uwzględnienie. Wystąpienie tego Sądu jest co najmniej przedwczesne, bowiem nie można przyjąć, że w jego rozpoznaniu pozostaje jako osobna sprawa M. P.. Akt oskarżenia obejmuje tego oskarżonego oraz kilkadziesiąt innych osób. Co prawda Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 9 marca 2018 r. wyłączył sprawę oskarżonego M. P. do odrębnego rozpoznania i przekazał ją do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z., jednak postanowienie to zostało w całości uchylone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II AKz […]. Przy uchyleniu postanowienia w całości, nie ulega wątpliwości, że straciła na aktualności tak decyzja w przedmiocie właściwości sądu skutkująca przekazaniem sprawy M. P. Sądowi Okręgowemu w Z., jak i decyzja o wyłączeniu sprawy tego oskarżonego. Wynika to również z uzasadnienia postanowienia Sądu odwoławczego, w którym wskazano, że „na chwilę obecną decyzja o wyłączeniu sprawy oskarżonego M. P. do odrębnego postępowania jawi się jako przedwczesna”. Zapewne miał to na uwadze Sąd I instancji, gdy w postanowieniach z 16 kwietnia 2018 r. oraz 15 maja 2016 r., dotyczących dowodu z opinii biegłych wskazywał, że proceduje „w sprawie M. P. i innych”. Zwraca też uwagę okoliczność, że w skierowanym do Sądu Okręgowego w K. piśmie z 8 czerwca 2018 r. wyznaczone na 11 czerwca 2018 r. posiedzenie prokurator postrzegał jako mające się odbyć „w przedmiocie wyłączenia i przekazania sprawy oskarżonego M. P. zgodnie z właściwością miejscową i rzeczową do Sądu Okręgowego w Z.” (w aktach sprawy brak jest zarządzenia o wyznaczeniu posiedzenia). W tym stanie rzeczy wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Okręgowy w K. powinien poprzedzić postanowieniem o wyłączeniu sprawy 3 M. P. do odrębnego rozpoznania. Niezależnie od tego powinien mieć w polu widzenia istotne argumenty prokuratora, wskazujące na wadliwość opinii biegłych z zakresu neurologii i ortopedii, dotyczących stanu zdrowia M.P. w kontekście zdolności do podjęcia przez niego dalszej podróży oraz na konieczność zasięgnięcia opinii instytucji specjalistycznej, jak też pozyskania stosownej informacji z Komendy Głównej Straży Granicznej. W kontekście dobra wymiaru sprawiedliwości trudno też pomijać podniesione przez prokuratora okoliczności rzutujące na ekonomię procesu w razie odrębnego rozpoznawania sprawy M.P.. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 258 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy