IV KO 59/16

Izba Karna2016-09-22

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który powtarza okoliczności już badane w poprzednich postępowaniach wznowieniowych i nie przedstawia nowych faktów lub dowodów, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny i odrzucony bez merytorycznego rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie zawiera nowych faktów lub dowodów podważających ustalenia faktyczne, a jedynie powtarza argumentację już wcześniej badaną, jest oczywiście bezzasadny i podlega odmowie przyjęcia. Instytucja wznowienia postępowania ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłego przestrzegania przesłanek ustawowych, nie dopuszczając do rozszerzającej wykładni.
Stan faktyczny
Skazana E. M. złożyła kolejny wniosek o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem skazującym ją za zabójstwo. Wniosek ten nie przedstawiał nowych faktów ani dowodów, a jedynie powtarzał argumentację dotyczącą jej sprawstwa, która była już kwestionowana w poprzednich instancjach oraz w poprzednich wnioskach o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 59/16 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie E. M. skazanej z art. 148§1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 września 2016 r., wniosku skazanej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 30 czerwca 2009 r., w sprawie II K (…) utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 lutego 2010r. w sprawie II AKa (…), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności UZASADNIENIE E. M. skazana została wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. II K (…). Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Apelacyjny w (…) (sygn. II AKa (…)). W dniu 21 lipca 2016 r. do Sądu Najwyższego E. M. złożyła kolejne pismo potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, której ścisłe unormowanie kodeksowe w zakresie warunków formalnych wniosku i jego podstaw, nie dozwala na rozszerzającą wykładnię. Tak więc, postępowanie karne 2 podlega wznowieniu - w będącym przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie zakresie - nie w razie zgłoszenia jakichkolwiek wątpliwości co do trafności zapadłego rozstrzygnięcia, ale jedynie wtedy, gdy „nowe fakty lub dowody” wiarygodnie podważają prawdziwość istotnych ustaleń faktycznych, to jest, gdy zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że doszło do pomyłki sądowej i po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od orzeczenia poprzedniego. Skoro bowiem prawomocny wyrok jest - w swym założeniu - trwałym rozstrzygnięciem sprawy i przysługuje mu cecha domniemania prawdziwości przyjętych w nim ustaleń faktycznych, to wzruszenie tego domniemania, a co za tym idzie i prawomocnego wyroku, w drodze wznowienia postępowania, może nastąpić tylko w ściśle określonych ustawą, wyjątkowych, warunkach. Przedmiotem rozstrzygnięcia w tym postępowaniu jest kwestia istnienia podstaw do wznowienia, a nie kwestia odpowiedzialności karnej, której dotyczyły prawomocne orzeczenie kończące postępowanie sądowe. Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247) wprowadziła do postępowania o wznowienie nową regulację zawartą w treści art. 545§3 k.p.k. Przepis ten, obowiązujący od dnia 1 lipca 2015r. przewiduje szczególny obowiązek przeprowadzenia kontroli treści wniosku o wznowienie postępowania pod względem jego zasadności. W wypadku bowiem stwierdzenia oczywistej bezzasadności wniosku, należy podjąć decyzję o odmowie jego przyjęcia. Dopiero po takim zbadaniu wniosku przechodzi się do wezwania do uzupełnienia jego braków formalnych, a w dalszej kolejności, ewentualnie, do czynności prowadzących do jego merytorycznego rozpoznania. Dodanie do przepisu art. 545 k.p.k. nowego paragrafu ma przede wszystkim zapobiegać powoływaniu się, po raz kolejny, na okoliczności już uprzednio zbadane w postępowaniu wznowieniowym. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wniosek skazanej nie zawiera żadnej argumentacji, która w jakikolwiek sposób mogłaby być powiązana z podstawami wznowienia postępowania. W omawianej sprawie żadną miarą nie sposób przyjąć, aby opisane przez E. M. okoliczności stanowią nowe fakty lub 3 dowody nieznane sądom rozpoznającym sprawę. Są one natomiast kolejnym powtórzeniem linii obrony prezentowanej przez wnioskodawczynię. Przywołane w piśmie okoliczności skazana przedstawiała już, gdy konsekwentnie zaprzeczała dokonaniu przypisanego jej zabójstwa, zaś ustalenia co do jej sprawstwa, były kwestionowane tak w apelacji, jak i kasacji. Wnioski analogiczne do złożonego obecnie rozpoznawane już były przez Sąd Najwyższy w dniach: - 29.01.2013r. (IV KO 77/12) -10.07.2013r. (IV KO 13/13) - 29.04.2014r. (IV KO 88/13) - 6.11.2014r. (IV KO 60/14) - 29.07. 2015r. (IV KO 23/15) - 9.12.2015r. (IV KO 90/15) - 26.04.2016r. (IV KO 20/16), Dokładnie zatem do takiej sytuacji odwołuje się art. 545§3 k.p.k.: - wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od prokuratora, adwokata lub radcy prawnego, - we wniosku podniesiono okoliczności, które były już przedmiotem postępowania wznowieniowego. Powyższe spowodowało, że Sąd Najwyższy przyjął, że złożony w tych warunkach wniosek jest oczywiście bezzasadny. Mając na uwadze powyższe względy, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148§1 KKart. 545 § 3 KPKart. 545§3 KPKart. 545 KPK§1§ 3§3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy