IV KO 59/17

Sygn. akt IV KO 59/17 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 27 lipca 2017 r., w sprawie J. W., skazanego z art. 148 § 1 d k.k. i in., wniosku skazanego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 maja 1994 r., sygn. akt II AKr (…), zmieniającego wyrok Sądu Wojewódzkiego w […]. z dnia 7 października 1993 r., sygn. akt XVI K (…), na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. postanowił: odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w […]. z dnia 7 października 1993 r., sygn. akt XVI K (…), zmienionym następnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 maja 1994 r., sygn. akt II AKr (…), J. W. został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 148 § 1 d k.k. i in., za które wymierzono mu karę łączną 25 lat pozbawienia wolności. W dniu 3 listopada 2014 r. do Sądu Najwyższego wpłynął osobisty wniosek J.W. o wznowienie postępowania w ww. sprawie. Wyznaczony skazanemu obrońca z urzędu nie stwierdził podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a 2 wobec nieuzupełnienia przez skazanego braków formalnych wniosku zarządzeniem z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt IV KO 87/14, odmówiono przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania. J.W. złożył w piśmie datowanym na dzień 4 listopada 2015 r. kolejny wniosek o wznowienie postępowania. Wraz z pismem przesłano protokół przesłuchania świadka J. W., która to czynność – jak wynika z pisma prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. – miała na celu ustalenie charakteru pisma J. W. z dnia 4 listopada 2015 r. W uzasadnieniu wniosku skazany zakwestionował zeznania świadka W. M., wskazał także na inny mechanizm powstania obrażeń u pokrzywdzonych E. B. i S. G.. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. W dniu 24 maja 2017 r. skazany J. W. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania. Wniosek ten uzasadnił charakterem obrażeń doznanych przez pokrzywdzonych, które w jego ocenie wskazują na użycie przez sprawcę innego narzędzia niż siekiera, brakiem na siekierze oraz jego obuwiu śladów krwi innej grupy niż A, podczas gdy dwóch z trzech pokrzywdzonych posiadało inną grupę krwi. Poza tym skazany podniósł, że z aktu oskarżenia wniesionego w jego sprawie wynikało, ze działał on w obronie koniecznej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Z treści wniosku skazanego o wznowienie postępowania wynika jego oczywista bezzasadność, w związku z czym należało, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówić przyjęcia wniosku bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych. Wznowienie postępowania to nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1247) wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania z punktu widzenia jego ewentualnej 3 oczywistej bezzasadności. Zgodnie z tym przepisem, sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, nr 1, poz. 5). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skazany ponownie zakwestionował ustalenia faktyczne dotyczące narzędzie, którym zadane zostały ciosy pokrzywdzonym E. B. i S. G.. W jego ocenie zebrany materiał dowodowy prowadzić powinien do ustaleń wykluczających użycie siekiery. W tym zakresie po raz kolejny przytoczyć należy fragmenty protokołu sekcji zwłok S. G., w którym stwierdzono, że: „przyczyną zgonu S. G. stały się liczne bardzo rozległe obrażenia mózgoczaszki z następowym znacznym zniszczeniem tkanki mózgowej. (...) Obrażenia głowy powstały od czynnych urazów zadanych narzędziem ostrokrawędzistym takim jak np. ostrze siekiery” (k. 145v). Treść protokołu wyklucza możliwość przyjęcia, ze narzędziem, którego użyto wobec pokrzywdzonego był łom. Takie same wnioski zawiera protokół sekcji zwłok E. B.: „Stwierdzone obrażenia głowy powstały od wielokrotnych urazów zadanych narzędziami twardymi, tępymi lub tępo i ostro – krawędzistymi godzącymi w głowę denata. Narzędziami takimi mogło być np. ostrze lub obuch siekiery” (k. 167-167v). Fakt, że u pokrzywdzonych stwierdzono także inne obrażenia, które mogły powstać od innego niż siekiera narzędzia, nie ma znaczenia w związku z tym, że ustalono, iż przyczyną śmierci były uderzenia zadane siekierą. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w nadmienionym wcześniej postanowieniu z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt IV KO 78/16, kwestia możliwości spowodowania obrażeń głowy pokrzywdzonych w wyniku uderzeń zadanych łomem była ponadto wprost przedmiotem badania w toku 4 prowadzonego postępowania sądowego i rozważań sądu (opinie sądowo – lekarskie, k. 567 i k. 897-898; uzasadnienie wyroku Sądu I instancji, k. 958-960). Nadto należy skazanemu przypomnieć, iż wskazana w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. (na którą w istocie się powołał) podstawa wznowieniowa aktualizuje się dopiero wtedy, gdy te nowe fakty lub dowody o których ten przepis stanowi, ujawnione po wydaniu orzeczenia uprawdopodabniają w znacznym stopniu przekonanie o błędności orzeczenia, zapadłego w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie. Z pewnością te obecnie przez skazanego ponawiane – z racji już przytoczonych – takiego charakteru nie mają. Zważywszy na wszystkie te zaszłości i – przede wszystkim – fakt odwołania się w przedmiotowym wniosku do okoliczności, które były już rozpoznawane przy okazji wcześniej składanych przez skazanego wniosków o wznowienie, należało odmówić przyjęcia przedmiotowego wniosku jako oczywiście bezzasadnego. Z tych to względów postanowiono jak wyżej.