IV KO 71/13
Izba Karna2013-10-23
Skład orzekający: Rafał Malarski, Jacek Sobczak, Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obawa wystąpienia w odczuciu społecznym przekonania o braku obiektywizmu sądu, nawet błędnego, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario, gdy zagrożenie wystąpieniem takiej reakcji możliwe jest jedynie u niewielkiej części danej społeczności?Ratio decidendi
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana tylko pod pewnymi warunkami. Obawa wystąpienia w odczuciu społecznym przekonania o braku obiektywizmu sądu uzasadnia przekazanie sprawy jedynie wtedy, gdy oparta jest na znanych faktach i zachodzi duże prawdopodobieństwo jej wystąpienia u więcej niż znikomej części opinii publicznej. W przeciwnym razie, gdy zagrożenie wystąpieniem takiej reakcji możliwe jest jedynie u niewielkiej części danej społeczności, przekazanie sprawy innemu sądowi nie jest możliwe.Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez Prezesa Sądu Apelacyjnego. L. K. wniósł zażalenie, które zostało przesłane do rozpoznania sądowi właściwemu. Sąd Rejonowy w K. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na obawę braku bezstronności sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał tę inicjatywę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 71/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak SSN Józef Szewczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 października 2013 r., inicjatywy przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy związanej z zażaleniem L. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 16 czerwca 2013 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 6 sierpnia 2013 r., na podstawie art. 37 kpk a contrario p o s t a n o w i ł odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 16 czerwca 2013r. odmówił wszczęcia śledztwa „w sprawie niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień w dniu 23 marca 210r. w K. w piśmie Prezesa Sądu Apelacyjnego w […] do L. K.”, to jest o czyn z art. 231 § 1 k.k. Zażalenie wniesione przez składającego zawiadomienie L. K. zostało przyjęte i przesłane do rozpoznania sądowi właściwemu. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2013r. Sąd Rejonowy w K. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, spoza Apelacji […]. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Inicjatywa Sądu Rejonowego nie zasługiwała na uwzględnienie. Nie sposób nie zgodzić się z Sądem występującym, że nawet mylne wyobrażenie opinii publicznej o braku bezstronności może lec u podstaw decyzji o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że instytucja opisana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i tylko pod pewnymi warunkami może prowadzić do przełamania zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Obawa zaistnienia w odczuciu społecznym przekonania, nawet błędnego, co do braku obiektywizmu sądu rozpoznającego sprawę, uzasadniona jest w kontekście dobra wymiaru sprawiedliwości jedynie wtedy, gdy oparta jest na znanych faktach i zachodzi duże prawdopodobieństwo jej wystąpienia u więcej niż znikomej części opinii publicznej. W przeciwnym wypadku, a więc wtedy gdy zagrożenie wystąpieniem takiej reakcji możliwe jest jedynie u niewielkiej części danej społeczności, przekazanie sprawy innemu sądowi nie jest możliwe. W realiach niniejszej sprawy nie sposób jest uznać, że rozpoznanie zażalenia L. K. przez Sąd właściwy mogłoby wywołać u jakiejś części lokalnej społeczności, większej niż znikomej, podejrzenie naruszenia bezstronności bądź niezawisłości sędziowskiej. Poza tym okoliczności podnoszone przez Sąd występujący, co do częstotliwości i charakteru kontaktów zawodowych i osobistych pomiędzy sędziami apelacji […], mogą być co najwyżej podstawą do wyłączenia konkretnych sędziów w oparciu o art. 41 § 1 k.p.k. (iudex suspectus), nie stanowią natomiast ogólnej przesłanki do przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy wyraża ponadto niezachwiane przekonanie, że Sąd Rejonowy w K. sprosta ciążącemu na nim zadaniu oraz że sposób procedowania w sprawie i jej załatwienie zgodnie z prawem zaświadczą najdobitniej o jego bezstronności. Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- V KO 71/18 2018-10-24Czy obawa o postrzeganie braku bezstronności sądu w odbiorze społecznym, wynikająca z faktu, że sprawa dotyczy sędziego tego samego sądu, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu n…
- V KO 13/17 2017-05-25Czy obawy o brak bezstronności i obiektywizmu są wystarczającym uzasadnieniem do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli dotyczą sędziów i prokuratorów właściwych dla danego sądu?
- III KO 11/14 2014-03-18Czy obawa strony o brak bezstronności sądu, oparta na niezadowoleniu z wcześniejszych decyzji procesowych i poczuciu konfliktu z organami wymiaru sprawiedliwości, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu…
- II KO 57/22 2022-07-14Czy obawa przed negatywną opinią społeczną co do bezstronności sądu, wynikająca z faktu, że sprawa dotyczy zarzutów wobec sędziego tego sądu, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędne…
- III KO 3/20 2020-02-18Czy obawa pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności i obiektywnego rozpoznania sprawy uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 37 kpkart. 231 § 1 KKart. 41 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy