IV KO 72/15
Izba Karna2016-12-09
Skład orzekający: Jarosław Matras, Krzysztof Cesarz, Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie karne, jeśli obrońca skazanego wskazał na okoliczności wyłączające ściganie, które zostały już merytorycznie rozstrzygnięte w innej sprawie dotyczącej tego samego skazanego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, ponieważ kwestia wznowienia postępowania w odniesieniu do przypisanego skazanemu występku z art. 258 § 2 k.k. została już merytorycznie rozstrzygnięta w innej sprawie (sygn. akt IV KO 71/15). Pismo obrońcy, wskazujące na uchybienie z art. 439 § 1 k.p.k., zostało potraktowane jako sygnalizacja konieczności zainicjowania postępowania wznowieniowego z urzędu, a nie jako formalny wniosek.Stan faktyczny
Obrońca skazanego R. C. złożył pismo nazwane wnioskiem o wznowienie postępowania karnego, powołując się na art. 542 § 1 i 3 k.p.k. oraz wnosząc o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie czynu z art. 258 § 2 k.k. Prokurator przychylił się do wniosku o wznowienie z urzędu. Sąd Najwyższy rozpoznał pismo jako sygnalizację wznowienia z urzędu, jednak uznał sprawę za bezprzedmiotową wobec wcześniejszego rozstrzygnięcia tej kwestii w innej sprawie dotyczącej tego samego skazanego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie stwierdzić podstaw do wznowienia postępowania z urzędu i zwrócić wniesioną opłatę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 72/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Cesarz SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie R. C. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 grudnia 2016 r. z urzędu kwestii wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 lipca 2015 r. sygn. akt II AKa (…) p o s t a n o w i ł : 1. potraktować wniosek obrońcy skazanego R.C., jako sygnalizujący rozważenie zasadności wznowienia z urzędu, 2. nie stwierdzić podstaw do wznowienia postępowania z urzędu wobec merytorycznego rozstrzygnięcia tej kwestii wobec R. C. w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt IV KO 71/15, 3. zwrócić opłatę w kwocie 150 (sto pięćdziesiąt) zł wniesioną przez adw. Z.K., a wydatkami postępowania o wznowienie obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt II AKa (…), Sąd Apelacyjny w (…) utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt III K (…), m.in. skazujący R. C. za przestępstwo z art. 258 § 2 k.k. popełnione w okresie od 1998 do 1999 r.
2 W dniu 26 sierpnia 2015 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy skazanego nazwane wnioskiem o wznowienie. Obrońca skazanego domagał się w nim wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 542 § 1 i 3 k.p.k. oraz wniósł o umorzenie postępowania wobec R. C. z uwagi na przedawnienie karalności czynu z art. 258 § 2 k.k. - art. 439 § 1 k.p.k. W odpowiedzi, prokurator Prokuratury Krajowej przychylił się do wniosku obrońcy o wznowienie postępowania wobec skazanego R. C. z urzędu w oparciu art. 542 § 3 k.p.k. oraz o umorzenie prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, w części dotyczącej przypisanego występku z art. 258 § 2 k.p.k., w związku z zaistnieniem w dacie orzekania przez Sąd Apelacyjny w (…) okoliczności wyłączającej postępowanie określonej w art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Pismo procesowe obrońcy skazanego R.C., nazwane wnioskiem o wznowienie postępowania, nie może zostać rozpoznane jako wniosek, albowiem zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu. Jeżeli zatem, obrońca skazanego w swoim piśmie wskazuje wyłącznie na uchybienie wymienione w art. 439 § 1 k.p.k., to może jedynie sygnalizować sądowi konieczność zainicjowania postępowania wznowieniowego z urzędu. Skoro zaś na istnienie jedynie takiego rodzaju uchybienia wskazuje obrońca skazanego R.C., to „wniosek” ten należało postrzegać przez pryzmat art. 118 § 1 i 2 k.p.k., jako przewidzianą w art. 9 § 2 k.p.k. sygnalizację wystąpienia takiej sytuacji, którą Sąd Najwyższy winien rozważyć z urzędu. Mając jednakowoż na uwadze treść wyroku Sądu Najwyższego wydanego w sprawie IV KO 71/15 i rozstrzygającego tę kwestię także wobec skazanego R. C. (art. 435 k.p.k.- wobec faktu, iż sprawa IV KO 71/15 była rozstrzygana jako pierwsza w związku z sygnalizacją obrońcy innego skazanego), w części dotyczącej przypisanego mu występku z art. 258 § 2 k.p.k., kwestię wznowienia postępowania z urzędu należało na tym etapie uznać za bezprzedmiotową, wobec jej rozstrzygnięcia. Wobec niezasadnego uiszczenia opłaty od pisma, które winno być potraktowane jako sygnalizacja wznowienia z urzędu, celowym stało się dokonanie jej zwrotu. Z tych powodów należało orzec jak w postanowieniu.
3
Powiązane orzeczenia
- IV KO 121/19 2021-02-05Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania karnego, jeżeli zarzut przedawnienia karalności czynów był już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?
- III KO 166/25 2025-11-27Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu lub na wniosek skazanego, w szczególności w związku z zarzucaną nienależytą obsadą sądu lub brakiem udziału obrońcy?
- I KO 6/23 2023-02-09Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, na podstawie pisma skazanego sygnalizującego konieczność wznowienia z uwag…
- IV KO 155/19 2020-01-08Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie karne na wniosek skazanego, gdy podstawą wznowienia jest bezwzględna przyczyna odwoławcza, a obrońca z urzędu nie był obecny na rozprawie?
- IV KO 101/19 2020-02-19Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania karnego na wniosek skazanego, gdy ten powołuje się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które wpłynęło na moc obowiązującą przepisów,…
Powołane przepisy
art. 258 § 2 KKart. 542 § 1art. 439 § 1 KPKart. 542 § 3 KPKart. 258 § 2 KPKart. 17 § 1 pkt. 6 KPKart. 118 § 1art. 9 § 2 KPKart. 435 KPK§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy