IV KO 73/18
Izba Karna2018-12-12
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Jerzy Grubba, Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem w sprawie lustracyjnej, w oparciu o powołane nowe dowody lub fakty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że wnioskodawca nie przedstawił nowych faktów ani dowodów, które wiarygodnie podważałyby ustalenia faktyczne przyjęte w prawomocnym orzeczeniu. Powołane przez wnioskodawcę dowody, takie jak instrukcje Służby Bezpieczeństwa czy informacje o liczbie tajnych współpracowników o danym pseudonimie, nie spełniały wymogów nowości lub nie miały znaczenia dla podważenia dowodów kluczowych dla rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. H. złożył wniosek o wznowienie postępowania lustracyjnego, które zakończyło się prawomocnym orzeczeniem stwierdzającym złożenie przez niego niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego i utratę prawa do wybieralności na okres 3 lat. Jako podstawę wniosku wskazał art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. i art. 542 § 1 k.p.k., powołując się na nowe dowody w postaci instrukcji Służby Bezpieczeństwa oraz informacje z IPN dotyczące tajnych współpracowników.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić wniosek o wznowienie postępowania i obciążyć T. H. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 73/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2018 r., po rozpoznaniu sprawy T. H. z wniosku jego obrońcy o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 lipca 2016r., sygn. akt II AKa […] utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 kwietnia 2016r., sygn. akt IV K […] na podstawie art. 544 § 2 i 3 k.p.k. postanowił: 1. oddalić wniosek; 2. obciążyć T. H. kosztami sądowymi postepowania wznowieniowego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […], wyrokiem z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. II AKa […], utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 kwietnia 2016 roku, sygn. akt. IV K […], w sprawie lustrowanego T. H., stwierdzające, że złożył on niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym stanowi art. 7 ust 1 ustawy z dnia 18 października 2006r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 — 1990 oraz treści tych dokumentów, wskutek czego utracił on prawo do wybieralności w wyborach do Sejmu, Senatu i Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach powszechnych organu i członka
2 organu jednostki samorządu terytorialnego, której obowiązek tworzenia wynika z ustawy – na okres 3 lat. Obrońca T. H. złożył do Sądu Najwyższego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wskazanymi orzeczeniami. Jako podstawę wniosku wskazał art. 540§1 pkt 2 lit a k.p.k. i art. 542§1 k.p.k. i wniósł o uchylenie orzeczeń oraz uznanie, że T. H. złożył zgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o oddalenie przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek o wznowienie postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Oczywiste pozostaje, że podstawa propter nova wznowienia procesu, odwołuje się do ujawnienia się – po wydaniu prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie, nowych faktów lub dowodów, nieznanych sądom wydającym rozstrzygnięcia w sprawie. Chodzi jednak tylko o takie fakty i dowody, które wskazują na jedną z trzech okoliczności wskazanych enumeratywnie w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Przy czym, ugruntowany w orzecznictwie jest pogląd, że przez nowe dowody rozumieć należy zarówno nowe źródła dowodowe, jak i nowe środki dowodowe, choćby pochodziły ze źródeł dowodowych znanych już uprzednio sądowi. Dobitnie trzeba w tym miejscu wskazać, że to wnioskodawca, w razie powoływania się na tę podstawę, obarczony jest ciężarem uprawdopodobnienia zasadności swojego wniosku o wznowienie postępowania, skoro wcześniej prawomocnym wyrokiem skazującym obalone zostało domniemanie niewinności. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wnioskodawca wskazał na dwie grupy dowodów, które należałoby przeprowadzić w obecnym postępowaniu wznowieniowym: - pierwszą stanowić miałyby instrukcje określające metody pracy Służby Bezpieczeństwa wydawane w roku 1960 i 1970, - drugą, informacja z IPN co do tego, czy znajduje się w posiadaniu materiałów wskazujących na to, że Wydział III KWMO C. prowadził co najmniej dwóch TW o pseudonimach „S.”.
3 Wobec powyższego stwierdzić jednak wypada, że wnioskodawca nie wskazał żadnych nowych faktów czy dowodów, które w sposób wiarygodny podważałyby przyjęte w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne. W ślad za prokuratorem Prokuratury Krajowej i sporządzonym przez niego uzasadnieniem odpowiedzi na wniosek, wskazać trzeba, że nie istnieje obecnie jakakolwiek potrzeba przeprowadzania wskazanych czynności dowodowych w zakresie pozyskania opisanych instrukcji, z tego względu, że są one ogólnie dostępne, choćby w publikacji: „Instrukcje pracy operacyjnej aparatu bezpieczeństwa 1945 -1989” T. Rudzikowski, wyd. IPN 2001. Nie było zatem żadnych przeszkód, aby wnioskodawca zapoznał się z nimi i przedstawił wynikające z tego konkretne wnioski dla sprawy. Podobnie ocenić należy kolejny wniosek dowodowy. Wniosek ten jest bezprzedmiotowy, skoro wnioskodawca i tak twierdzi, że żadnym z prowadzonych przez SB tajnych współpracowników o pseudonimie „S.” nie był lustrowany T. H.. W tej sytuacji, nie może mieć większego znaczenia dla sprawy to, ilu osobom nadano taki pseudonim. Z całą pewnością zaś, fakt istnienia (o ile miałby miejsce) innej osoby, której nadano taki sam pseudonim, nie jest w stanie sam w sobie podważyć dowodu z zeznań świadków W. K., czy W. K., którzy wprost wskazali, że współpracowali i uzyskiwali informacje od T. H.. Rzecz nie sprowadza się zatem do ewentualnej pomyłki, od której z osób określanych jako TW „S.”, pozyskane informacje pochodziły, a tylko w takiej sytuacji, złożony wniosek miałby znaczenie dla sprawy. Okoliczność te były już też przedmiotem analizy zarówno sądu meritii, jak i sądu odwoławczego. W tej sytuacji brak jest podstaw do przeprowadzenia wnioskowanych przez obrońcę skazanego czynności w trybie art. 97 k.p.k. Czynności takie można bowiem w tym postępowaniu podjąć dopiero wówczas, gdy wnioskujący uprawdopodobni ziszczenie się ogólnych przesłanek wznowienia postepowania określonych w art. 540 k.p.k. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie procesu.
4 Kosztami sądowymi za postępowanie wznowieniowe obciążono wnioskodawcę – T. H. (art. 639 k.p.k.).
Powiązane orzeczenia
- III KO 126/15 2016-05-11Czy nowe fakty lub dowody, ujawnione po wydaniu prawomocnego orzeczenia lustracyjnego, mogą stanowić podstawę do jego wznowienia, jeśli wskazują na oczywistą niesłuszność tego orzeczenia?
- IV KO 51/23 2023-11-28Czy nowe fakty i dowody przedstawione przez obrońcę lustrowanego, w tym zeznania świadka w innym procesie, oświadczenie notarialne oraz opinia historyka, stanowią podstawę do wznowienia postępowania lustracyjnego zakończ…
- V KZ 61/20 2021-01-21Czy wniosek o wznowienie postępowania lustracyjnego, który nie opiera się na podstawach określonych w art. 21d ust. 2 ustawy lustracyjnej, może zostać odrzucony w trybie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.?
- IV KO 91/20 2021-05-06Czy wniosek o wznowienie postępowania lustracyjnego, oparty na nowych faktach lub dowodach, może być uwzględniony, jeśli te fakty lub dowody były znane osobie lustrowanej, ale nie sądowi?
- III KO 31/23 2023-05-12Czy wniosek o wznowienie postępowania lustracyjnego może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny, jeśli przedstawione argumenty nie spełniają ustawowych przesłanek wznowienia postępowania?
Powołane przepisy
art. 544 § 2art. 7 ust 1art. 540§1 pkt 2art. 542§1 KPKart. 540 § 1 pkt 2 KPKart. 97 KPKart. 540 KPKart. 639 KPK§ 2§1 pkt 2§1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy