IV KO 83/14
Izba Karna2014-11-27
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Tomasz Grzegorczyk, Roman Sądej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadniony, gdy w akcie oskarżenia wskazano sędziów, którzy mogą być objęci immunitetem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa sądu rejonowego o przekazanie sprawy była bezzasadna. Wskazanie sędziów w prywatnym akcie oskarżenia nie jest wystarczającym warunkiem do przekazania sprawy, zwłaszcza gdy nie przeprowadzono jeszcze wstępnej kontroli oskarżenia pod kątem formalnej dopuszczalności. Brak wymaganego zezwolenia na ściganie sędziego stanowi ujemną przesłankę procesową, która może być usuwalna, a jej usunięcie aktualizuje argumentację o potrzebie przekazania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem było wskazanie w prywatnym akcie oskarżenia dwóch sędziów Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego w K. jako oskarżonych. Sąd Rejonowy uznał, że miejscowo właściwy sąd nie jest odpowiedni do rozpoznania tej sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 83/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Roman Sądej (sprawozdawca) w sprawie z oskarżenia prywatnego P. P., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2014r., inicjatywy Sądu Rejonowego w K., wyrażonej w postanowieniu z dnia 26 września 2014r. (sygn. akt XIV K […]), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy wystąpił o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, motywując swą inicjatywę tym, że wśród osób wymienionych jako oskarżeni w prywatnym akcie oskarżenia P. P. wskazano dwoje sędziów Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego w K., co powoduje, że Sąd miejscowo właściwy nie jest Sądem odpowiednim do rozpoznania tej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w K. była bezzasadna. Wystąpienie o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., kiedy w jej realiach już prima facie pojawiają się ujemne przesłanki procesowe, poprzedzone powinno
2 być dokonaniem wstępnej kontroli oskarżenia, przewidzianej w rozdziale 40 k.p.k. oraz art. 475 k.p.k. w zw. z art. 485 k.p.k., która umożliwi ocenę czy sprawa w ogóle może zostać merytorycznie rozpoznana. Wskazanie w prywatnym akcie oskarżenia sędziów, którzy – zdaniem oskarżyciela – powinni zostać pociągnięci do odpowiedzialności karnej nie jest przecież wystarczającym warunkiem do rozpoznania zasadności oskarżenia. Zgodnie z art. 181 Konstytucji RP sędziowie objęci są immunitetem i nie mogą być – bez zgody sądu dyscyplinarnego – pociągnięci do odpowiedzialności karnej. Brak owej „zgody” uniemożliwia toczenie się procesu karnego, co znajduje odzwierciedlenie w przepisie art. 17 § pkt 10 k.p.k., ustanawiającym jako jedną z ujemnych przesłanek procesowych „brak wymaganego zezwolenia na ściganie”. Konsekwencje wystąpienia ujemnej przesłanki procesowej są oczywiste, przewidziane w art. 17 § 1 k.p.k., z tym że nie można pomijać regulacji przewidzianej w art. 17 § 2 k.p.k., jako że powyższa ujemna przesłanka należy do względnych (usuwalnych), w tym przypadku w trybie art. 80 u.s.p. W ramach zatem wstępnej kontroli oskarżenia konieczne jest ustalenie formalnej jego dopuszczalności, a dokonanie tych czynności procesowych nie wiąże się z merytorycznym rozpoznaniem sprawy, o którym mowa w art. 37 k.p.k. W realiach tej sprawy, dopiero usunięcie przez oskarżyciela prywatnego formalnej przeszkody toczenia się procesu aktualizowałoby argumentację Sądu Rejonowego, która na obecnym etapie postępowania absolutnie na uwzględnienie nie zasługiwała. Konsekwencją powyższego stanowiska Sądu Najwyższego było orzeczenie wyrażone w części dyspozytywnej postanowienia. [aw]
Powiązane orzeczenia
- V KO 39/21 2021-06-25Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na obawie naruszenia bezstronności sądu z uwagi na relacje służbowe lub osobiste między sędziami, może być uwzględniony na etapie, gdy prywatny akt osk…
- V KO 28/18 2018-04-18Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd wnioskujący powołuje się na obawy o bezstronne rozpoznanie sprawy przez miejscowo właściwy sąd z p…
- I KO 11/24 2024-03-05Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest zasadny na etapie badania warunków formalnych aktu oskarżenia, w szczególności w kontekście braku uiszczenia opła…
- V KO 51/14 2014-11-25Czy w sytuacji, gdy oskarżona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości postępowania sędziego sądu rejonowego, który orzekał w sprawie wieczystoksięgowej dotyczącej nieruchomości, a nadto złożyła zawiadomienie o popełni…
- V KO 8/15 2015-04-23Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania karnego jest czyn popełniony z pokrzywdzeniem sędziego orzekającego w sądzie właściwym do rozpoznania tej sprawy, zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 475 KPKart. 485 KPKart. 181art. 17art. 17 § 1 KPKart. 17 § 2 KPKart. 80§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy