IV KO 86/20
Izba Karna2020-09-03
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzucie braku zaufania do wszystkich sędziów danego sądu z uwagi na ich miejsce wykonywania obowiązków zawodowych, uzasadnia uwzględnienie takiego wniosku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że polska procedura karna nie przewiduje możliwości wyłączenia sędziego z uwagi na miejsce wykonywania przez niego obowiązków zawodowych ani wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu. Wątpliwości co do bezstronności sędziego mogą wynikać z przyczyn wskazanych w ustawie lub szczególnych okoliczności sprawy, ale nie mogą opierać się na subiektywnym kryterium geograficznym strony. Strona nie ma prawa manipulować właściwością sądu i wybierać go wedle własnych kryteriów.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w C. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżony wniósł o wyłączenie od orzekania wszystkich sędziów z C., powołując się na wątpliwości co do ich bezstronności wynikające z miejsca wykonywania przez nich obowiązków zawodowych. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 86/20 POSTANOWIENIE Dnia 3 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie Z. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 września 2020r. wniosku Sądu Rejonowego w C. z dnia 10 lipca 2020r., sygn. akt XI K (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w C. , wnosząc o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazał na to, że oskarżony wniósł o wyłączenie od orzekania wszystkich „sędziów z C.” z uwagi na wątpliwości co do ich bezstronności. Wskazana przyczyna nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Przede wszystkim wskazać należy, że polska procedura karna nie zna zjawiska wyłączenia sędziego z uwagi na miejsce wykonywania przez niego obowiązków zawodowych. Podobnie jak wyłączenia od orzekania w danej sprawie wszystkich sędziów danego sądu czy sądów. Podstawą do wyłączenia sędziego od orzekania są wątpliwości co do jego bezstronności. Wątpliwości te mogą wynikać z przyczyn wskazanych w ustawie lub też szczególnych okoliczności sprawy. Te szczególne okoliczności sprawy np. zarzuty karne stawiane prezesowi sądu mogą rodzić wątpliwości, na ogół czysto teoretyczne, co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie,
2 co z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości winno skutkować przekazaniem takiej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Nie sposób jednak przyjąć, że za takim przekazaniem może przemawiać swoisty klucz geograficzny, który stosuje oskarżony przyjmując, że do sędziów pełniących swoje obowiązki zawodowe w C. nie ma zaufania, ale zupełnie inaczej wyglądałaby sprawa, gdyby jego sprawę rozpoznawał sędzia „z innej miejscowości”. Powyższe nie określa w najmniejszym stopniu realnych wątpliwości co do bezstronności sędziów z Sądu Rejonowego w C. . Co więcej rodziłoby to nie tylko niczym nie uzasadnione odstępstwo od ustawowej właściwości sądu, ale co jeszcze istotniejsze, wskazywałoby na to, że strona procesu ma prawo manipulować tą właściwością i wybierać sąd do rozpoznania swojej sprawy wedle stworzonych przez siebie kryteriów, czy upodobań. Stąd brak jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia wniosku opartego na takich przesłankach. Podkreślić należy też, że oskarżony wnosi o wyłączenie od rozpoznawania jego sprawy sędziów, z którymi nigdy się nie zetknął, którzy nigdy nie rozpoznawali żadnej jego sprawy i co do których bezstronność ocenia wyłącznie o owe nieracjonalne, wskazane wyżej kryterium geograficzne. Kierując się powyższymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KO 103/23 2023-09-14Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z powodu wadliwego ukształtowania składu sądu rozpoznającego wnioski o wyłączenie sędziego powinien zostać uwzględniony, jeśli podstawy wniosku…
- II KO 86/23 2023-07-26Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na obawie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego przez sąd nie spełniający wymogów konstytucyjnych, powinien zostać uwzględniony, jeś…
- IV KO 95/20 2020-09-23Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest zasadny, gdy wcześniej wnioski o wyłączenie sędziów od rozpoznania tej sprawy zostały oddalone?
- II KO 87/23 2023-08-08Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzucie wadliwego ukształtowania składu sądu rozpoznającego wnioski o wyłączenie sędziego, powinien zostać uwzględniony, jeśli stan…
- IV KO 74/18 2018-10-16Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, jest uzasadniony, gdy strona wielokrotnie kwestionuje bezstronność sędziów tego samego sądu?
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy