IV KO 98/13
Izba Karna2013-12-11
Skład orzekający: Tomasz Grzegorczyk, Rafał Malarski, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony tym, że oskarżonym jest sędzia tego sądu, powinien zostać uwzględniony, mimo że oskarżony sędzia nie orzeka w sądzie wnioskującym o przekazanie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że okoliczność, iż oskarżonym jest sędzia sądu rejonowego, nie uzasadnia przekazania, jeśli oskarżony sędzia nie jest sędzią sądu wnioskującego o przekazanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że obawa o potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu sądu nie może być podstawą do uchylania się od rozstrzygania spraw, jeśli nie zachodzą przewidziane prawem okoliczności nakazujące przekazanie sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że oskarżonym w sprawie jest sędzia Sądu Rejonowego w J., który od 2010 r. pełni funkcję Prezesa tego sądu. Sąd wnioskujący obawiał się, że rozpoznanie sprawy przez sędziów tego samego sądu może wywołać wątpliwości co do obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 98/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Rafał Malarski SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie J. L. oskarżonego z art. 288 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2013 r., wniosku Sądu Rejonowego w K., zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 4 listopada 2013 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art 37 k.p.k. postanowił wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE W sprawie tej oskarżonym jest sędzia Sądu Rejonowego w J. Po wniesieniu publicznego aktu oskarżenia w niniejszej sprawie i uprzednim uchyleniu sędziemu immunitetu, Sąd Rejonowy w K., jako miejscowo właściwy, wystąpił do Sądu Najwyższego o jej przekazanie innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na fakt, iż oskarżonym jest właśnie sędzia wskazanego wyżej Sądu w J., sprawującym od 12 czerwca 2010 r. funkcję Prezesa tegoż Sądu. Przywołano przy tym stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2012 r., III KO 9/12 (LEX nr 113207), w którym – jak podniesiono – Sąd ten stwierdził, że „dokonywanie kontroli zasadności ocen w kontekście spraw, w których sędzia i inny uczestnik postępowania mają być domniemanymi sprawcami i pokrzywdzonymi
2 przez sędziów tego samego sądu, w których sprawy te się toczą, jest wyjątkową sytuacją przemawiającą za uruchomieniem instytucji z art. 37 k.p.k.”, wskazując, iż taka właśnie sytuacja ma też miejsce w niniejszej sprawie. Dlatego zdaniem Sądu wnioskującego o przekazanie, pozostawienie jej do osądzenia tutejszemu Sądowi mogłoby w odczuciu opinii publicznej wywołać wątpliwości co do obiektywizmu oraz prawidłowości rozpoznania tej sprawy przez tutejszy Sąd. Rozpoznając ten wniosek Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek ten nie jest zasadny. Już w przywołanym przez Sąd Rejonowy w K. postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2012 r. – nota bene z wadliwym wskazaniem publikatora, jako że jest ono opublikowane w systemie LEX po numerem 1163207 – wyraźnie wskazano, że kwestia art. 37 k.p.k. aktualizuje się, gdy chodzi o sprawę, która dotyczy sędziego, jako domniemanego sprawcy lub pokrzywdzonego, gdyby mieli ją rozpatrywać „sędziowie tego samego sądu”. Zarówno zaś samo uzasadnienie tego wniosku, jak i akta tej sprawy, wskazują, że oskarżony w tej sprawie sędzia, nie jest bynajmniej sędzią Sądu Rejonowego w K., lecz sędzią Sądu Rejonowego w J. To zaś, że jest to, podobnie jak Sąd wnioskujący o przekazanie sprawy, także Sąd Rejonowy na obszarze właściwości Sądu Okręgowego w K., trudno uznać za powód uzasadniający przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Odmienne podejście do tej kwestii oznaczałoby, że żaden sędzia, jakiegokolwiek sądu rejonowego, nie powinien być sądzony w jakimkolwiek sądzie działającym na terenie danego sądu okręgowego, a może nawet i apelacyjnego. Takiego rozumowania, a je w istocie reprezentuje Sąd występujący obecnie o przekazanie sprawy, zaakceptować nie można. Warto też zwrócić uwagę Sądowi Rejonowemu w K., że - jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego – nie można zasadnie podważać przekonania o niezawisłości sędziów Sądu Rejonowego tylko z tego powodu, że sprawa dotyczy sędziego innego sądu rejonowego, ale z okręgu tego samego Sądu Okręgowego (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r., III KO 73/10, LEX nr 843491). Taka wręcz sytuacja zaistniała właśnie w sprawie niniejszej. Sędziowie sądu innego niż sąd, w którym sędzią jest osoba oskarżona, nie mogą jednak skutecznie występować o przeniesienie przez Sąd Najwyższy sprawy do innego sądu równorzędnego powołując się na obawę, że opinia publiczna może
3 uważać, iż sąd ten nie będzie bezstronny w rozpatrywaniu takiej sprawy. Sędziowie nie powinni bowiem uchylać się od rozstrzygania spraw trudnych, jeżeli nie zachodzą przewidziane przez prawo okoliczności, które nakazywałyby jednak wystąpienie o przeniesienie danej sprawy do innego sądu, ale te ostatnie okoliczności w sprawie tej nie mają miejsca. Z tych też względów, postanowiono jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KO 96/24 2024-09-18Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, oparty na obawie braku bezstronności z powodu pokrzywdzenia przez oskarżonego jednostki, w której zatrudnieni są…
- I KO 87/24 2024-09-04Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na obawach o bezstronność sędziów z uwagi na status oskarżonego jako byłego prezesa sądu, powinien zostać uwzględniony, mimo wcześniejszej decyzji…
- II KO 28/20 2020-07-02Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów danego sądu rejonowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu?
- III KO 41/25 2025-04-04Czy zarzuty oskarżonego dotyczące sposobu prowadzenia czynności przez sąd oraz fakt, że pokrzywdzonym jest sędzia innego sądu rejonowego, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wym…
- II KO 69/13 2013-10-30Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z powodu wyłączenia sędziów jest uzasadniony, gdy nie wszyscy sędziowie danego pionu zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy?
Powołane przepisy
art. 288 § 1 KKart 37 KPKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy