IV KR 175/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pustelnik. Sędziowie: H. Kwaśny, E. Strużyna (sędzia SW - deleg. - sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kayzer.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 1988 r., sprawy Marka M. i Krzysztofa M., oskarżonych o czyn określony w art. 201 k.k. w zw. z art. 208 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 11 października 1985 r.,utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczne(...) Marek M. oskarżony został o to, że w okresie od dnia 7 października 1983 r. do dnia 27 stycznia 1984 r., działając w warunkach przestępstwa ciągłego, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w różnych konfiguracjach osobowych:1) w nocy z 7 na 8 października 1983 r. w K., działając wspólnie i w porozumieniu z Adamem J., Włodzimierzem M. i Waldemarem S., po uprzednim ukręceniu kłódki przy kracie metalowej zabezpieczającej drzwi oraz wyłamaniu zamka podklamkowego dokonał włamania do sklepu spożywczo-przemysłowego, skąd zabrał w celu przywłaszczenia różne artykuły o łącznej wartości 126.605,40 zł na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S.;2) w nocy z 9 na 10 listopada 1983 r. w C., działając wspólnie i w porozumieniu z Włodzimierzem M., Adamem J. i Waldemarem S., po uprzednim wyjęciu szyby w drzwiach wejściowych oraz ukręceniu kłódek przy kracie metalowej dokonał włamania do sklepu spożywczo-przemysłowego, skąd zabrał w celu przywłaszczenia różne artykuły o łącznej wartości 166.180,95 zł na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S.;3) w nocy z 20 na 21 stycznia 1984 r. w Ż., działając wspólnie i w porozumieniu z Adamem J., Włodzimierzem M. i Andrzejem S., po uprzednim wyważeniu drzwi dokonał włamania do sklepu spożywczo-przemysłowego, skąd zabrał w celu przywłaszczenia różne artykuły o łącznej wartości 27.326,10 zł na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w M.;4) w nocy z 17 na 18 stycznia 1984 r. w P., działając wspólnie i w porozumieniu z Adamem J., Włodzimierzem M. i Andrzejem S., po uprzednim wypchnięciu okna dokonał włamania do budynku Szkoły Podstawowej w S., skąd zabrał w celu przywłaszczenia sprzęt radiofoniczny o łącznej wartości 177.454 zł na szkodę tej szkoły;5) zimą na przełomie 1983 r. i 1984 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu z Adamem J., Włodzimierzem M. i Waldemarem S., po uprzednim wyłamaniu zamków podklamkowych w drzwiach dokonał włamania do domku letniskowego, skąd zabrał w celu przywłaszczenia różne przedmioty o łącznej wartości około 100.000 zł na szkodę Kazimierza B. --zagarniając w ten sposób mienie społeczne o wartości co najmniej 497.566,45 zł na szkodę powołanych wyżej jednostek gospodarki uspołecznionej oraz mienie prywatne o wartości co najmniej 100.000 zł, tj. o czyn przewidziany w art. 201 k.k. w zw. z art. 208 k.k. i w zw. z art. 58 k.k.Krzysztof M. oskarżony został o to, że w okresie od dnia 2 maja 1981 r. do dnia 12 lipca 1982 r. na terenie gminy S., działając w warunkach przestępstwa ciągłego, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami (w różnych konfiguracjach osobowych):1) w nocy z 2 na 3 maja 1981 r. w P., działając wspólnie i w porozumieniu z Włodzimierzem M. i Waldemarem S., po uprzednim wybiciu otworu w ścianie dokonał włamania do sklepu spożywczo-przemysłowego, skąd zabrał w celu przywłaszczenia różne artykuły o łącznej wartości 10.843,95 zł na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S.;2) w nocy z 2 na 3 listopada 1981 r. w C., działając wspólnie i w porozumieniu z Waldemarem S., po uprzednim wyłamaniu drzwi dokonał włamania do sklepu spożywczo-przemysłowego, skąd zabrał w celu przywłaszczenia różne artykuły o łącznej wartości 37.756,45 zł na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S.;3) w nocy z 6 na lipca 1982 r. w K., działając wspólnie i w porozumieniu z Włodzimierzem M. i Waldemarem S., po uprzednim odgięciu pręta w kracie metalowej zabezpieczającej drzwi, a następnie wybiciu otworu dokonał włamania do sklepu spożywczo-przemysłowego, skąd zabrał w celu przywłaszczenia różne artykuły o łącznej wartości 91.168,50 zł na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S.;4) w nocy z 11 na 12 lipca 1982 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu z Adamem J., Włodzimierzem M. i Waldemarem S., po uprzednim wybiciu otworu w dachu dokonał włamania do sklepu spożywczo-przemysłowego, skąd zabrał w celu przywłaszczenia różne inne artykuły o łącznej wartości 37.968,75 zł na szkodę Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w S.;5) w 1981 r. w C., działając wspólnie i w porozumieniu z Adamem J. i Waldemarem S., po uprzednim wybiciu otworu w ścianie dokonał włamania do budynku gospodarczego, skąd zabrał w celu przywłaszczenia 340 mb siatki ogrodzeniowej o wartości około 8.000 zł na szkodę Pawła K. -zagarniając w ten sposób mienie społeczne o wartości co najmniej 177.737,65 zł na szkodę powołanych wyżej jednostek gospodarki uspołecznionej oraz mienie prywatne o wartości co najmniej 8.000 zł, tj. o czyn określony w art. 208 k.k. w zw. z art. 58 k.k.Sąd Wojewódzki w S. wyrokiem z dnia 11 października 1985 r. uznał oskarżonych za winnych popełnienia zarzuconych im czynów i skazał (...):1) Marka M. na podstawie art. 201 k.k. w zw. z art. 10 § 3 k.k., art. 58, 36 § 2 i 3 i art. 40 § 1 pkt 3 k.k. na karę 5 lat pozbawienia wolności, 350.000 zł grzywny i 3 lat pozbawienia praw publicznych; na podstawie art. 46 § 1 pkt 2 k.k. orzekł konfiskatę mienia należącego do oskarżonego w całości;2) Krzysztofa M. na podstawie art. 208 k.k. w zw. z art. 58 i 36 § 2 i 3 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 150.000 zł grzywny; na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 lipca 1984 r. o amnestii wymierzoną karę pozbawienia wolności złagodził o połowę, tj. do 1 roku i 3 miesięcy (...).Rewizję od tego wyroku wnieśli obrońcy oskarżonych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Ustosunkowując się do rewizji obrońcy oskarżonych Krzysztofa M. i Marka M., należy stwierdzić, że nie można bezkrytycznie podzielić zawartej w tej rewizji argumentacji; podobnie jak nie należy z góry przyjmować priorytetu dowodów z postępowania przygotowawczego nad dowodami z rozprawy, nie należy zakładać, że odwołanie lub zmiana wyjaśnień w czasie rozprawy powoduje automatyczną dyskwalifikację wiarygodności wyjaśnień złożonych w czasie postępowania przygotowawczego. Praktyka sądowa wskazuje, że wypadki odwołania w czasie rozprawy wyjaśnień obciążających współsprawcę czynu, do którego popełnienia on sam się nie przyznaje, są zjawiskiem powszechnym. Taka postawa stymulowana jest zazwyczaj solidarnością obowiązującą w środowisku przestępczym, a zwłaszcza potrzebą wykazania, że złamanie w czasie postępowania przygotowawczego "zmowy milczenia", obowiązującej współsprawców przestępstwa, nie było wynikiem własnej woli osoby ujawniającej obciążające fakty. Wiadomo bowiem, że psychologicznie bardziej uzasadniona jest skłonność do prawdziwych, szczerych wypowiedzi obciążających inne osoby w warunkach pewnej kameralności, w jakiej odbywa się przesłuchanie w postępowaniu przygotowawczym, niż publicznie i w dodatku w obecności zainteresowanego, co następuje w czasie rozprawy.Pojęcie "pomówienie" funkcjonujące w języku potocznym jako synonim fałszywego oskarżenia, tzn. umyślnego, nieprawdziwego, bezpodstawnego przypisywania komuś określonego, nagannego zachowania, które w rzeczywistości nie wydarzyło się, nie może być utożsamione z pojęciem wyjaśnień obciążających inną osobę przez ujawnienie faktów niekorzystnych z punktu widzenia interesów tej osoby, ale jednocześnie prawdziwych.Ocena wyjaśnień współsprawców czynów przypisanych oskarżonym Markowi M. i Krzysztofowi M. dokonana przez Sąd Wojewódzki, a przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest zgodna z zasadami określonymi w art. 3 i 4 § 1 k.p.k. Aprobata tej oceny przez Sąd Najwyższy jest więc uzasadniona.Niesłusznie obrońca oskarżonego Marka M. kwestionuje wysokość wymierzonej temu oskarżonemu kary grzywny. Nie może bowiem uzasadniać złagodzenia tej kary fakt, że oskarżony jest sprawcą młodocianym i pozostawał na utrzymaniu chorych rodziców. Niewykonywanie przez sprawcę pracy zarobkowej, mimo realnych możliwości, a nawet powinności jej wykonywania, nie może być zaliczone na jego korzyść.Oceniając natomiast karę orzeczoną wobec oskarżonego Krzysztofa M. (w myśl zasady wyrażonej w art. 397 § 1 k.p.k.), należy stwierdzić, że zespół środków karnych zastosowanych przez Sąd Wojewódzki wobec tego oskarżonego jest odpowiedni do stopnia jego zawinienia i charakteru popełnionych czynów (...).