IV KR 72/84

WyrokIzba Karna1984-05-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd pierwszej instancji obraził art. 12 § 2 k.k. poprzez nieodstąpienie od wymierzenia kary w przypadku nieudolnego usiłowania popełnienia przestępstwa, mimo posiadania takiej możliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niekorzystanie przez sąd pierwszej instancji z możliwości zastosowania art. 12 § 2 k.k. (odstąpienie od wymierzenia kary przy nieudolnym usiłowaniu) nie stanowi obrazy prawa materialnego. Przepis ten pozostawia decyzję o zastosowaniu łagodzenia kary uznaniu sądu orzekającego. Biorąc pod uwagę społeczny niebezpieczeństwo przestępstw narkotykowych i łagodność orzeczonych kar, Sąd Najwyższy nie podzielił wniosku o konieczność zastosowania art. 12 § 2 k.k.
Stan faktyczny
Oskarżeni zostali skazani za usiłowanie wprowadzenia do obrotu proszku, który uważali za środek odurzający (chlorek morfiny), jednak w rzeczywistości był to chlorowodorek prokainy, niebędący środkiem odurzającym. Sąd pierwszej instancji uznał ich winnymi popełnienia przestępstwa z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 29 ustawy o środkach farmaceutycznych i odurzających, skazując ich na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania. Obrońcy wnieśli rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego, w tym art. 12 § 2 k.k., poprzez nieodstąpienie od wymierzenia kary mimo nieudolnego usiłowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonych Wiesława J. i Zbigniewa C.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Szczepański (sprawozdawca). Sędziowie: S. Pawela, F. Wołek.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Zdrojewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 18 maja 1984 r. sprawy Wiesława J., Zbigniewa C. i innych, oskarżonych z art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 29 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o środkach farmaceutycznych i odurzających oraz artykułach sanitarnych (Dz. U. Nr 1, poz. 4), z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 19 grudnia 1983 r.(...) w stosunku do oskarżonych Wiesława J. i Zbigniewa C. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w K. po rozpoznaniu sprawy m.in. Wiesława J. i Zbigniewa C., oskarżonych o to, że w okresie od listopada 1982 r. do lutego 1983 r. w K. i Z., działając wspólnie i w porozumieniu, usiłowali wprowadzić do obrotu co najmniej 250 g proszku będąc przekonani, że jest to środek odurzający w postaci chlorku morfiny, lecz zamierzonego celu nie osiągnęli, gdyż zostali aresztowani, a ponadto nie wiedzieli o tym, że oferowany środek, będący chlorowodorkiem prokainy, nie jest środkiem odurzającym, tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 29 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o środkach farmaceutycznych i odurzających oraz artykułach sanitarnych (Dz. U. Nr 1, poz. 4) (...) - wyrokiem z dnia 19 grudnia 1983 r. Wiesława J. i Zbigniewa C. uznał za winnych dokonania zarzucanego im czynu i za to na podstawie art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 29 powołanej ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. skazał ich na kary po 1 roku pozbawienia wolności i po 10.000 zł grzywny (...), a na podstawie art. 73 k.k. i 74 § 1 k.k. wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił, ustalając okres próby na 2 lata (...).(...) Od tego wyroku rewizję wnieśli obrońcy oskarżonych, zarzucając obrazę prawa materialnego, a mianowicie:a) art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 29 powołanej ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. wskutek uznania, że obaj oskarżeni dopuścili się usiłowania nieudolnego, podczas gdy w działaniu ich mieścić się mogą co najwyżej czynności przygotowawcze (art. 14 § 1 k.k.), albob) art. 12 § 2 k.k. wskutek nieodstąpienia od wymiaru kary nawet przy przyjęciu nieudolnego usiłowania.W konkluzji wnieśli o uniewinnienie oskarżonych lub o odstąpienie od wymierzenia im kar (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Rację mają obrońcy oskarżonych Wiesława J. i Zbigniewa C., gdy powołują się na to, że działanie tych oskarżonych (podobnie jak i pozostałych) miało postać usiłowania nieudolnego (proszek nie był narkotykiem) i że z tego powodu sąd pierwszej instancji miał możliwość zastosowania złagodzenia kary, a nawet - odstąpienia od jej wymierzenia (art. 12 § 2 k.k.), jednakże nie sposób podzielić poglądu autora rewizji, jakoby nie stosując art. 12 § 2 k.k. sąd pierwszej instancji obraził tenże przepis.Obraza prawa materialnego bowiem zachodzi tylko wtedy, gdy nastąpi błędna wykładnia danego przepisu albo zostanie zastosowany nieodpowiedni przepis. Niekorzystanie z możliwości określonej w art. 12 § 2 k.k. nie prowadzi do obrazy tego przepisu, gdyż jego zastosowanie pozostawione jest uznaniu sądu orzekającego i jeżeli sąd ten nie korzysta z owej możliwości, to nie sposób traktować tego jako obrazy prawa materialnego. Jeżeli zaś zważy się, że przestępstwa związane z wprowadzeniem do obrotu narkotyków zawierają znaczny stopień społecznego niebezpieczeństwa wiążący się z problemem narkomanii, a także to, iż kary wymierzone tym oskarżonym są wręcz łagodne, to nie można było podzielić wniosku o zastosowanie art. 12 § 2 k.k. (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 11 § 1 KKart. 29art. 11 § 2 KKart. 73 KKart. 14 § 1 KKart. 12 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.