IV KS 17/22
Izba Karna2022-12-21
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Zbigniew Puszkarski, Andrzej Siuchniński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zakaz reformationis in peius, jeśli nie stwierdził jednoznacznie, że istnieją podstawy do wydania wyroku skazującego?Ratio decidendi
Sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, stosując zasadę ne peius (art. 454 § 1 k.p.k. w zw. z art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k.), tylko wtedy, gdy po usunięciu stwierdzonych uchybień (np. uzupełnieniu postępowania dowodowego, prawidłowej ocenie dowodów) stwierdzi, że istnieją podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stoi na przeszkodzie zakaz reformationis in peius. Sama możliwość wydania wyroku skazującego w ponownym postępowaniu nie jest wystarczająca.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego od zarzutu z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Okręgowy uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę w trybie art. 539a k.p.k., zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku uniewinniającego bez wystąpienia przesłanek do takiego rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego i obciążył go kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KS 17/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Andrzej Siuchniński w sprawie R. H. oskarżonego o dokonanie czynu z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2022 r., skargi obrońcy oskarżonego w trybie art. 539a k.p.k., na wyrok sądu odwoławczego - Sądu Okręgowego w Olsztynie, z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt VII Ka 80/22, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie, z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II K 1655/20, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę; 2. obciążyć oskarżonego kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 24 listopada 2021 r. (sygn.. akt II K 1655/20) R. H. został uniewinniony od zarzutu z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 marca 2022 r. (sygn. akt VII Ka 80/22) uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
2 Na to orzeczenie skargę w trybie art. 539a k.p.k. wniósł obrońca oskarżonego, wskazując na „naruszenie przepisów postępowania tj. art. 437 § 2 k.p.k. polegające na uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 24 listopada 2021 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II K 1655/20 i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy w sprawie nie wystąpiły przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia.” Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy właściwemu sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Prokurator w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2018 r., I KZP 10/18, które Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela "[m]ożliwość uchylenia wyroku uniewinniającego, umarzającego albo warunkowo umarzającego postępowanie karne i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k. (art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np. po uzupełnieniu postępowania dowodowego, dokonaniu prawidłowej oceny dowodów, poczynieniu prawidłowych ustaleń faktycznych) - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. Sama tylko możliwość wydania takiego wyroku w ponownym postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jest niewystarczająca dla przyjęcia wystąpienia reguły ne peius określonej w art. 454 § 1 k.p.k.". Oznacza to, że sąd odwoławczy zobligowany jest albo uzupełnić postępowanie dowodowe, by upewnić się, że rozstrzygnięcie uniewinniające jest niezasadne, lub wyraźnie uargumentować, iż na podstawie zgromadzonego w sposób prawidłowy materiału dowodowego nie ma możliwości wydania wyroku uniewinniającego.
3 Sąd odwoławczy bardzo precyzyjnie wskazuje, że nie podziela w całości stanowiska Sądu I instancji w zakresie uznania zeznań M. S. jako niewiarygodnych. Referuje konkretne tezy stawiane przez świadka, kontestując ich prawidłowe odczytanie przez Sąd meriti. Wskazano w uzasadnieniu wyroku odwoławczego, że w istocie nieścisłości pomiędzy poszczególnymi depozycjami składanymi przez świadka w toku śledztwa nie mają takiego znaczenia jakie im nadano, gdyż należy to odczytywać jako początkowo, próbę unikania angażowania w sprawę swojego znajomego. Ostatecznie jednak z uwagi na wolę polepszenia sytuacji procesowej dobrowolnie zaczął on informować o szczegółach handlu amfetaminą. Sąd odwoławczy przesądził, że skoro całe postępowanie opiera się zasadniczo na dowodach osobowych, to brak możliwości podzielenia stanowiska Sądu I instancji co do ich oceny, zmusza do przeprowadzenia postępowania w całości od początku, gdyż odmienna ocena depozycji wskazanego świadka nie pozwoliłaby na utrzymanie w mocy wyroku uniewinniającego. Wobec powyższego, należało orzec jak w sentencji. [as] l.n
Powiązane orzeczenia
- I KS 33/23 2024-03-27Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.) w sytuacji, gdy nie dokonał własnych ustaleń co do winy i spra…
- IV KS 64/21 2022-01-12Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.)?
- I KS 1/21 2021-02-02Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zakaz reformationis in peius, jeśli nie stwierdził jednoznacznie podstaw do wydania wyroku skazującego?
- I KS 22/23 2023-07-19Czy w sytuacji, gdy sąd odwoławczy uchyla wyrok uniewinniający i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, narusza to zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.), jeśli nie przesądził jednoznacznie o winie oskar…
- II KS 29/23 2023-09-28Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k. w kontekście zakazu reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.)?
Powołane przepisy
art. 56 ust. 1art. 12 KKart. 539a KPKart. 12 § 1 KKart. 437 § 2 KPKart. 454 § 1 KPKart. 437 § 2art. 438 pkt 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy