IV KS 2/19
Izba Karna2019-02-06
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Przemysław Kalinowski, Andrzej Ryński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k. poprzez brak wskazania podstawy prawnej lub konieczności przeprowadzenia przewodu w całości, podczas gdy przyczyną uchylenia była jedynie konieczność ponownej oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Skarga obrońcy oskarżonego G. W. na wyrok Sądu Okręgowego uchylający wyrok uniewinniający i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania została oddalona. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k., ponieważ uchylenie wyroku było uzasadnione nie tylko koniecznością ponownej oceny materiału dowodowego, ale także brakiem odniesienia się do wszystkich dowodów, w tym dowodów nieosobowych, oraz naruszeniem zasad logicznego rozumowania przez Sąd I instancji. Sąd Okręgowy dostrzegł ograniczenia wynikające z art. 454 k.p.k., co uniemożliwiło mu samodzielną zmianę wyroku uniewinniającego.Stan faktyczny
Oskarżony G. W. został uniewinniony od zarzutu prowadzenia pojazdu mechanicznego z naruszeniem orzeczonego zakazu. Prokurator wniósł apelację, zarzucając obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę na wyrok Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego i obciążył oskarżonego kosztami postępowania skargowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KS 2/19 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 6 lutego 2019 r. w sprawie G. W. oskarżonego z art. 244 k.k. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt VII Ka […], uchylający wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt IX K […], na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. oddalić skargę, 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE G. W. został oskarżony o to, że w dniu 5 listopada 2016 r. w B., prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy nie stosując się do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt III K […], środka karnego w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, tj. o czyn z art. 244 k.k. Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt IX K […], oskarżony został uniewinniony od popełnienia zarzuconego mu czynu.
2 Apelację od tego wyroku wniósł prokurator zarzucając w niej obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia przez faktyczne pominięcie w całości dowodów zawnioskowanych przez oskarżyciela w akcie oskarżenia, opisanych w wykazie innych dowodów, a nadto – błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść tego wyroku, polegający na nieprawidłowej ocenie zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło Sąd I instancji do nieprawdziwego ustalenia, jakoby oskarżony nie dopuścił się zarzuconego mu czynu. Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt VII Ka […], uchylił wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt IX K […] i przekazał sprawę G. W. temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Obecnie, obrońca oskarżonego wniósł skargę na wyrok sądu odwoławczego zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. polegające na uchyleniu wyroku Sądu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania bez powołania się na podstawę prawną z art. 439 § 1 k.p.k., czy z art. 454 k.p.k., jak również bez powołania się na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości – podczas, gdy z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego wynika, że jedyną przyczyną uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania ma pozostawać konieczność ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co z kolei bez wątpienia nie stanowi przesłanki do wydania wyroku kasatoryjnego. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Skarga obrońcy osk. G. W. okazała się niezasadna i wobec tego podlegała oddaleniu. Stosownie do dyspozycji art. 539a § 1 k.p.k., nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci skargi na wyrok sądu odwoławczego można wnieść, gdy wydanie na etapie postępowania odwoławczego orzeczenia o charakterze kasatoryjnym naruszyło dyrektywy zamieszczone w treści art. 437 k.p.k. lub też, gdy przy wydaniu tego orzeczenia doszło do uchybienia o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej należącej do katalogu wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k. Kontrola przeprowadzana w ramach rozpoznawania skargi na wyrok
3 sądu odwoławczego koncentruje się zatem na sprawdzeniu okoliczności wymienionych w tym ostatnim przepisie, a także na zbadaniu, czy norma wynikająca z treści art. 454 k.p.k. rzeczywiście stała na przeszkodzie wydaniu orzeczenia korygującego rozstrzygnięcie Sądu I instancji w miejsce orzeczenia kasatoryjnego, ewentualnie, czy istotnie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (warunek z art. 437 § 2 in fine k.p.k.). Podkreślić przy tym należy, że w ramach postępowania w przedmiocie skargi Sąd Najwyższy nie dokonuje samodzielnej oceny materiału dowodowego sprawy i nie przedstawia własnej oceny ewentualnego zaistnienia przesłanek z art. 454 k.p.k. uzasadniających lub też stanowiących podstawę do wydania wyroku uchylającego orzeczenie sądu meriti. Stąd też zasadnicze znaczenie ma zdefiniowanie stanowiska sądu odwoławczego, który wydał orzeczenie o charakterze kasatoryjnym – z punktu widzenia granic takiego orzekania zakreślonych w art. 437 § 2 k.p.k. Wbrew wywodom skarżącego przyczyną uchylenia przez sąd odwoławczy wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt IX K […] i przekazania sprawy G. W. temu Sądowi do ponownego rozpoznania, była nie tylko ocena materiału dowodowego nie spełniająca wymagań wynikających z art. 7 k.p.k., ale przede wszystkim brak odniesienia się do wszystkich dowodów zgromadzonych w toku postępowania. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę na pominięcie istotnych okoliczności wynikających z dowodów nieosobowych, brak analizy połączeń telefonicznych dokonywanych w okresie przedmiotowego zdarzenia oraz naruszenie zasad logicznego rozumowania przy wyprowadzaniu wniosków odwołujących się zresztą wyłącznie do braku rozpoznania oskarżonego przez ścigających go policjantów – z pominięciem innych, istotnych informacji przekazanych w ich relacjach. W tych warunkach można zasadnie wyrazić przekonanie, że Sąd Okręgowy w B., uchylając wyrok Sądu I instancji w tej sprawie i przekazując ją do ponownego rozpoznania, dostrzegał zarówno potrzebę uwzględnienia tej części zeznań funkcjonariuszy policji prowadzących pościg za samochodem należącym do oskarżonego, w których identyfikują pojazd, opisują jego początkową lokalizację, określają liczbę osób przebywających w jego pobliżu, jak i konieczność poddania
4 analizie tych okoliczności, które wynikają z dowodów nieosobowych pominiętych w dotychczasowych rozważaniach sądu meriti. Dopiero w końcowej fazie pisemnych motywów sądu odwoławczego pojawiła się teza o wyciągnięciu przez Sąd I instancji wniosku niezgodnego z art. 7 k.p.k. Jednocześnie, Sąd Okręgowy dał wyraz swemu przekonaniu, że rozstrzygnięcie w tej sprawie powinno być inne, co z kolei pozwala uznać, że dostrzegł ograniczenie wynikające z treści art. 454 k.p.k., uniemożliwiające mu danie wyrazu własnej – odmiennej niż to uczynił Sąd I instancji – oceny całokształtu materiału dowodowego. Zatem, pomimo pewnej syntetyczności wypowiedzi sądu odwoławczego, można zrekonstruować motywy jego rozstrzygnięcia, w szczególności zaś powody, dla których Sąd ten nie widział możliwości utrzymania w mocy wyroku uniewinniającego. Wobec powyższego należało orzec, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KS 16/20 2020-10-22Czy Sąd Okręgowy, uchylając wyrok Sądu Rejonowego i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k. w sytuacji, gdy nie było konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości?
- IV KS 31/22 2022-10-26Czy Sąd Okręgowy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku Sądu I instancji, podczas gdy nie wystąpił…
- III KS 68/22 2022-11-03Czy Sąd Okręgowy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył przepisy postępowania karne, w szczególności art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 454 k.p.k. oraz art. 442 § 3 k.p.…
- IV KS 21/23 2024-01-17Czy Sąd Okręgowy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k. poprzez konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, mimo że taka podstaw…
- IV KS 10/25 2025-05-09Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k. poprzez brak wskazania podstawy prawnej lub konieczności ponownego przeprowadzenia przewodu s…
Powołane przepisy
art. 244 KKart. 539e § 2 KPKart. 437 § 2 KPKart. 439 § 1 KPKart. 454 KPKart. 539a § 1 KPKart. 437 KPKart. 437 § 2art. 7 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy