IV KS 30/24
Izba Karna2024-07-31
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga obrońcy na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania jest zasadna, jeśli sąd odwoławczy powołał się na zasadę ne peius i potrzebę ponownego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił skargę, uznając, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k., uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie sądu odwoławczego jednoznacznie wskazało, że podstawą uchylenia była zasada ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) oraz konieczność ponownego rozpoznania sprawy, co mieści się w granicach kontroli kasacyjnej.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego A.R. wniósł skargę na wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu uniewinniający oskarżonego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że ustalenia i rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie znajdują oparcia w zasadach prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić skargę obrońcy i obciążyć oskarżonego A.R. kosztami postępowania skargowego.Pełny tekst orzeczenia
IV KS 30/24 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 lipca 2024r. w sprawie A. R. oskarżonego o czyny z art. 56§1 k.k.s. skargi obrońcy na wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 4 marca 2024r., sygn. akt VI Ka 251/22, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 18 stycznia 2022r., sygn. akt II K 885/19, na podstawie art. 539e§2 k.p.k. postanowił: 1) oddalić skargę, 2) kosztami postępowania skargowego obciążyć oskarżonego A.R. UZASADNIENIE Skarga wniesiona w imieniu oskarżonego nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
IV KS 30/24 2 Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy podzielił argumentację zaprezentowaną w apelacjach oskarżycieli. Wskazano tu jednoznacznie, że „Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania jest zasadny. Ustalenia i rozstrzygnięcie sądu I instancji w zakresie braku sprawstwa i winy oskarżonego oraz analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie znajduje oparcia w zasadach prawidłowego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, co doprowadziło sąd meriti do błędnych ustaleń faktycznych, a z uwagi na uniewinnienie oskarżonego brak było możliwości wydania orzeczenia reformatoryjnego na etapie postępowania odwoławczego.” (pkt 3 formularza uzasadnienia wyroku). Podstawą zatem do uchylenia zaskarżonego wyroku była zasada ne peius wyrażona w art. 454§1 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznający sprawę w postępowaniu skargowym nie jest sądem III instancji. Stąd jego rolą nie jest przedstawienie własnych ocen w sprawie, a jedynie badanie, czy zaistniały warunki do wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego. Sąd ten takie argumenty niewątpliwie przedstawił, w szczególności w zakresie nie wzięcia pod uwagę decyzji urzędów skarbowych, co przemawia za prawidłowością jego rozstrzygnięcia.
IV KS 30/24 3 W świetle powyższego skarga nie mogła być uznana za zasadną. Choć nie ma racji prokurator w sporządzonej odpowiedzi, że skarga jest lakoniczna i właściwie pozbawiona argumentów. Argumenty te jednak nie przekreślają swobody działania Sądu Odwoławczego w przestrzeni zakreślonej przez dyspozycję art. 437§2 k.p.k. A podkreślenia wymaga i to, że to właśnie sąd odwoławczy powołany jest do oceny rozstrzygnięcia sądu I instancji w zakresie prawidłowości dokonania ustaleń faktycznych. Wszak materia ta nie może być już przedmiotem kontroli kasacyjnej. Z pewnością natomiast błędne jest zalecenie Sądu Odwoławczego, gdyż nie ma w niniejszej sprawie potrzeby powtarzania przewodu sądowego w całości. Konieczności oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego nie można bowiem mylić z koniecznością przeprowadzenia wszystkich tych dowodów po raz kolejny. Charakter niniejszej sprawy wskazuje na to, że w ponowionym postępowaniu, co do części dowodów, wystarczające będzie poprzestanie na wprowadzeniu ich do materiału dowodowego poprzez ich ujawnienie. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.I.] [ał]
Powiązane orzeczenia
- III KS 36/25 2025-09-24Czy skarga obrońcy na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania może być oparta na zarzucie błędnego ustalenia stanu faktycznego przez sąd odwoławczy…
- IV KS 21/23 2024-01-17Czy Sąd Okręgowy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 437 § 2 k.p.k. poprzez konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, mimo że taka podstaw…
- II KS 13/25 2025-07-08Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji uniewinniający oskarżonego i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył przepisy postępowania karne, w szczególności art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art…
- II KS 9/23 2023-03-28Czy skarga obrońcy na wyrok sądu odwoławczy uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, oparta na zarzutach naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., może b…
- IV KS 38/20 2021-02-16Czy Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powinien ograniczyć się do analizy występowania bezwzględnych prz…
Powołane przepisy
art. 56§1 KKart. 539e§2 KPKart. 437§2 KPKart. 439§1 KPKart. 454 KPKart. 539a§3 KPKart. 454§1 KPK§1§2§3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy