IV KS 47/21
Izba Karna2021-10-28
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Marek Pietruszyński, Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy orzekający w składzie jednego sędziego w sprawie o przestępstwo skarbowe zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, jest prawidłowo obsadzony, jeśli sąd pierwszej instancji orzekał w tym samym składzie, w okresie obowiązywania przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy orzekający w składzie jednego sędziego jest prawidłowo obsadzony, jeśli sąd pierwszej instancji orzekał w tym samym składzie, a czyn będący przedmiotem postępowania jest zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat. Przepis art. 14fa ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, stanowiący lex specialis, ma pierwszeństwo przed ogólnymi normami Kodeksu postępowania karnego dotyczącymi składu sądu odwoławczego.Stan faktyczny
Prokurator złożył skargę na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający oskarżoną od zarzutów popełnienia przestępstw skarbowych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarga zarzucała bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci nienależytej obsady Sądu Okręgowego, który miał orzekać w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, co wymagało składu trzech sędziów. Oskarżona była oskarżona o ułatwienie posłużenia się nierzetelną fakturą VAT oraz zatajenie prawdy w deklaracjach VAT-7, co naraziło Skarb Państwa na uszczuplenie podatku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę Prokuratora Rejonowego na wyrok Sądu Okręgowego i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KS 47/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Andrzej Stępka w sprawie I.T. oskarżonej z art. 62 § 2a k.k.s. w zw. z art. 20 § 2 k.k. s. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 października 2021 r. skargi Prokuratora Rejonowego w C. na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 lipca 2021 r., sygn. akt VI Ka (…), uchylający wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt VII K (…) i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. 1. oddala skargę, 2. obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie skargi. UZASADNIENIE I.T. została oskarżona o to, że I. w okresie od listopada 2015 r. do czerwca 2017 r. w C., w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu S. spółka z o.o. z siedzibą w C., poprzez udostępnienie W.S. pieczęci firmowej wymienionej spółki oraz poprzez przyjęcie od W.S. faktury VAT nr […]1, ułatwiła W.S. posłużenie się wymienioną wyżej fakturą VAT nr […], polegające na przybiciu na fakturze pieczęci spółki oraz na wręczeniu przez W.S. oskarżonej wymienionej faktury, będącej dokumentem nierzetelnym, tj. dokumentującym sprzedaż przez S. sp. z o.o. z siedzibą w C. towaru w postaci
2 nawozów sztucznych S., H., N. i R. oraz usługi załadunku, które to zdarzenie gospodarcze w rzeczywistości nie miało miejsca, o wartości netto 40 440 zł, to jest o przestępstwo skarbowe z art. 62 § 2a k.k.s. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s.; II. w dniach 28 kwietnia 2017 r. oraz 25 lipca 2017 r. w C., pełniąc funkcję prezesa zarządu S. spółka z o.o. z siedzibą w C., zataiła prawdę w złożonych przez wymienioną spółkę Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w C. deklaracjach VAT-7 za I i II kwartał 2017 r., nie ujawniając w treści w/w deklaracji transakcji w postaci nabycia od E. sp. z o.o. z siedzibą w B. towaru w postaci nawozów sztucznych N., S., H. i R., udokumentowanych fakturami VAT: numer […]2 o wartości netto 1 440 zł, numer […]3 o wartości netto 880 zł, numer […]4 o wartości netto 6 800 zł, numer […]5 o wartości netto 1 540 zł, numer […]6 o wartości netto 5 180 zł, numer […]7 o wartości netto 6 148 zł, numer […]8 o wartości netto 8 160 zł, numer […]9 o wartości netto 3 300 zł, numer […]10 o wartości netto 9 620 zł, numer […]11 o wartości netto 10 688 zł, numer […]12 o wartości netto 4 400 zł, numer […]13 o wartości netto 2 960 zł, numer […]14 o wartości netto 2 448 zł, numer […]15 o wartości netto 1 728 zł, numer […]16 o wartości netto 6 800 zł, numer […]17 o wartości netto 4 760 zł, numer […]18 o wartości netto 4 350 zł, numer […]19 o wartości netto 9 248 zł, numer […]20 o wartości netto 9 620 zł, numer […]21 o wartości netto 4 400 zł, numer […]22 o wartości netto 10 200 zł, numer […]23 o wartości netto 4 320 zł, numer […]24 o wartości netto 3 300 zł, numer […]25 o wartości netto 1 540 zł, numer […]26 o wartości netto 9 620 zł, numer […]27 o wartości netto 12 400 zł, numer […]28 o wartości netto 1 100 zł, numer […]29 o wartości netto 5 920 zł, numer […]30 o wartości netto 12 240 zł, numer […]31 o wartości netto 41 640 zł, numer […]32 o wartości netto 13 080 zł, co skutkowało narażeniem na uszczuplenie podatku od towarów i usług za w/w okres w łącznej kwocie 53 377,52 zł, to jest o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. Sąd Rejonowy w C., wyrokiem z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt VII K (…), uniewinnił oskarżoną od popełnienia obu zarzuconych jej czynów, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.
3 Prokurator Rejonowy w C. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu w apelacji: 1) obrazę przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.k., wyrażającą się w naruszeniu reguł prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, poprzez danie wiary wyjaśnieniom oskarżonej, jakoby nie orientowała się ona w charakterze działalności spółki z o. o. „S.” oraz jakoby nie była ona świadoma, że wystawiane przez nią dokumenty mogą być następnie wykorzystane przez W. S.; 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, który miał wpływ na jego treść, polegający na: - błędnym ustaleniu przez Sąd pierwszej instancji, iż przekazanie przez oskarżoną W. S. nierzetelnej i podrobionej faktury VAT nr […]1 nie stanowiło ułatwienia w posłużeniu się tym dokumentem, - błędnym ustaleniu przez Sąd I instancji, iż oskarżona, ułatwiając W.S. posłużenie się fakturą VAT nr […]1, nie obejmowała tego swoim zamiarem, - błędnym ustaleniu przez Sąd I instancji, iż oskarżona nie była świadoma, że faktura VAT nr […]1 została podrobiona, - błędnym ustaleniu przez Sąd I instancji, iż faktura VAT nr […]1 nie jest fakturą wystawioną w sposób nierzetelny w rozumieniu przepisu art. 62 § 2a k.k.s. - błędnym ustaleniu przez Sąd I instancji, iż oskarżona nie ponosiła żadnej odpowiedzialności za składanie deklaracji VAT-7, - błędnym ustaleniu przez Sąd I instancji, iż nieujawnienie Urzędowi Skarbowemu faktur VAT wymienionych w pkt II aktu oskarżenia nie naraziło na uszczuplenie należności publicznoprawnej. Stawiając powyższe zarzuty, prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w C.. Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 23 lipca 2021 r., sygn. akt VI Ka (...), uchylił zaskarżony wyrok w części uniewinniającej oskarżoną I. T. od popełnienia zarzuconego jej czynu z art. 62 § 2a k.k.s. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 18 § 3 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. W pozostałym zakresie wyrok Sądu I instancji został utrzymany w mocy.
4 Prokurator Rejonowy w C. wniósł skargę na wyrok Sądu odwoławczego w części, w której orzeczenie to uchyla wyrok Sądu Rejonowego w C. i przekazuje sprawę w zakresie czynu z art. 62 § 2a k.k.s. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 18 § 3 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. do ponownego rozpoznania. Zarzucił wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w postaci nienależytej obsady Sądu odwoławczego, który to Sąd rozpoznał apelację na rozprawie w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie śledztwa, a zatem zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 449 § 1 i 2 k.p.k. obligatoryjne było orzekanie przez Sąd odwoławczy w składzie trzech sędziów. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia z pkt 1. zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie zaistniała sygnalizowana przez skarżącego bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jako że Sąd odwoławczy orzekał na rozprawie w dniu 23 lipca 2021 r. we właściwym składzie. Prawdą jest, że postępowanie przygotowawcze w niniejszej sprawie zakończyło się w formie śledztwa. W takim wypadku, co do zasady – zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k. i art. 449 § 1 i 2 k.p.k. – sąd odwoławczy orzeka na rozprawie w składzie trzech sędziów. Uszło jednak uwagi prokuratora, że w myśl art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021 poz.1023), która weszła w życie z dniem 22 czerwca 2021 r., zmieniono ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U.2020. poz. 1842 t.j.), w ten sposób, że dodano art. 14fa ust. 1, zgodnie z którym „w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie roku po ich odwołaniu w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności,
5 której górna granica nie przekracza 5 lat, na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli w pierwszej instancji sąd orzekał w takim samym składzie”. Nie ulega wątpliwości, że przepis ten stanowi lex specialis względem art. 29 § 1 i art. 449 § 2 k.p.k., a więc ma pierwszeństwo przed stosowaniem zawartych w Kodeksie postępowania karnego, a powoływanych przez Autora skargi, norm o charakterze ogólnym. W związku z wejściem w życie przepisów ustawy nowelizacyjnej z dnia 20 kwietnia 2021 r., począwszy od dnia 22 czerwca 2021 r., sąd odwoławczy, rozpoznając apelację w sprawie dotyczącej czynu zagrożonego karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, w której wyrok Sądu I instancji wydano w składzie 1 – osobowym, sam orzeka również w składzie jednoosobowym. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w C. orzekał w składzie jednego sędziego, a, jak wynika z treści art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 27 § 1 k.k.s. zarzucony oskarżonej czyn jest zagrożony karą nie wyższą niż 5 lat pozbawienia wolności. Należy więc uznać, że zostały spełnione obydwa warunki rozpoznania sprawy przeciwko I. T. w składzie jednoosobowym w instancji odwoławczej i na rozprawie w dniu 23 lipca 2021 r. Sąd odwoławczy był prawidłowo obsadzony. Z uwagi na powyższe, należało oddalić niniejszą skargę, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KK 500/22 2023-02-08Czy sąd odwoławczy orzekający w sprawie o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, powinien orzekać w składzie jednego sędziego, jeżeli sąd pierwszej instancji orzekał…
- I KZP 21/22 2023-06-13Czy art. 14fa ustawy COVID-19, regulujący skład sądu odwoławczego w sprawach o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 5, ma zastosowanie do przestępstw skarbowych, oraz czy w sytuacji, gdy postępowanie p…
- IV KK 336/22 2022-11-16Czy sąd odwoławczy orzekający w sprawie o przestępstwo skarbowe w składzie jednego sędziego, na podstawie art. 14fa ustawy COVID-19, był prawidłowo obsadzony?
- V KK 129/23 2023-06-22Czy sąd odwoławczy orzekający w sprawie o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, powinien orzekać w składzie jednego sędziego, jeśli sąd pierwszej instancji orzekał w…
- IV KK 119/24 2024-06-25Czy wyrok sądu odwoławczego wydany w składzie trzech sędziów w sprawie o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, narusza przepis art. 14fa ust. 1 specustawy COVID-19,…
Powołane przepisy
art. 62 § 2art. 20 § 2 KKart. 539e § 2 KPKart. 18 § 3 KKart. 9 § 3 KKart. 56 § 1 KKart. 7 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 29 § 1 KPKart. 449 § 1art. 4 pkt 1art. 14f
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy