IV KS 6/20
Izba Karna2020-02-19
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji przez sąd odwoławczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bez powołania się na konkretne podstawy prawne z art. 439 § 1 k.p.k. lub art. 454 k.p.k., lub bez wskazania na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, stanowi obrazę prawa procesowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy może nastąpić wyłącznie w przypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub gdy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego, Sąd Najwyższy bada, czy zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, czy doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k., lub czy konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego. Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego musi jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek z art. 437 § 2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonych J. Z. i J. H. od zarzutu oszustwa. Prokurator wniósł apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania. Sąd Okręgowy uchylił wyrok sądu rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego J. Z. wniósł skargę do Sądu Najwyższego, zarzucając obrazę art. 437 § 2 k.p.k. przez uchylenie wyroku bez wskazania podstawy prawnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego i obciążył oskarżonego kosztami postępowania skargowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KS 6/20 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 lutego 2020r., w sprawie J. Z. oskarżonego o czyn z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 2 sierpnia 2019r., sygn. akt VII Ka (...), uchylający wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt III K (...) na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowił: 1) oddalić skargę, 2) obciążyć oskarżonego J. Z. kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie o sygn. akt III K (...) oskarżonych J. Z. i J. H. uniewinniono od zarzucanego im czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegającego na tym, że: - w okresie od dnia 25 marca 2015 r. do dnia 18 czerwca 2015 r. w B., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadzili w błąd przedstawiciela Zakładu Przetwórstwa Zbożowego „J.” co do
2 zdolności terminowego regulowania zobowiązań oraz możliwości i zamiaru zapłaty za zakupiony towar w postaci mąki, doprowadzając do niekorzystanego rozporządzenia mieniem Zakład Przetwórstwa Zbożowego „J.” poprzez brak zapłaty należności wynikających z faktury VAT nr (…)/2015 z dnia 25.03.2015 r. na kwotę 23.191,14 zł, faktury VAT nr (…)/2015 z dnia 04.04.2015 r. na kwotę 23.598,54 zł, faktury VAT nr (…)/2015 z dnia 09.04.2015 r. na kwotę 23.786,70 zł, faktury VAT nr (…)/2015 z dnia 19.05.2015 r. na kwotę 23.195,34 zł, powodując szkodę w łącznej kwocie 80.580,58 zł. Apelację od tego wyroku wniósł prokurator podnosząc szereg zarzutów, w tym błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia oraz obrazy przepisów postępowania – art. 7 k.p.k., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt VII Ka (...) uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania. Skargę od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego J. Z., zarzucając w niej obrazę art. 437 § 2 k.p.k., polegającą na uchyleniu wyroku do ponownego rozpoznania bez powołania się na podstawę prawną z art. 439 § 1 k.p.k. czy z art. 454 k.p.k., jak też bez powołania się na koniczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, podczas gdy z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. wynika, że jedyną przyczyna uchylenia wyroku Sądu I instancji do ponownego rozpoznania ma pozostawać konieczność ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co z kolei, bez wątpienia, nie stanowi przesłanki do wydania wyroku kasatoryjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga obrońcy oskarżonego jest bezzasadna, gdyż skarżący nie wykazał, aby wydanie orzeczenia kasatoryjnego na etapie postępowania odwoławczego naruszyło art. 437 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 437 § 2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach
3 wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a § 3 k.p.k., w którym wskazano podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437 § 2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku, jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy podzielił argumentację zaprezentowaną w apelacji prokuratora i uznał, że Sąd Rejonowy dokonał niepełnych ustaleń faktycznych, nie przeprowadził pełnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie przeprowadził także należytych rozważań prawnych pozwalających na subsumpcję zachowań oskarżonych i uznanie ich działań za wyczerpujące znamiona zarzucanych przestępstwa (str. 2 uzasadnienia wyroku). Co zaś najistotniejsze, wbrew twierdzeniom skarżącego, wprost wskazano w tym uzasadnieniu na przytoczonej wyżej karcie, że „w ocenie sądu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo oceniony, bez wskazanych uchybień, pozwalałby na wydanie wyroku skazującego”. Oczywistym jest zatem, że zajmując takie stanowisko Sąd Odwoławczy, w układzie procesowym, jaki wystąpił w przedmiotowej sprawie, nie miał możliwości wydania innego orzeczenia niż kasatoryjnego, bowiem na przeszkodzie temu stał zakaz wynikający z reguły ne peius wyrażonej w art. 454 § 3 k.p.k. W tej sytuacji skarga nie mogła być uznana za zasadną.
4 Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I KS 46/23 2024-02-21Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował przepisy art. 437 § 2 k.p.k. i art. 439 § 1 k.p.k. lub art. 454 § 1 k.p.k.?
- V KS 27/19 2019-09-18Czy uchylenie przez sąd odwoławczy wyroku sądu pierwszej instancji uniewinniającego oskarżonego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, bez wyraźnego wskazania podstawy prawnej z art. 439 § 1 k.p.k. lub art. 454 k…
- I KS 16/22 2022-05-18Czy uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy, uzasadnione koniecznością przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego, jest zgodne z przepisami Kodeksu post…
- IV KS 37/21 2021-08-04Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli jego celem jest jedynie przeprowadzenie części dowodów lub ponowna ocena materiału dowodowego, bez stwierd…
- II KS 7/18 2018-11-08Czy uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy, uzasadnione brakami w argumentacji i koniecznością ponownej analizy stanu faktycznego, jest dopuszczalne w…
Powołane przepisy
art. 286§1 KKart. 12 KKart. 539e § 2 KPKart. 286 § 1 KKart. 7 KPKart. 437 § 2 KPKart. 439 § 1 KPKart. 454 KPKart. 437 KPKart. 539a § 3 KPKart. 454 § 3 KPK§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy