IV KS 6/24

Izba Karna2024-06-20

Skład orzekający: Michał Laskowski, Marek Pietruszyński, Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga obrońcy oskarżonego w trybie art. 539a k.p.k. na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok uniewinniający i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, oparta na zarzucie naruszenia art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 i przedawnienia karalności, jest zasadna, zwłaszcza w kontekście późniejszego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność tego przepisu z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy, uznając ją za niezasadną. Stwierdził, że sąd odwoławczy nie miał obowiązku samodzielnej oceny konstytucyjności przepisu art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19, a kwestia przedawnienia karalności i wpływu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego na sytuację oskarżonego powinna być rozważona przez sąd pierwszej instancji podczas ponownego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że publikacja orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wywołała skutki derogacyjne, a sąd pierwszej instancji jest zobowiązany do oceny wpływu tego orzeczenia na sytuację prawną oskarżonego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego T. G. od zarzucanych czynów. Sąd Okręgowy uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę do Sądu Najwyższego, zarzucając sądowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, w tym niezastosowanie art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19, co miało doprowadzić do braku umorzenia postępowania z powodu przedawnienia karalności. Skarżący powołał się na późniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność tego przepisu z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym.

Pełny tekst orzeczenia

IV KS 6/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Kinga Sternik w sprawie T. G. oskarżonego z art. 157 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 czerwca 2024 r., skargi obrońcy oskarżonego w trybie art. 539a k.p.k., na wyroku sądu odwoławczego - Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 14 września 2023 r., sygn. akt VII Ka 277/23, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt XVI K 589/20, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę; 2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 9 listopada 2022 r. (sygn. akt XVI K 589/20) T. G. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 157 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 192 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wyrok ten IV KS 6/24 2 został uchylony a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania wyrokiem Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 14 września 2023 r. (sygn. akt. VII Ka 277/23). Na powyższy wyrok skargę w trybie art. 539a k.p.k. wniósł obrońca oskarżonego, zarzucając orzeczeniu „obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to z jednej strony - art. art. 439 § 1 pkt 9 w zw. z 17 § 1 pkt 6 k.p.k. poprzez ich niezastosowanie, a z drugiej - art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.; dalej jako ustawa o COVID-19), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.09.2023 r., poprzez jego zastosowanie, i w konsekwencji: - brak umorzenia postępowania (lecz wydanie orzeczenia uchylającego wyrok sądu I instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi), w sytuacji, gdy karalność zarzucanego oskarżonemu czynu uległa przedawnieniu z upływem 21.11.2022 r., bowiem - art. 15zzr ust. 1 ustawy o COVID-19 jest niezgodny z Konstytucją RP, tj. z jej art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1, i wobec tego - jako niekonstytucyjny - powinien być w tej sprawie pominięty przez sąd orzekający.” Skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator wniósł o oddalenie skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Sąd odwoławczy rozpoznał niniejszą sprawę zanim w Dzienniku Ustaw za rok 2023 pod pozycją 2740 opublikowano sentencję orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt P 12/23, z której wynika, że art. 15 zzr1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych IV KS 6/24 3 chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 92 ust. 1 Konstytucji. Bez względu na fakt, że wyrok ten wydany został w niewłaściwym skłądzie, w bowiem z udziałem Jarosława Wyremaka, wybranego do Trybunału Konstytucyjnego na obsadzone już miejsce sędziego tego Trybunału, decyzja o opublikowaniu tego orzeczenia w Dzienniku Ustaw spodowała skutki derogacyjne w zakresie objętym tym orzeczeniem. Jak wynika natomiast z uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego nie zdecydował się on dokonać rozproszonej kontroli konstytucyjności wskazanego wyżej przepisu i samodzielnie ocenić, czy w istocie w sprawie doszło do przedawnienia karalności. Nie można zatem stawiać Sądowi zarzutu, że tego nie uczynił z urzędu. Wskazać natomiast należy, że obecnie sprawę rozpoznaje ponownie Sąd I instancji i to ten sąd jest zobowiązany ocenić, jaki wpływ na sytuację oskarżonego miało opublikowanie w Dzienniku Ustaw wspomnianej sentencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. To, czego domagał się w skardze jej autor, będzie wiec elementem rozważań Sądu I instancji i na tym etapie może on składać stosowne wnioski, bazując na m.in. w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącego kwestii niekonstytucyjności wskazanych przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. Marek Pietruszyński Michał Laskowski Włodzimierz Wróbel [PGW] (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 157 § 1 KKart. 539a KPKart. 157 § 1art. 192 KKart. 11 § 2 KKart. 439 § 1 pkt 9art. 15zart. 2art. 31 ust. 3art. 45 ust. 1art. 92 ust. 1art. 15

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy