IV KZ 11/24

IV KZ 11/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Igor Zgoliński SSN Paweł Kołodziejski w sprawie V. K. (poprzednio B.) skazanej z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 §1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 maja 2024 r. zażalenia skazanej na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt IV KO 99/23 o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Paweł Kołodziejski Marek Siwek Igor Zgoliński UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Najwyższy, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił V. K. przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 23 lutego 2021 r., sygn. akt II AKa 75/20, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z 2 grudnia 2019 r., sygn. akt III K 30/17, którym została ona skazana, za czyn z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 §1 k.k. w zw. z art. IV KZ 11/24 2 12 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, wobec jego oczywistej bezzasadności. Na to postanowienie zażalenie złożyła skazana, która podniosła, iż nowe fakty i dowody, na które powołała się we wniosku, nie były znane uprzednio orzekającym w jej sprawie Sądom, skoro ona sama dowiedziała się o prowadzonym przed Sądem Okręgowym w Warszawie postępowaniu przeciwko sprawcom, jak twierdziła, o czyny jej przypisane w niniejszej sprawie, dopiero gdy była przesłuchiwana w charakterze świadka w sprawie o sygn. VIII K 62/19. Zdaniem skarżącej, okoliczność skazania innych osób za przestępstwo jej przypisane w niniejszym postępowaniu uzasadnia wznowienie wobec niej postępowania karnego w sprawie przywłaszczenia samochodów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie skazanej nie jest zasadne. Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k., sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 (adwokata, radcę prawnego, radcę Prokuratorii Generalnej RP) bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Przewidziana w tym przepisie podstawa decyzji o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zachodzi zarówno w sytuacji, w której wniosek pochodzi od strony postępowania, która sporządziła go bez zachowania wymogów z art. 545 § 2 k.p.k., kiedy żaden z podniesionych w jego treści powodów, nie może być zakwalifikowany do katalogu przesłanek z art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. i art. 540b k.p.k., jak również wówczas, gdy wnioskująca strona nie dowiodła istnienia okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania. Ta ostatnia okoliczność miała miejsce w niniejszej sprawie. Przypomnieć także należy, że nowe fakty i dowody (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.), na które powołała się skazana i które miałyby ujawnić się dopiero po prawomocnym zakończeniu wobec niej postępowania, powinny przede wszystkim w sposób oczywisty prowadzić do podważenia prawidłowości przyjętych dotychczas ustaleń faktycznych, czyniąc tym samym wysokie prawdopodobieństwo jej uniewinnienia po IV KZ 11/24 3 wznowieniu postępowania albo skazania za przestępstwo zagrożone karą łagodniejszą niż to, za które w rzeczywistości została skazana. Uruchomienie tego nadzwyczajnego środka jest wszak możliwe w sytuacji wskazania konkretnych, poddających się weryfikacji faktów oraz dowodów wskakujących na wadliwość wydanego rozstrzygnięcia oraz oczywistą niesłuszność skazania. Postępowanie wznowieniowe jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym, szczególnym, w wyniku którego może dojść do obalenia domniemania winy wynikającego z prawomocnego wyroku skazującego. Nie można zatem utożsamiać powodów wznowieniowych z okolicznościami, które ewentualnie nawet mogłyby prowadzić do wzruszenia nieprawomocnego wyroku w trybie postępowania odwoławczego, jako skutecznie podniesione podstawy apelacyjne. Ustawodawca dla skuteczności podstaw wznowienia postępowania wymaga bowiem zdecydowanie więcej, co wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 lutego 2024 r., V KO 62/23; z 7 marca 2024 r., III KO 91/23; z 13 marca 2024 r., III KO 52/23). Takiej rangi powodów wznowieniowych jak wyżej wskazane, prowadzących w oczywisty sposób do konkluzji o wadliwości wyroku objętego wnioskiem nie zawiera stanowisko V. K., czego nie zmieniają również argumenty podniesione w zażaleniu. Skazana zarówno we wniosku, jak i w środku odwoławczym, odwołała się do nieprawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 20 maja 2022 r. wydanego w sprawie o sygn. akt VIII K 62/19, bezpodstawnie jednak utrzymując, że skazani nim sprawcy dopuścili się również, przypisanego jej w sprawie o sygn. akt III K 30/17 przestępstwa, polegającego na przywłaszczeniu ustalonych samochodów, co miało w odczuciu V. K. przesądzić o błędności jej skazania. Jak wynika jednak z akt wskazanego przez skazaną postępowania, które zostały dołączone na etapie postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, przywoływane przez nią postępowanie oraz wydane nieprawomocne orzeczenie (wyrok, k. 10454) dotyczy w rzeczywistości osób, czasookresu oraz czynów, które w żadnym wypadku nie wykazują tożsamości z czynem przypisanym skazanej w sprawie o sygn. akt III K 30/17, w której żądała ona wznowienia. V. K. występowała w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie w charakterze świadka. Natomiast brak jakiejkolwiek łączności pomiędzy tymi sprawami, wbrew jej IV KZ 11/24 4 twierdzeniom, również w zakresie przywłaszczonych aut, czynił bezpodstawnymi wywody na temat oceny poprawności wydanych wobec niej prawomocnych wyroków w sprawie III K 30/17 (II AKa 75/20), w kontekście wydania wyroku w sprawie VIII K 62/19. O fakcie toczącego się przez Sądem Okręgowym w Warszawie postępowania skazana nie miała sama wiedzy, ani także orzekające w jej sprawie Sądy obu instancji, gdyż V. K. pierwszy raz wspominała o nim w piśmie 18 sierpnia 2021 r., co miało miejsce już po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie o sygn. II AKa 75/20 (III K 30/17). Niemniej ta nowa i nieznana uprzednio okoliczność, pozostaje bez znaczenia dla ogólnej oceny, zgodnie z którą nie przedstawiła ona obiektywnych powodów wznowienia, o jakich mowa w Rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego. Nieprawomocny wyrok, wydany w innej sprawie, wobec sprawców o zupełnie odrębne aniżeli przypisane skazanej czyny, z natury rzeczy nie stanowi mogącego mieć znaczenie w sprawie skazanej faktu i dowodu (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.), prowadzącego do wznowienia postępowania. Po pierwsze wynika to z zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, o której mowa w art. 8 § 1 i 2 k.p.k. Po drugie natomiast, co istotne w realiach niniejszej sprawy, do wzruszenia prawomocnego wyroku nie mogą prowadzić takie nowe fakty i dowody, które w ogóle nie dotyczą osoby skazanej, a więc z natury rzeczy nie mogą doprowadzić do jej uniewinnienia albo złagodzenia podstaw jej odpowiedzialności karnej. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej. [J.J.] [ms] Paweł Kołodziejski Marek Siwek Igor Zgoliński