IV KZ 138/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Chmielewski. Sędziowie: S. Kotowski (sprawozdawca), T. Majewski. Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława F., podejrzanego z art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 148 § 1 k.k., po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 1970 r. zażalenia podejrzanego Władysława F. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 14 listopada 1970 r., po odczytaniu pisemnego wniosku Prokuratury Generalnej z dnia 16 grudnia 1970 r. i po wysłuchaniu wniosku prokuratora oraz obrońcy z urzędu oskarżonego Władysława F.,postanowił zmienić zaskarżone postanowienie i przedłużyć tymczasowe aresztowanie do dnia 20 stycznia 1971 r.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki w Olsztynie przedłużył - na podstawie art. 222 § 2 pkt 2 k.p.k. - tymczasowe aresztowanie podejrzanego Władysława F. na okres dwóch miesięcy, licząc od dnia uprawomocnienia się wydanego postanowienia. Podejrzany wniósł na to postanowienie zażalenie, domagając się uchylenia zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania. Sąd Wojewódzki w dniu 4 grudnia 1970 r. zażalenia tego nie uwzględnił i przekazał je Sądowi Najwyższemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie podejrzanego nie jest zasadne. Podejrzany wywodzi, że obserwacja, o której orzekł prokurator na żądanie biegłych-psychiatrów, nie jest w ogóle potrzebna, gdyż pozostaje on pod opieką Wojewódzkiej Przychodni Zdrowia Psychicznego w O. od 8 lat i stan jego zdrowia psychicznego jest znany z akt tej Przychodni. Ten pogląd podejrzanego o zbędności obserwacji w zakładzie leczniczym należy uznać za całkowicie nietrafny, gdyż jak to wynika z pisma Szpitala Psychiatrii Sądowej w G., istnieją - mimo nadesłania temu Szpitalowi historii choroby podejrzanego z Wojewódzkiej Przychodni Zdrowia Psychicznego w O. - trudności z wydaniem opinii o stanie jego zdrowia psychicznego.Nie można też uznać za słuszny poglądu zażalenia, że tymczasowe aresztowanie podejrzanego pociąga za sobą wyjątkowo ciężkie skutki dla jego dzieci, gdyż sam podejrzany przedstawia rozmaicie sytuację tych dzieci. Dzieci podejrzanego pozostają bowiem pod opieką matki, a zarzuty wysuwane przez podejrzanego co do tej osoby i sprawowanej przez nią opieki są gołosłowne i tendencyjne.Zważywszy więc, że zarzut postawiony podejrzanemu został oparty na dowodach uzasadniających, iż popełnił on zarzucane mu przestępstwo, oraz że śledztwo nie mogło być zakończone do dnia 20 listopada 1970 r. wskutek przedłużania się obserwacji psychiatrycznej podejrzanego, zaskarżone postanowienie należało uznać za zasadne. Jednakże postanowienie to należało zmienić, gdyż Sąd Wojewódzki, błędnie interpretując przepis art. 222 § 2 pkt 2 k.p.k., niewłaściwie określił okres, o który przedłużył tymczasowe aresztowanie. Stosując tymczasowe aresztowanie w toku śledztwa prokurator ma obowiązek określić termin, do którego ma trwać aresztowanie (art. 211 § 2 k.p.k.). Termin ten może być określony tylko przez wskazanie konkretnego dnia, miesiąca i roku, tj. daty precyzującej ostatni dzień terminu aresztowania, z upływem którego aresztowanie ustaje, jeżeli nie zostanie przedłużone w myśl art. 222 § 2 pkt 1 lub 2 k.p.k. albo jeżeli nie zostanie wniesiony akt oskarżenia do sądu. Tak samo sąd, który przedłuża tymczasowe aresztowanie w toku śledztwa, ma obowiązek oznaczyć okres, na jaki przedłuża aresztowanie.Określenie to powinno nastąpić przez sprecyzowanie daty ostatniego dnia okresu, na jaki sąd, po ocenie wniosku prokuratora, uznał za stosowne przedłużyć tymczasowe aresztowanie w toku śledztwa. Natomiast niewłaściwe jest przedłużenie tymczasowego aresztowania na okres oznaczony datą początkową zależną od zdarzenia przyszłego i niepewnego, jakim jest zażalenie. Zażalenie bowiem nie tamuje biegu postępowania przygotowawczego, a w wypadku zażalenia podejrzanego złożonego na jego korzyść ten środek odwoławczy pogarszałby sytuację podejrzanego, który składając zażalenie - w wypadku jego nieuwzględnienia - przedłużałby automatycznie okres tymczasowego aresztowania poza okres, który prokurator uznał za wystarczający do zakończenia postępowania przygotowawczego.Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że sąd wojewódzki, przedłużając na wniosek prokuratora wojewódzkiego tymczasowe aresztowanie podejrzanego na dalszy okres niezbędny do ukończenia śledztwa, powinien oznaczyć ten okres przez wskazanie dnia, miesiąca i roku, do którego przedłuża tymczasowe aresztowanie.W myśl tej zasady Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, oznaczając dzień 20 stycznia 1971 r., do którego należało przedłużyć - zgodnie z zasadnym wnioskiem Prokuratora Wojewódzkiego w O. - tymczasowe aresztowanie na okres niezbędny do ukończenia śledztwa w sprawie niniejszej.