IV KZ 17/25

PostanowienieIzba Karna2025-06-18

Skład orzekający: Ryszard Witkowski, Małgorzata Bednarek, Stanisław Stankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu lub na wniosek skazanego, gdy zarzuca on nienależną obsadę sądu ze względu na status tzw. „neo sędziego” oraz inne uchybienia procesowe?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, stwierdzając brak podstaw do wznowienia z urzędu oraz oczywistą bezzasadność wniosku skazanego. Podstawą do wznowienia nie jest kwestionowanie oceny dowodów ani ustalenia faktyczne, lecz ujawnienie nowych faktów lub dowodów, które nie były wcześniej znane. Zarzut nienależytej obsady sądu ze względu na status „neo sędziego” nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skazany M. O. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, zarzucając nienależną obsadę Sądu Apelacyjnego w Katowicach ze względu na udział tzw. „neo sędziego”. Podniósł również inne uchybienia procesowe, takie jak brak odniesienia się do wszystkich zarzutów apelacyjnych i zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywiście bezzasadny i nie stwierdzając podstaw do wznowienia z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

IV KZ 17/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Bednarek SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie M. O. , skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2025 r., wniosku skazanego o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II AKa 29/24 oraz sygnalizacji zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, w przedmiocie zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 2025 r. sygn. IV KO 37/25 o odmowie przyjęcia wniosku skazanego M. O. o wznowienie wskazanego wyżej postępowania - z powodu stwierdzenia braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu oraz jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Małgorzata Bednarek Ryszard Witkowski Stanisław Stankiewicz UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wyrokiem z 17 sierpnia 2023 r. w sprawie III K 187/16, uznał M. O. za winnego popełnienia zarzucanych mu aktem IV KZ 17/25 2 oskarżenia szeregu przestępstw i orzekł wobec niego karę łączną 7 lat pozbawienia wolności i karę łączną grzywny w wymiarze 400 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 20 złotych. Po rozpoznaniu wywiedzionych apelacji, Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II AKa 29/24 zmienił zaskarżone orzeczenie, w tym m.in. uchylił zaskarżony wyrok co do jednego z przypisanych M. O. czynów i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Oświęcimiu, złagodził orzeczone kary jednostkowe pozbawienia wolności, orzekając karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Pismem datowanym na 27 lutego 2025 r., skazany M. O. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach, albowiem sąd nie spełniał warunków niezależności i bezstronności ze względu na sposób „wyłonienia”. Wyrokowi wydanemu przez Sąd Apelacyjny zarzucił „naruszenie art. 16 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 41 Kodeksu postępowania karnego poprzez wydanie wyroku przez sąd niewłaściwie obsadzony, w którego składzie zasiadał tzw. neo sędzia X.Y.”, powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej po uprzednim skróceniu w sposób niezgodny z Konstytucją kadencji legalnie działającej Rady. Powołał się w tym zakresie na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i uchwałę połączonego składu Sądu Najwyższego, BSA I – 4110 – 1/20. Jednocześnie zwrócił się o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, podnosząc, iż jego sytuacja finansowa jest „dramatyczna”, wprawdzie prawie przez cały czas odbywania kary pracuje, ale wynagrodzenie nie wystarcza nawet na opłacenie w całości alimentów i dlatego nie stać go na obrońcę z wyboru i opłacenie wniosku. W dniu 8 kwietnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo skazanego z dnia 2 kwietnia 2025 r. uzupełniające wniosek o wznowienie postępowania z 27 lutego 2025 r., w którym wskazuje on na okoliczności przemawiające za wznowieniem postępowania, takie jak m.in.: brak w uzasadnieniu wyroku Sądu IV KZ 17/25 3 Apelacyjnego w Katowicach odniesienia się do wszystkich zarzutów apelacyjnych, zaniechanie podjęcia wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, tj. odmowy wystąpienia o uzupełniającą opinię biegłego, niezabezpieczenie przez sąd i prokuraturę baz danych domu maklerskiego, czy oparcie się Sądu na opiniach innych biegłych w innej sprawie. Postanowienie Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV KO 37/25, o odmowie przyjęcia wniosku M. O. o wznowienie wskazanego wyżej postępowania - z powodu niestwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, albowiem wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie doszło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II AKa 29/24, a w pozostałym zakresie z powodu jego oczywistej bezzasadności. Analiza okoliczności podniesionych przez skazanego w piśmie z 2 kwietnia 2025 r. wykazała bowiem, że nie wpisują się one w żadną z podstaw wznowienia postępowania, w szczególności z art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., gdyż skazany nie przedstawił w piśmie takich nowych faktów lub dowodów, które ujawniły się po wydaniu prawomocnego orzeczenia, które nie były wcześniej znane zarówno stronie, jak i sądowi, a takich. Z wniesionego zaś pisma jednoznacznie wynika, że jedynie kwestionuje on ocenę dowodów przeprowadzoną w sprawie i wyprowadzone na tej podstawie ustalenia faktyczne. Postanowienie to zostało zaskarżone przez skazanego, który w piśmie datowanym na dzień 26 kwietnia 2025 r. wyraził swoje niezadowolenie ze sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest niezasadne. Skarżący w swym zażaleniu w istocie nie przedstawił żadnych argumentów, które wskazywałyby na to, że zaskarżone postanowienie jest błędne, wydane z naruszeniem prawa, czy niedostrzegające argumentacji skazanego przedstawionej w uzasadnieniu wniosku. Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. – sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli IV KZ 17/25 4 z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. W myśl tego przepisu sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku, nie bada więc także jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia. Natomiast wniosek taki podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 września 2015 r. sygn. akt II KO 49/15). Analiza złożonego przez M. O. wniosku oraz uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 2025 r. prowadzi do konkluzji, że zasadne jest wyrażone tam przekonanie Sądu Najwyższego o oczywistej bezzasadności przedmiotowego wniosku. Skarżący nie zaprezentował żadnych okoliczności świadczących o tym, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa bądź też zostało oparte na wadliwie dokonanych ustaleniach faktycznych. Konkluzja ta dotyczy również stwierdzenia braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia istnienia jakichkolwiek okoliczności dających asumpt do przyjęcia oceny, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyjęcia osobistego wniosku M.O. o wznowienie postępowania w związku z jego oczywistą bezzasadnością jest wadliwe, postanowiono jak w sentencji postanowienia. [J.J.] [a.ł] Małgorzata Bednarek Ryszard Witkowski Stanisław Stankiewicz

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 294 § 1 KKart. 12 KKart. 65 § 1 KKart. 545 § 3 KPKart. 437 KPKart. 16art. 45art. 41art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 540 § 1 pkt 2 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy