IV KZ 28/26

IV KZ 28/26 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie S.K. skazanej z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 57b k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 lipca 2026 r. zażalenia obrońcy skazanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2026 r., VII Ka 548/25, o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 3 października 2025 r., sygn. akt VII Ka 548/25, na podstawie 437 § 1 k.p.k. postanowił zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt VII Ka 548/25, Sąd Okręgowy w Katowicach nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanej S.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 3 października 2025 r., sygn. akt VII Ka 548/25. IV KZ 28/26 2 Postanowienie to zaskarżył obrońca skazanej. We wniesionym zażaleniu zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: 1. art. 126 § 1 k.p.k. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na niezasadnym przyjęciu, iż złożenie przez oskarżoną wniosku o uzasadnienie z przekroczeniem terminu 7 dni nie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi do wniosku przeciwnego, 2. art. 6 k.p.k. w zw. z art. 84 § 1 i 2 k.p.k. i art. 86 § 1 k.p.k. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na niezasadnym przyjęciu, iż brak istnienia po stronie obrońcy obowiązku podejmowania czynności procesowych po zakończeniu postępowania przed Sądem II instancji, jest równoznaczny z brakiem obowiązku działania na korzyść oskarżonej, w tym i obowiązku udzielenia jej wyczerpującej informacji o przysługujących jej uprawnieniach - w tym i o możliwości oraz terminie do złożenia wniosku o uzasadnienie, 3. art. 5 § k.p.k. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie prowadzące do rozstrzygnięcia niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonej. 4. błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść kwestionowanego rozstrzygnięcia polegający na: 1. nieprawidłowym przyjęciu, iż oskarżona na skutek swojego zawinienia nie stawiła się na termin rozprawy apelacyjnej - podczas gdy nastąpiło to z przyczyn od niej niezależnych, 2. nieprawidłowym przyjęciu, iż oskarżona była prawidłowo poinformowana o procedurze kasacyjnej - w tym i o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. IV KZ 28/26 3 Nadto wniósł o dopuszczenie dowodu z pozostającej w dyspozycji skazanej korespondencji SMS-owej prowadzonej pomiędzy wymienioną, a jej uprzednim obrońcą na okoliczność wykazania, że: 1. oskarżona nie stawiła się na termin rozprawy apelacyjnej z przyczyn od niej niezależnych, 2. nie otrzymała od uprzedniego obrońcy wyczerpujących informacji co do przysługujących jej uprawnień - w tym i co do możliwości oraz co do terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia, 3. pozostawała w uzasadnionym i błędnym przeświadczeniu, iż termin na złożenie wniosku o uzasadnienie wynosi 14 dni. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę kwestionowanego postanowienie poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k., w wypadku podniesienia w środku odwoławczym zarzutów obrazy przepisów postępowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, warunkiem uznania ich skuteczności jest wykazanie, że zarówno obraza prawa, jak i błąd w ustaleniach faktycznych miały wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Takiego wpływu obrońca skazanej we wniesionym zażaleniu nie wykazał. Co więcej, sam podniesiony w pkt. 1 lit. a zażalenia zarzut naruszenia art. 126 § 1 k.p.k. jest sformułowany nieprawidłowo, skoro jego podstawę stanowi twierdzenie o błędny przyjęciu przez sąd meriti, że przekroczenie przez skazaną 7- dniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku sądu odwoławczego nie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, a więc sprowadza się – na co zresztą wskazał sam skarżący – do zakwestionowania przyjętego przez Sąd Okręgowy w Katowicach stanu faktycznego. IV KZ 28/26 4 Nie można również podzielić zarzutu naruszenia art. 6 k.p.k. w zw. z art. 84 § 1 i 2 k.p.k. i art. 86 § 1 k.p.k. (pkt 1 lit. b zażalenia). Słusznie sąd a quo uznał, że po uprawomocnieniu się orzeczenia, a takim momentem jest wydanie wyroku przez Sąd drugiej instancji, obrońca z urzędu ma jedynie prawo do podejmowania czynności, jednakże nie jest do tego zobowiązany. Wynika to wprost z treści art. 84 § 1 i 2 k.p.k. W związku z tym obrońca taki nie ma obowiązku podejmować czynności zmierzających do zaskarżenia prawomocnego wyroku kasacją, np. złożenia wniosku o jego doręczenie. Niczego w tym względzie nie zmienia odwołanie się do Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu – Kodeks Etyki Adwokackiej (Załącznik do Uchwały nr403/2023 Prezydium NRA z dnia 7 grudnia 2023 r.), bowiem przepisy te – jak zresztą słusznie zauważa sam skarżący – nie mogą być traktowane jako lex specialis do przepisów Kodeksu postępowania karnego, a uchybienie ich treści przez adwokata należy wyłącznie do sfery ewentualnej odpowiedzialności zawodowej. W sprawie tej wbrew wywodom autora zażalenia nie pojawiły się też niedające się usunąć wątpliwości dotyczące prawidłowości poinformowania S.K. o przysługujących jej uprawnieniach, bowiem poza sporem pozostaje, że nie uczestnicząc w rozprawie apelacyjnej takiego pouczenia ze strony sądu nie mogła uzyskać. Zasadniczą kwestią w tej sprawie jest to czy fakt, że skazana, wiedząc o terminie rozprawy i zjawiając się w siedzibie sądu po jej zakończeniu, nie dopełniła obowiązku złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z przyczyn przez siebie niezależnych, czy też okoliczności te nie stanowią usprawiedliwienia dla jej zaniechania. Odnosząc się do tak zakreślonej problematyki w pierwszym rzędzie odrzucić należy te twierdzenia obrońcy, w których podnosząc zarzut błędu ustaleniach faktycznych wywodzi nieprawidłowe przyjęcie przez sąd, że oskarżona na skutek swojego zawinienia nie stawiła się na termin rozprawy apelacyjnej w sytuacji, gdy nastąpiło to z przyczyn od niej niezależnych. Takich ustaleń Sąd Okręgowy w Katowicach jednak – wbrew sugestii autora zażalenia – nie poczynił o czym przekonują pisemne motywy zaskarżonego postanowienia, w których nie IV KZ 28/26 5 zakwestionowano powodów spóźnienia się skazanej do siedziby sądu. Przyczyną odmowy przywrócenia terminu było bowiem to, że „skazana wiedziała o terminie rozprawy odwoławczej i powinna liczyć się z faktem, że może zostać wydany wobec niej wyrok”, a „w razie niestawiennictwa na rozprawie powinna powziąć informacje o jej wyniku i dochować staranności w zakresie zdobycia wiedzy o wymaganych terminach do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku”. Niczego w tym względzie nie zmienia treść załączonych do zażalenia wiadomości SMS-owych. Jest wręcz przeciwnie, ponieważ wynika z nich, że jeszcze w dniu rozprawy S.K. wiedziała, iż sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok Sądu w Bytomiu oraz świadoma była tego, że w takiej sytuacji procesowej pozostaje jej wyłącznie środek zaskarżenia w postaci kasacji. Nic nie stało też na przeszkodzie, aby będąc w siedzibie Sądu Okręgowego, co sama przyznała, uzyskała informacje co do trybu wywiedzenia kasacji chociażby w sekretariacie konkretnego wydziału. Zaniechanie podjęcia tego rodzaju czynności i to przez osobę mającą już wcześniej do czynienia z postępowaniami karnymi, obciąża ją samą, co skutkować musiało trafnym ustaleniem Sądu Okręgowego w Katowicach, że uchybienie terminowi zawitemu nie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Z tych względów, nie podzielając zarzutów zażalenia, zaskarżone postanowienie jako zgodne z prawem należało utrzymać w mocy. [WB] [r.g.]