IV KZ 31/21
PostanowienieIzba Karna2021-07-29
Skład orzekający: Dariusz Świecki, Andrzej Siuchniński, Przemysław Kalinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przesłanka grożącej surowej kary może samodzielnie uzasadniać zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego, nawet jeśli nie ma obawy matactwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przesłanka grożącej surowej kary, zgodnie z art. 258 § 2 k.p.k., może samodzielnie stanowić podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania, nawet jeśli nie zachodzi obawa matactwa. W analizowanej sprawie, mimo uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, nadal istniało wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego zbrodni zabójstwa, a orzeczona nieprawomocnie kara pozbawienia wolności uzasadniała zastosowanie tego środka zapobiegawczego.Stan faktyczny
Oskarżony J. J. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania. Oskarżony argumentował, że przesłanka grożącej mu surowej kary nie może samoistnie uzasadniać aresztowania, powołując się na prawo międzynarodowe i Konstytucję. Podnosił również, że nie utrudniał postępowania i że istnieją względy osobiste i rodzinne przemawiające za niestosowaniem tego środka. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, uznając je za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KZ 31/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca) SSN Przemysław Kalinowski w sprawie J. J. oskarżonego z art. 148 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2021 r., zażalenia oskarżonego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt IV KK 573/20, o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 7 lipca 2021 r., po rozpoznaniu kasacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego J. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II AKa (…), uchylającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt V K (…), uchylił ten wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Bezpośrednio po jego ogłoszeniu Sąd Najwyższy postanowił na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw.
2 z art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. zastosować środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania wobec J. J. na okres 3 miesięcy, to jest do dnia 7 października 2021 r. Na to postanowienie zażalenie wniósł oskarżony podnosząc, iż w zakładzie karnym przebywa już ponad 10 lat, że przesłanka „grożącej mu surowej kary” nie może samoistnie uzasadniać stosowania tymczasowego aresztowania bowiem jest to niezgodne z prawem międzynarodowym oraz art. 7 Konstytucji. Wskazał nadto, że w żaden sposób nie utrudniał postępowania karnego zaś za niestosowaniem wobec niego tymczasowego aresztowania przemawiają także względy osobiste i rodzinne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia trafnie wskazał na istnienie podstaw z art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k. do zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego J. J.. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, mimo uchylenia zaskarżonego kasacją wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, nadal wskazuje na duże prawdopodobieństwo, iż oskarżony popełnił przypisaną mu nieprawomocnie zbrodnię zabójstwa. Tym samym została spełniona dowodowa przesłanka stosowania środków zapobiegawczych z art. 249 § 1 k.p.k., który stanowi ogólną podstawę stosowania wszystkich środków zapobiegawczych. Z kolei wysokość nieprawomocnie orzeczonej wobec oskarżonego kary (w wysokości 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności) sprawia, że spełniona została również przesłanka szczególna z art. 258 § 2 k.p.k. Należy tu zauważyć, że choć na poczet tej kary zaliczono oskarżonemu okres jego tymczasowego aresztowania od dnia 6 listopada 2012r. do dnia 2 grudnia 2015r., to do odbycia jej w całości pozostały mu jeszcze niemal 4 lata (odbywanie reszty orzeczonej kary rozpoczął on bowiem dnia 21 lutego 2021r.), co pozwala
3 zaakceptować przyjęte w zaskarżonym postanowieniu ustalenie o grożącej mu surowej karze. Kodeks postępowania karnego aktualnie stanowi, że surowa kara w rozumieniu art. 258 § 2 k.p.k., jest samodzielną przesłankę szczególną stosowania tymczasowego aresztowania. Wbrew więc argumentacji przedstawionej w zażaleniu, przesłanka w postaci „grożącej surowej kary” może uzasadniać zastosowanie także najsurowszego ze środków zapobiegawczych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazano na obawę matactwa ze strony oskarżonego J. więc przesłanka ta nie była podstawą do zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania. Stąd, podnoszona w zażaleniu okoliczność, że nie utrudniał on dotychczas toku postępowania karnego nie ma istotnego znaczenia, tym bardziej, że przez okres pomiędzy 2 grudnia 2015r. a 21 lutego 2021r. oskarżony także był pozbawiony wolności, odbywając karę za inne przestępstwa i nie miał w zasadzie możliwości utrudniania prawidłowego przebiegu postępowania. Opisana w zażaleniu przez J. J. jego aktualna sytuacja rodzinna nie należy do tych, dla których pozbawienie go wolności wywołuje wyjątkowo ciężkie skutki (art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k.), Okoliczności wykazywane przez oskarżonego należy ocenić jako zwykłe konsekwencje odbywania wieloletniej karą pozbawieni wolności. W tych warunkach Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 57/21 2022-01-05Czy postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wymaga szczegółowego uzasadnienia przyczyn jego zastosowania, jeśli oskarżonemu grozi surowa kara, a potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karne…
- II KZ 53/24 2024-10-24Czy zastosowanie tymczasowego aresztowania jako środka zapobiegawczego jest uzasadnione grożącą oskarżonemu surową karą, nawet jeśli inne dowody zostały zebrane, a postępowanie nie było destabilizowane?
- I KZ 11/23 2023-03-31Czy tymczasowe aresztowanie jest uzasadnione w sytuacji, gdy uchylono zaskarżone orzeczenie, a oskarżonemu grozi surowa kara, mimo braku konkretnych dowodów na utrudnianie postępowania?
- III KZ 44/22 2022-08-24Czy art. 258 § 2 k.p.k. stanowi samodzielną przesłankę stosowania tymczasowego aresztowania, niezależną od przesłanek z art. 258 § 1 k.p.k., w sytuacji, gdy oskarżonemu grozi surowa kara pozbawienia wolności?
- II KK 63/12 2013-02-19Czy tymczasowe aresztowanie jest uzasadnione w przypadku oskarżonego, któremu grozi surowa kara, a zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanego mu czynu?
Powołane przepisy
art. 148 § 1 KKart. 437 § 1 KPKart. 518 KPKart. 538 § 2 KPKart. 249 § 1 KPKart. 258 § 2 KPKart. 7art. 259 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy