IV KZ 47/19

Sygn. akt IV KZ 47/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie D.K. skazanego za przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 października 2019 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 sierpnia 2019 r., sygn. akt IX Ka (…) o uznaniu wniosku skazanego D.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt IX Ka (…), za bezskuteczny na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 459 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. w zw. art. 518 k.p.k. postanowił uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2019 r. (złożonym w administracji Zakładu Karnego tego samego dnia, a wysłanym za pośrednictwem poczty w dniu 17 kwietnia 2019 r.) skazany D.K. zwrócił się o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku w sprawie IX K (…). Zarządzeniem Przewodniczącego IX Wydziału Karnego – Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 kwietnia 2019 r., sygn. akt IX Ka (…) odmówiono D.K. ustanowienia obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji, gdyż termin do 2 jej wniesienia upłynął skarżącemu z dniem 29 grudnia 2018 r., a w tej sytuacji wniosek o wyznaczenie obrońcy należało uznać za bezprzedmiotowy. W odpowiedzi na to zarządzenie skarżący skierował do Przewodniczącego IX Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w K. pismo datowane na dzień 15 maja 2019 r., w którym zakwestionował trafność zarządzenia i wskazywał, że niedochowanie terminu nie nastąpiło z jego winy. W odpowiedzi na to pismo, zastępca Przewodniczącego IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. poinformował skazanego, że stanowisko wyrażone w ww. zarządzeniu nadal jest aktualne, a jeśli skazany uważa, że niedochowanie terminu do wniesienia kasacji nie nastąpiło z jego winy może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w trybie art. 126 § 1 k.p.k., którego warunkiem formalnym jest dołączenie do niego samego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i zachowanie 7 – dniowego terminu od daty ustania przeszkody. Po otrzymaniu tego pisma (2.07.2019 r.) skazany sporządził datowany na 4 lipca 2019 r. (data wpływu do Sądu Okręgowego w K. – 9 lipca 2019 r.) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie „o sygn. IX K (…) z SR i sygn. akt IX Ka (…) z SO”. We wniosku nie została wskazana przeszkoda, która uniemożliwiła skazanemu wcześniejsze złożenie ww. wniosku ani też data, w której ona ustała. Zarządzeniem z dnia 9 sierpnia 2019 r., IX Ka (…), Przewodniczący IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. uznał za bezskuteczny wniosek skazanego D.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt IX Ka (…). W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że skazany nie dochował siedmiodniowego zawitego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a to z uwagi na fakt, że o wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt IX Ka (…), dowiedział się najpóźniej w dniu 17 kwietnia 2019 r., tj. wówczas, gdy skierował prośbę do Sądu Okręgowego o ustanowienie obrońcy w celu sporządzenia kasacji. Powyższe oznacza, że skazany uchybił 7 – dniowemu 3 terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu albowiem uczynił to dopiero w dniu 5 lipca 2019 r. Od powyższego zarządzenia, doręczonego skazanemu w dniu 16 sierpnia 2018 r., D.K. wywiódł w terminie zażalenie. W zażaleniu skazany podważał trafność wydanego zarządzenia powołując się na wcześniejsze pouczenia otrzymane z Sądu Okręgowego w K. w związku z jego wnioskiem o przywrócenie terminu. Wskazał też, że został pozbawiony możliwości skutecznego wniesienia kasacji. Dodał, że czynności apelacyjne toczyły się w sytuacji, gdy był pozbawiony wolności i nie informowano go „o terminach czy innych czynnościach w sprawie”. Sad Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Rozwijając ten wątek należy przypomnieć, co zresztą wskazano w końcowej części zaskarżonego zarządzenia, że merytoryczne badanie zasadności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej musi być poprzedzone ustaleniem, czy wniosek został złożony z dochowaniem terminu wskazanego w art. 126 § 1 k.p.k. Rzecz jednak w tym, że jeśli powyższa okoliczność nie wynika z treści wniosku, gdyż strona nie wskazała do kiedy trwała przeszkoda uniemożliwiająca jej dochowanie terminu, ani na czym ona polegała, organ dokonujący kontroli formalnej wniosku winien wezwać wnioskodawcę, w trybie art. 120 § 1 k.p.k., do usunięcia braków formalnych wniosku pod rygorem uznania go za bezskuteczny. Dopiero zaniechanie wykonania tego obowiązku lub stwierdzenie, na skutek jego wykonania, iż wnioskodawca złożył wniosek po upływie 7 dni od daty ustania przeszkody, uprawnia do wydania zarządzenia o uznaniu wniosku o przywrócenie terminu za bezskuteczny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2014 r., II KZ 42/14, OSNKW 2015/5/46). W przedmiotowej sprawie zaś, mimo tego, że w złożonym przez siebie wniosku skazany nie wskazał ani przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowanie terminu, ani też daty w jakiej ona ustała, organ procesowy zaniechał wezwania go o uzupełnienie braków formalnych i sam ustalił przeszkodę (niewiedza skazanego o wyroku), jak i czas jej trwania. 4 Nie można również nie zauważyć pewnej niekonsekwencji w postępowaniu organów sądowych. W odpowiedzi na pismo skazanego z dnia 15 maja 2019 r., mając pełną wiedzę o skierowanej przez niego prośbie o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji, zastępca Przewodniczącego IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. pouczył skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego, którego warunkiem formalnym jest dołączenie do niego samego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i zachowanie 7 – dniowego terminu od daty ustania przeszkody. Kiedy natomiast skazany postąpił zgodnie z tym pouczeniem, nie wskazując jednak we wniosku o przywrócenie terminu przeszkody ani czasu jej trwania, Przewodniczący IX Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K., odwołując się do samego faktu złożenia ww. wniosku, uznał go za bezskuteczny. Powyższe prowadzi do konkluzji, że zarządzenie o uznaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego za bezskuteczny, było co najmniej przedwczesne. W konsekwencji zaskarżoną decyzję procesową należało uchylić i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania, w celu przeprowadzenia prawidłowej kontroli formalnej wniosku o przywrócenie terminu, a następnie – w zależności od jej wyników – podjęcia dalszych decyzji procesowych. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji. as