IV KZ 50/21
PostanowienieIzba Karna2022-04-12
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, dotyczący postanowienia o przedłużeniu tymczasowego aresztowania wydanego przez wadliwie obsadzony sąd, podlega rozpoznaniu w trybie wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie w przedmiocie zastosowania lub przedłużenia środka zapobiegawczego ma charakter incydentalny i nie kończy postępowania sądowego. W związku z tym, formalna przeszkoda uniemożliwia badanie w procedurze wznowienia postępowania kwestii wadliwej obsady sądu, która mogłaby stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą. Zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku jako niedopuszczalnego z mocy ustawy zostało utrzymane w mocy.Stan faktyczny
Skazany K. M. złożył wniosek o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego o przedłużeniu tymczasowego aresztowania, argumentując, że zostało ono wydane przez wadliwie obsadzony sąd. Wniosek został zarejestrowany jako wniosek o wznowienie postępowania. Sędzia Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia wniosku jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. Skazany złożył zażalenie, które Sąd Najwyższy rozpoznał.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KZ 50/21 POSTANOWIENIE Dnia 12 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie K. M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 kwietnia 2022 r., zażalenia skazanego na zarządzenie sędziego Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2021r., sygn. akt IV KO 102/21, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE W dniu 2 lipca 2021 r. K. M. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o „uchylenie z mocy prawa postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) wydanego w dniu 02.07.2020 r. sygn. akt II AKz (…), oraz uchylenie stosowanego tymczasowego aresztu stanowiącego skutek wydanego postanowienia” w związku z tym, że do wydał je sąd nienależycie obsadzony (w składzie wadliwie obsadzonym). Pismo to zostało przyjęte i zarejestrowane jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt II AKz (…), zmieniającym postanowienie Sądu Okręgowego
2 w P. z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt II K (…), w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego K. M.. Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2021 r., upoważniony sędzia Sądu Najwyższego, odmówił przyjęcia powyższego wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. K. M. złożył zażalenie na powyższe zarządzenie podnosząc, że podstawę złożonego przez niego wniosku stanowi wadliwa obsada sądu, orzekającego o jego tymczasowym aresztowaniu, co przesądza o konieczności uchylenia postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt II AKz (…). Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, jako że podniesione w nim zarzuty nie są zasadne. Co więcej, argumentacja zawarta w zażaleniu świadczy o niezrozumieniu przez skarżącego instytucji wznowienia postępowania. Przypomnieć więc trzeba, że wznowienie postępowania karnego jest jednym z nadzwyczajnych środków zaskarżenia, którego procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie, których katalog zawierają przepisy art. 540, art. 540a, art. 540b i art. 542 § 3 k.p.k., przy czym ostatni z przywołanych przepisów dotyczy wznowienia postępowania z urzędu. W art. 540 § 1 k.p.k. ustawodawca jasno wskazuje, że wznowieniu podlega wyłącznie postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem. Postępowaniem sądowym w rozumieniu tego przepisu jest takie postępowanie sądowe, w którym prawomocnie rozstrzygnięto o przedmiocie procesu, a więc kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego. Bez wątpienia do tej kategorii nie należy postępowanie zakończone wydaniem postanowienia o przedłużeniu tymczasowego aresztowania, którego wznowienia domagał się wnioskodawca. Postępowanie w przedmiocie zastosowania (przedłużenia) środka zapobiegawczego ma bowiem charakter incydentalny (wpadkowy), czyli znajduje się na uboczu głównego nurtu postępowania, a zapadłe w nim postanowienia nie kończą postępowania sądowego. Stwarza to formalną przeszkodę do badania w procedurze wznowienia postępowania kwestii zaistnienia sygnalizowanej przez
3 Autora pisma bezwzględnej przyczyny odwoławczej, w związku z wadliwą obsadą składu sądu. Jako że wnioskodawca w złożonym przez siebie piśmie sygnalizował wystąpienie jednego z uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. (badanych przez sąd z urzędu), wydając zaskarżone zarządzenie należało nie tyle odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, co stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, w związku z niedopuszczalnością wznowienia postępowania w tego rodzaju sprawie z mocy ustawy. Uchybienie to nie wpływa jednak na całościową ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia, które jako prawidłowe i zgodne z prawem nie może być wzruszone. Biorąc powyższe pod uwagę, postanowiono jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 35/24 2024-04-19Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania karnego w sprawach zakończonych prawomocnym postanowieniem sądu o zastosowaniu lub przedłużeniu tymczasowego aresztowania?
- V KO 105/17 2018-01-16Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który odwołuje się do okoliczności już rozpoznawanych w poprzednich wnioskach o wznowienie postępowania i opiera się na subiektywnych wnioskach skazanego, może zostać odrzuc…
- III KO 55/18 2018-08-28Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje żadnych konkretnych podstaw wznowienia przewidzianych w ustawie, a jedynie kwestionuje ustalenia faktyczne i wymiar kary, może zostać uznany za oczywiście…
- V KO 64/19 2019-07-25Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może zostać odrzucony bez merytorycznego rozpoznania, jeśli z jego treści wynika oczywista bezzasadność?
- II KO 37/20 2020-09-29Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje konkretnych okoliczności uzasadniających wznowienie, może zostać odrzucony bez dalszych czynności?
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 540art. 540aart. 540bart. 542 § 3 KPKart. 540 § 1 KPKart. 439 § 1 KPK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy