IV KZ 65/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Rek.Sędziowie: K. Dobesz, A. Kafarski (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: R. Wnękowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Romana W., po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika powoda cywilnego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 9 lipca 1965 r. zarządzające umieszczenie Romana W. w zamkniętym zakładzie dla psychicznie chorych, postanowiłzażalenie to pozostawić bez rozpoznania.Sąd Wojewódzki w Kielcach postanowieniem z dnia 9 lipca 1965 r. o umorzeniu postępowania karnego przez Prokuratora Powiatowego we Włoszczowej przeciwko Romanowi W. o przestępstwo z art. 225 § 1 k.k. ze względu na niepoczytalność (art. 17 § 1 k.k.) zarządził umieszczenie tegoż Romana W. w zamkniętym zakładzie dla psychicznie chorych.Postanowienie to zaskarżył pełnomocnik powódki cywilnej (powództwo zostało wytoczone w toku postępowania przygotowawczego), wywodząc w zażaleniu, że opinia biegłych psychiatrów stwierdzająca, iż Roman W. w chwili popełnienia zabójstwa Jerzego Bogusława W. był niepoczytalny w rozumieniu art. 17 § 1 k.k., budzi istotne zastrzeżenia co do trafności, gdyż biegli psychiatrzy nie uwzględnili szeregu okoliczności przemawiających za tym, iż w chwili dokonania czynu Roman W. mógł rozpoznać znaczenie czynu i pokierować swym postępowaniem.W zażaleniu pełnomocnik powoda cywilnego wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia po przeprowadzeniu dodatkowego badania stanu zdrowia psychicznego Romana W. przez biegłych psychiatrów i nakazanie złożenia aktu oskarżenia celem pociągnięcia W. do odpowiedzialności za przestępstwo z art. 225 § 1 k.k.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Uprawnienia powoda cywilnego w procesie karnym określa art. 66 k.p.k. Z przepisu tego wynika, że pokrzywdzonemu i osobom wymienionym w § 2 art. 66 k.p.k. przysługuje prawo wytoczenia powództwa cywilnego nie później niż przy rozpoczęciu rozprawy głównej - celem dochodzenia w drodze procesu karnego roszczeń majątkowych wynikających z przestępstwa. Ustawa zatem, podkreślając to również w art. 68 k.p.k., ogranicza prawa powoda wyłącznie do dochodzenia roszczeń cywilnych i nie nadaje mu praw oskarżyciela posiłkowego do domagania się, aby toczyło się postępowanie karne.Z tego względu należało uznać, że powód cywilny nie ma legitymacji do zaskarżenia postanowienia sądu o zastosowaniu na podstawie art. 79 k.p.k. środka zabezpieczającego.Dlatego Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.Dodać należy, że w sprawie niniejszej powód cywilny, jako pokrzywdzony, nie jest pozbawiony środka zaskarżenia. Przysługuje mu bowiem, na podstawie art. 245 k.p.k., prawo zaskarżenia postanowienia o umorzeniu śledztwa. Postanowienie to jest nieprawomocne, ponieważ prokuratura nie zawiadomiła dotychczas pokrzywdzonego o umorzeniu postępowania.