KO 195/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Potępa (sprawozdawca); Sędziowie: T. Cyprian, St. Kurowski; Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława D. osk. z art. 201 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k. postanowił na postawione przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy pytanie prawne:Czy oskarżony, powołany do czynnej służby wojskowej przed dniem 1 października 1950 r. lub po wyroku sądu pierwszej instancji, a którego sprawa toczy się teraz w drugiej instancji przed sądem powszechnym, podlega z uwagi na przepis art. 17 ustawy z dn. 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 348) sądownictwu powszechnemu czy wojskowemu, a jeżeli podlega sądownictwu wojskowemu, jakie powinno być prawidłowe orzeczenie sądu rewizyjnego powszechnego, z uwzględnieniem okoliczności, że w sprawie istnieje ważny wyrok pierwszej instancji?odpowiedzieć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWyrok, który wydał właściwy sąd powszechny przed powołaniem oskarżonego do służby wojskowej, pozostaje ważnym i brak podstaw prawnych zarówno do unieważnienia go, jak i do umorzenia postępowania sądowego.Postępowanie w sprawie nie może być również zawieszone, gdyż przepis art. 4 k.p.k. wylicza wyczerpująco przeszkody, które "uniemożliwiają prowadzenie sprawy" i powodują na skutek tego zawieszenie postępowania na czas ich trwania. Odbywanie zaś służby wojskowej przez oskarżonego nie jest w tym przepisie przewidziane jako przeszkoda do prowadzenia sprawy.Sąd wojskowy nie może rozpoznawać jako druga instancja sprawy, w której w pierwszej instancji orzekał sąd powszechny.Skoro zatem postępowanie nie może być ani umorzone na mocy art. 3 k.p.k., ani zawieszone na mocy art. 4 k.p.k., ani wreszcie uznane za nieważne w trybie art. 13 k.p.k. - to rewizja musi być rozpoznana, a skoro nie może rozpoznać jej sąd wojskowy, uczyni to sąd powszechny.Wynika to również z treści art. 30 k.p.k. Gdyby bowiem sąd powszechny w sytuacji, o jakiej mowa, przekazał rozpoznanie rewizji sądowi wojskowemu, ten ostatni nie mógłby inaczej postąpić, jak zwrócić ją sądowi powszechnemu, a wówczas sąd powszechny musiałby ją rozpoznać na mocy powołanego art. 30 k.p.k. Może więc wprost uznać się za właściwy bez przekazywania sprawy sądowi wojskowemu i bez decyzji tego sądu.Uchylenie art. 8 przepisów wprowadzających kodeks wojskowego postępowania karnego (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 36, poz. 216) przez art. 18 ustawy z dn. 20.VIII 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 348) ma tylko takie znaczenie, że sądy powszechne nie będą rozpoznawały od początku spraw o przestępstwa popełnione przez wojskowych przed powołaniem ich do służby wojskowej, nie dotyczy natomiast przypadków, gdy w sprawie o takie przestępstwo już został wydany wyrok przez sąd powszechny pierwszej instancji.Sytuacja analogiczna (continuatio fori) zachodzi, gdy osoba skazana przez sąd wojskowy pierwszej instancji przestaje być żołnierzem, a sprawę jej rozpoznaje sąd wojskowy w drugiej instancji (argumentum ex art. 9 § 2 dekretu P.K.W.N. z dn. 23.IX 1944 r. Prawo o ustroju Sądów Wojskowych i Prokuratury Wojskowej Dz. U. R. P. Nr 6, poz. 29).Wobec czego należało udzielić odpowiedzi twierdzącej na postawione pytanie prawne.