KO 221/52

SentencjaSąd Najwyższy w obecności Prokuratora Generalnej Prokuratury na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 1953 r. po rozpoznaniu w sprawie Wacława P., osk. z art. 255 § 1 k. k. kwestii prawnej przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w R.a) czy ojcu (głowie rodziny) przysługuje prawo omawiania w swym zamkniętym mieszkaniu w obecności żony i zainteresowanej dorosłej córki kwestii dotyczących moralnego prowadzenia się córki,b) czy czyn powyższy wyczerpuje znamiona przestępstwa, gdy się okazało, że powyższe podejrzenie ojcowskie jest bezzasadne, postanawia udzielić następującej odpowiedzi:a) ojcu, tak samo, jak i matce - przysługuje prawo do omawiania w obecności drugiego małżonka oraz zainteresowanego dorosłego dziecka kwestii dotyczących moralnego prowadzenia się tego dziecka;b) bez względu na to, czy podejrzenie rodzica co do niemoralnego prowadzenia się dziecka jest prawdziwe, czy nieprawdziwe, czyn jego nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 255 § 1 k. k. o ile intencją rodzica, względnie rodziców jest dobro dziecka oraz zachowanie przezeń reguł współżycia obowiązujących w społeczeństwie socjalistycznym.Uzasadnienie faktyczneDla rozstrzygnięcia kwestii prawnej postawionej przez Sąd Wojewódzki w R. należy wyjść z jednej strony z zadań rodziny w społeczeństwie socjalistycznym, a z drugiej strony z uprawnień rodziców w stosunku do dorosłych dzieci.Rodzina w społeczeństwie socjalistycznym jest ważną komórką społeczną, której celem jest m. in. umocnienie reguł współżycia socjalistycznego oraz wychowanie dzieci na pełnowartościowych członków społeczeństwa socjalistycznego.Dla realizacji celów postawionych przed rodziną - rodzice zarówno obaj łącznie, jak i każdy z nich oddzielnie, uprawnieni są do czasu osiągnięcia pełnoletności przez dzieci, do podejmowania środków wychowawczych aż do karcenia dzieci włącznie.Po osiągnięciu pełnoletności przez dzieci ustaje prawo rodziców do karcenia, ale rodzice w dalszym ciągu zachowują prawo do zwracania im uwagi na niewłaściwość ich postępowania.Wytykanie przez rodziców dorosłym dzieciom, w trosce o ich należyte postępowanie, pewnych faktów z ich życia osobistego, wynika z uprawnień rodziców w stosunku do dzieci, z istoty więzi rodzinnej i nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 255 k. k., treścią którego jest umyślne pomawianie innej osoby o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej.W związku z tym jest rzeczą oczywistą, że wytykanie przez ojca w obecności matki i dorosłego dziecka nienależytego postępowania tego dziecka jako zmierzające nie do poniżenia dziecka w opinii publicznej, a do przestrzegania przez dziecko reguł współżycia socjalistycznego, nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 255 k. k., znajdując się w zakresie uprawnień rodzicielskich.Ad 2. Odpowiedź na tę część pytania Sądu - czy czyn taki wyczerpuje znamiona przestępstwa, jeżeli się okaże, że podejrzenie rodzica było bezzasadne, jest określone przez odpowiedź na kwestię poruszoną ad 1.Jest bowiem rzeczą oczywistą, że rodzice albo jeden z nich, powziąwszy podejrzenie o niewłaściwym zachowaniu się dorosłego dziecka, nie są zobowiązani do uprzedniego zebrania niezbitych dowodów wykroczenia, ale z istoty stosunków między rodzicami i dziećmi, z charakteru ich ingerencji jako wypływającej z troski o dobro dziecka, wynika ich uprawnienie od omawiania w obecności zainteresowanego dziecka swych podejrzeń co do jego nienależytego postępowania.