Rw 1071/73
WyrokIzba Karna1973-12-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd wojskowy jest właściwy do rozpoznania sprawy żołnierza w czynnej służbie wojskowej, który popełnił przestępstwo poza rejonem zakwaterowania, w sytuacji gdy inne przestępstwo w tej samej sprawie popełniła osoba niebędąca żołnierzem, a dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga łącznego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Sąd wojskowy jest właściwy do rozpoznania sprawy żołnierza w czynnej służbie wojskowej, który popełnił przestępstwo poza rejonem zakwaterowania, jeśli był uczestnikiem tego samego zdarzenia co osoba niepodlegająca właściwości sądów wojskowych i jeśli dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga łącznego rozpoznania sprawy. W takiej sytuacji sąd wojskowy może rozpoznać sprawę łącznie na podstawie art. 567 § 1 k.p.k., nawet jeśli popełnione przez żołnierza przestępstwo nie pozostawało w bezpośrednim związku z przestępstwem popełnionym przez drugą osobę.Stan faktyczny
Jan B., żołnierz w czynnej służbie wojskowej, został skazany za naruszenie przepisów dotyczących postępowania wobec żołnierzy, polegające na uderzeniu pałką gumową zatrzymanego Andrzeja K. podczas interwencji. W tej samej sprawie postawiono zarzut Andrzejowi K. popełnienia przestępstwa z art. 235 k.k. Sąd wojskowy uznał swoją właściwość do rozpoznania sprawy łącznie, powołując się na art. 567 § 1 k.p.k. Obrońca Jana B. zaskarżył wyrok, domagając się przekazania sprawy sądowi powszechnemu lub uniewinnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Kaszycki. Sędziowie: ppłk J. Górski (sprawozdawca), ppłk C. Bakalarski.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 1973 r. na rozprawie sprawy Jana B., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 246 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej kary na okres próby przez 2 lata i 2.000 zł grzywny oraz uniewinnionego od zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 156 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 12 listopada 1973 r. rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Jan B. skazany został za to, że w dniu 8 czerwca 1973 r. około godz. 0.30 w N. naruszył § 14 zarządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Obrony Narodowej z dnia 25 lipca 1972 r. w sprawie zasad, zakresu i trybu postępowania MO w stosunku do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, naruszających porządek publiczny poza rejonem zakwaterowania, w ten sposób, że w czasie zatrzymania i doprowadzania do radiowozu bił pałką gumową po plecach i barkach Andrzeja K., przez co działał na szkodę MO i zatrzymanego.Obrońca w rewizji domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy według właściwości sądowi powszechnemu albo uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia przypisanego mu przestępstwa.Na rozprawie rewizyjnej przed Sądem Najwyższym obrońca i oskarżony popierali wniesioną rewizję, natomiast przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneW związku z zarzutami rewizyjnymi obrońcy Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.W szczególności nie ma racji obrońca, kiedy zarzuca w rewizji sądowi pierwszej instancji, jakoby orzekając w sprawie oskarżonego Jana B. dopuścił się obrazy przepisów postępowania, a mianowicie orzekł w sprawie nie podlegającej właściwości sądów wojskowych.Z prawidłowych i znajdujących pełne oparcie w materiale dowodowym sprawy ustaleń wyrokowych dokonanych przez sąd pierwszej instancji wynika, że oskarżony Jan B. biorąc samorzutnie udział w interwencji (nie był w tym czasie w służbie) przeciwko Andrzejowi K. i mając dostateczne dane, iż Andrzej K. jest żołnierzem, użył w stosunku do niego pałki gumowej w ten sposób, że uderzył go tą pałką kilka razy po plecach i barkach. Ze względu na to, że w tej sprawie postawiono także zarzut Andrzejowi K. popełnienia przestępstwa określonego w art. 235 k.k., przeto sąd pierwszej instancji na stosowny wniosek prokuratora wojskowego uznał, iż dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę tę rozpoznał łącznie sąd wojskowy. Wbrew temu, co twierdzi w rewizji obrońca, sąd pierwszej instancji miał więc pełne prawo do podjęcia takiej decyzji,. znajduje bowiem ona pełne uzasadnienie w art. 567 § 1 k.p.k. Wprawdzie obrońca w rewizji powołuje się na to, że popełnione przez oskarżonego przestępstwo nie pozostawało w żadnym związku z przestępstwem popełnionym przez Andrzeja K., to jednak stwierdzić należy, że fakt ten nie może mieć żadnego wpływu na ustalenie kwestii właściwości sądu wojskowego, o której mowa w art. 567 § 1 k.p.k. Przepis ten bowiem wyraźnie stanowi, że jeżeli w sprawie przeciwko dwom lub więcej oskarżonym sąd wojskowy nie byłby właściwy do jej rozpoznania w całości bądź ze względu na rodzaj jednego z czynów, bądź ze względu na osobę jednego z oskarżonych, a dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga, to sąd wojskowy może rozpoznać sprawę łącznie.Reasumując stwierdzić należy, że właściwość sądu wojskowego, o której mowa w art. 567 § 1 k.p.k., zależeć będzie od ustalenia, czy sprawca nie podlegający tej właściwości był uczestnikiem tego samego przestępnego zdarzenia co i osoba podlegająca właściwości sądów wojskowych, i od tego, czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga łącznego rozpoznania danej sprawy.W sprawie oskarżonego Jana B. wspomniane wyżej warunki zostały spełnione, przeto brak jakichkolwiek podstaw do kwestionowania decyzji sądu pierwszej instancji wydanej w kwestii właściwości.Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia rewizji obrońcy, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- I KZ 16/24 2024-04-23Czy w sytuacji, gdy jeden ze współoskarżonych nie podlega orzecznictwu sądów wojskowych, a dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za łącznym rozpoznaniem sprawy, sąd wojskowy może, na podstawie art. 650 § 1 k.p.k., rozp…
- IV KZ 28/21 2021-08-12Czy naruszenie właściwości sądów wojskowych stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku, gdy oskarżony jest żołnierzem zawodowym, a przypisane mu czyny nie należą do katalogu przestępstw podlegających orzecznictwu sąd…
- I KZ 45/25 2025-10-07Czy właściwość rzeczową wojskowego sądu okręgowego do rozpoznania sprawy o przestępstwo popełnione przez żołnierza należy oceniać na moment popełnienia czynu zabronionego, czy na moment wszczęcia postępowania?
- WZ 23/09 2009-04-28Czy sąd wojskowy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o podjęciu zawieszonego postępowania przygotowawczego, jeśli zarzucone przestępstwo zostało popełnione przez żołnierza w stopniu pułkow…
- Rw 147/76 1976-04-26Czy żołnierz, który popełnił przestępstwa pospolite, ale naruszył przy tym wojskowy obowiązek służbowy, podlega właściwości sądów wojskowych, nawet jeśli został zwolniony z czynnej służby wojskowej przed wniesieniem aktu…
Powołane przepisy
art. 246 § 1 KKart. 156 § 1 KKart. 235 KKart. 567 § 1 KPK§ 1§ 14
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.