V KB 1/24
Izba Karna2025-10-08
Skład orzekający: Anna Dziergawka, Adam Roch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia SN, który podpisał oświadczenie kwestionujące niezależność i niezawisłość sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w określonym składzie i trybie, podlega wyłączeniu od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego w sprawie dotyczącej oceny spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez tego innego sędziego?Ratio decidendi
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podpisanie przez sędziego oświadczenia, w którym wyrażono stanowisko kwestionujące niezależność i niezawisłość grupy sędziów, może stanowić podstawę do wyłączenia tego sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego w sprawie dotyczącej oceny spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności. Taka sytuacja może wywoływać w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności orzekającego sędziego.Stan faktyczny
Sędzia SN Adam Roch wniósł o wyłączenie sędziego SN Barbary Skoczkowskiej od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN Pawła Kołodziejskiego. Wniosek ten dotyczył sprawy, w której obrońca oskarżonej domagał się zbadania spełnienia przez sędziego SN Adama Rocha wymogów niezawisłości i bezstronności. Sędzia Roch uzasadnił swój wniosek tym, że sędzia Skoczkowska podpisała oświadczenie kwestionujące niezależność i niezawisłość sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w określonym składzie i trybie. Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie sędziego Skoczkowskiej za zasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego SN Barbarę Skoczkowskiej od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN Pawła Kołodziejskiego.Pełny tekst orzeczenia
V KB 1/24 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie wniosku obrońcy oskarżonej o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 października 2025 r., wniosku o wyłączenie sędziego p o s t a n o w i ł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. wyłączyć sędziego SN Barbarę Skoczkowską od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN Pawła Kołodziejskiego. UZASADNIENIE W dniu 25 czerwca 2025 r. sędzia SN Adam Roch wniósł o wyłączenie sędziego SN Barbary Skoczkowskiej od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN Pawła Kołodziejskiego, który został wylosowany do rozpoznania wniosku sędziego SN Adama Rocha o wyłączenie sędziego SN Tomasza Artymiuka od rozpoznania sprawy o sygn. akt V KB 1/24, która to sprawa dotyczy wniosku obrońcy oskarżonej o zbadanie spełnienia przez sędziego SN Adama Rocha wymogów niezawisłości i bezstronności. W uzasadnieniu wniosku sędzia SN Adam Roch wskazał, iż w sprawie istnieją uzasadnione obawy co braku bezstronności sędziego SN Barbary Skoczkowskiej, wynikające m.in. z faktu, iż podpisała ona wraz z grupą innych sędziów oświadczenie, w którym zostało wskazane, że wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w
V KB 1/24 2 składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2007 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, pozbawieni są przymiotu niezależności oraz niezawisłości, i z tego względu ich udział w składzie orzekającym w każdym wypadku skutkuje nienależytym składem sądu i nieważnością postępowania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Wniosek sędziego SN Adama Rocha o wyłączenie sędziego SN Barbary Skoczkowskiej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podstawą wyłączenia sędziego, jako iudex suspectus, może być każda okoliczność, jeśli tylko uzasadnia wątpliwość co do bezstronności sędziego, którą należy rozumieć zarówno jako subiektywne odczucie sędziego, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (por. np. wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 27 stycznia 1999 r., K 1/98, OTK-A 1999, z. 1, poz. 3, oraz z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A 2004, z. 7, poz. 67; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007, z. 5, poz. 39; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08 oraz z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08). Pojęcie "sprawy", o jakim mowa w art. 40 i 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 roku, I KZP 22/22). Zdaniem Sądu Najwyższego należy podzielić zaprezentowane we wniosku argumenty o zasadności wyłączenia sędziego SN Barbary Skoczkowskiej od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN Pawła Kołodziejskiego. Jej udział w rozpoznawaniu przydzielonej sprawy mógłby bowiem wywoływać w odbiorze społecznym wątpliwości co do jej bezstronności.
V KB 1/24 3 Jak trafnie wskazał sędzia SN Adam Roch, sędzia SN Barbara Skoczkowska, podpisując oświadczenie, w którym zostało wskazane, że wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2007 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, pozbawieni są przymiotu niezależności oraz niezawisłości, i z tego względu ich udział w składzie orzekającym w każdym wypadku skutkuje nienależytym składem sądu i nieważnością postępowania, wyraziła swoje stanowisko co do przedmiotu, jaki ma podlegać ocenie w sprawie o sygn. akt V KB 1/24. Sędzia SN Adam Roch wykazał zatem istnienie przesłanki do zastosowania instytucji wyłączenia, określonej w art. 41 § 1 k.p.k. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I ZO 135/24 2024-10-09Czy sędziowie Sądu Najwyższego, którzy podpisali się pod oświadczeniem wyrażającym pogląd o braku niezależności i niezawisłości sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym składzie, pow…
- I ZO 1/25 2025-03-04Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwość co do jego bezstronności?
- I ZO 47/25 2025-03-21Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, które uzasadniałyby jego wyłączenie od udziału w sprawie, jeśli zarzuty opierają się na sposobie powołania sędziego na stanowisko?
- I ZO 56/26 2026-05-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie, oparty na okolicznościach związanych z trybem powołania sędziego, spełnia wymogi uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności?
- I ZO 71/22 2025-04-01Czy zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, jeśli sposób jego powołania budzi wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości w kontekście podobnych zastrzeżeń dotycz…
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 40§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy