V KB 43/26

Izba Karna2026-05-19

Skład orzekający: Marka Siwka, Marek Siwek, Zbigniew Kapiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę oskarżonego, powinien zostać odrzucony, jeśli nie spełnia wymogów formalnych?
Ratio decidendi
Prezes Sądu Najwyższego odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, ponieważ wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w ustawie o Sądzie Najwyższym i Kodeksie postępowania karnego, w szczególności nie wskazywał na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak miałoby to wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie.
Stan faktyczny
Obrońca oskarżonego złożył wniosek o zbadanie przez Sąd Najwyższy spełnienia przez sędziego Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności, powołując się na okoliczności związane z jego powołaniem i postępowaniem po powołaniu. Prezes Sądu Najwyższego odrzucił wniosek z powodów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Prezes Sądu Najwyższego odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego.

Pełny tekst orzeczenia

V KB 43/26 ZARZĄDZENIE Dnia 19 maja 2026 r. Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżonego (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i oskarżonemu oraz dołączyć do akt V KK 104/26; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Marka Siwka; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE V KB 43/26 2 Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu (poza wydaniem jednego orzeczenia) oraz tego, jak sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. Za spełnienie tego wymogu nie można również uznać wskazanie na pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu uchwały, w której wydaniu brał udział SSN Marek Siwek. Gdyby tak było, to każdy sędzia mógłby w swoim życiu zawodowym tylko raz orzekać wypowiadając się co do określonej materii normatywnej. Taki sposób postrzegania działalności orzeczniczej sędziego sprowadzałoby wykonywanie zawodu sędziego do absurdu. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, V KB 43/26 3 do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Prezes Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy