V KK 100/24

V KK 100/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie M. P. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 6 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 829/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt IX K 8/21, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE M. P. został skazany przez Sąd I instancji na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W kasacji podniesiono zarzuty rażącego naruszenia szeregu przepisów prawa, a w szczególności wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. oraz z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. W konkluzji skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia, a za jego uwzględnieniem ma przemawiać w pierwszej kolejności duże prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi z uwagi na popełnione przez Sąd odwoławczy błędy proceduralne. Nadto wskazał obrońca, że natychmiastowe wykonanie wyroku spowoduje dla skazanego „nieodwracalne skutki i niepowetowane straty”, gdyż orzeczono wobec niego przepadek korzyści uzyskanej z przestępstwa i skazany już otrzymał V KK 100/24 2 wezwanie do dokonania wpłaty tej kwoty, przy czym „zabezpieczono mieszkanie i w każdej chwili może zostać wszczęta wobec tego składnika majątkowego egzekucja”. Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 523 § 2 i § 4 pkt 1 k.p.k., kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, zaś ograniczenie to nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Jak powyżej wskazano, w niniejszej sprawie podniesiono właśnie tego rodzaju zarzuty wobec skazania M. P. na nieizolacyjną karę. Instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji. Potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Innymi słowy, ze względu na wagę podniesionych zarzutów, uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku może mieć miejsce, jeżeli zachodzi wysokie, niemal zbliżone do pewności, prawdopodobieństwo uchylenia prawomocnego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 maja 2023 r., IV KK 105/23, LEX nr 3567070; z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21, LEX nr 3305890). A zatem, powołanie się na treść zarzutów przez autora kasacji nie może być uznane za wystarczające w tym przypadku – nie mogą one bowiem automatycznie przesądzać o tym, że z dużą dozą prawdopodobieństwa zaskarżony wyrok zostanie uchylony. Jakkolwiek nie można tego wykluczyć, to jednak brak możliwości uznania na tym etapie, jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, że zarzuty podniesione w kasacji wskazują na tak poważne błędy w kontroli apelacyjnej, że powinny one prowadzić do uchylenia wyroku Sądu odwoławczego. Przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w V KK 100/24 3 trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie może być przecież całościowa ocena trafności i zasadności podniesionych w kasacji zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w trakcie merytorycznego ich rozpoznawania. Sam fakt podniesienia zarzutów odnoszących się do wystąpienia kwalifikowanej wady prawnej nie oznacza jeszcze sam w sobie podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku. W odniesieniu do zarzutu sugerującego wystąpienie uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. trzeba wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być niemal zbliżone do pewności. Wprawdzie ranga zarzucanych w kasacji uchybień jest poważna, lecz ich zaistnienie nie jest na tyle oczywiste, by badanie sprawy przez pryzmat przesłanek określonych w art. 532 § 1 k.p.k. przesądzało o konieczności przełamania reguły bezzwłocznego wykonania prawomocnego wyroku. Kwestia ewentualnego wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. wymaga gruntownej analizy akt sprawy w kontekście podniesionych w kasacji zarzutów. Nie przesądzając zatem ostatecznego efektu wniesienia kasacji, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [PGW] [ms]