V KK 102/12
WyrokIzba Karna2012-11-20
Skład orzekający: Przemysław Kalinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja może być oparta na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dotyczących istnienia stosunku zależności między sprawcą a ofiarą, pod pozorem zarzutu naruszenia prawa materialnego, w sytuacji gdy przepis prawny wymaga takiego stosunku jako znamienia czynu zabronionego?Ratio decidendi
Kasacja wniesiona na korzyść skazanego okazała się oczywiście bezzasadna, ponieważ obrońca pod pozorem zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 207 § 2 k.k.) w rzeczywistości kwestionował ustalenia faktyczne sądu dotyczące relacji między pokrzywdzoną a skazanym. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie jest trzecią instancją ani nie służy ponownemu rozpoznaniu sprawy, a jej zakres jest ograniczony do uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Zarzuty kontestujące ustalenia faktyczne są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał D. B. za przestępstwo znęcania się (art. 207 § 2 k.k.) w zbiegu z innymi przepisami, w warunkach powrotu do przestępstwa (art. 64 § 2 k.k.), orzekając karę 6 lat pozbawienia wolności i obowiązek naprawienia szkody. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając sądowi odwoławczemu rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 207 § 2 k.k., twierdząc, że pokrzywdzona nie pozostawała ze skazanym w stosunku zależności, co wykluczało przyjęcie tej kwalifikacji prawnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 102/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 listopada 2012r., sprawy D. B. skazanego z art. 207 § 2 kk w zb. z art. 157 § 1 kk i art. 11 § 2 kk w zw. z art. 64 § 2 kk z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 19 grudnia 2011 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 27 czerwca 2011 r., p o s t a n o w i ł : 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 27 czerwca 2011 r. uznał D. B. za winnego dokonania przestępstwa z art. 207 § 2 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k., popełnionego w warunkach powrotu do przestępstwa określonego w art. 64 § 2 k.k. i za to na podstawie powołanych przepisów wymierzył mu karę 6 lat pozbawienia wolności, orzekł zakaz kontaktu z pokrzywdzoną oraz zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej K. F. kwotę 10.000 zł tytułem obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a także kwotę 1.344 zł tytułem zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie.
2 Apelację od tego wyroku wnieśli: oskarżony i jego obrońca oraz pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej. Po rozpoznaniu tych apelacji Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 19 grudnia 2011 r.– oddalił je jako oczywiście bezzasadne. Obecnie, kasację od powyższego wyroku wniósł obrońca skazanego D. B. zarzucając sądowi odwoławczemu: „rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 207 § 2 kk i na jego podstawie skazanie D. B. na bezwzględną karę pozbawienia wolności, w sytuacji, gdy pokrzywdzona nie pozostawała ze skazanym w stosunku zależności od niego, a tym samym brak jest podstaw do kwalifikacji prawnej przyjętej za podstawę zaskarżanego orzeczenia”. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja wniesiona na korzyść D. B. okazała się bezzasadna w stopniu o jakim mowa w przepisie art. 535 § 3 k.p.k., co przemawiało za oddaleniem jej na posiedzeniu bez udziału stron. Jak już wielokrotnie podkreślano, w orzecznictwie Sądu Najwyższego od lat utrwalone jest stanowisko, odwołujące się zresztą do wyraźnej woli ustawodawcy, zgodnie z którym postępowanie kasacyjne ani nie stanowi trzeciej instancji ani nie oznacza ponownego rozpoznania sprawy zakończonej już przecież prawomocnym wyrokiem. Kasacja jest bowiem nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia mającym na celu zbadanie zarzutów skierowanych pod adresem sądu odwoławczego, sprowadzających się do zakwestionowania sposobu jego postępowania i zakresu przeprowadzonej przez niego kontroli instancyjnej. Również zakres skargi kasacyjnej podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 523 § 1 k.p.k. Zgodnie z dyspozycją tego ostatniego przepisu kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (których wystąpienia w niniejszej sprawie nawet nie zarzucono) lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Dyrektywa zawężająca zarzuty kasacyjne wyłącznie do sfery naruszenia prawa wyklucza tym samym możliwość podnoszenia zarzutów kontestujących ustalenia faktyczne poczynione przez sąd meriti w związku z wydanym rozstrzygnięciem. Tymczasem, nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiony przez obrońcę skazanego D. B. zmierza w sposób oczywisty do obejścia wspomnianego zakazu. Pod pozorem powoływania się na obrazę prawa
3 materialnego, skarżący w rzeczywistości kwestionuje ustalenie sądu meriti dotyczące relacji, jaka istniała między pokrzywdzoną i skazanym D. B. twierdząc, że w tym związku nie było stosunku zależności o jakiej mowa we wskazywanym przepisie. Wywodzi zatem, że nie zostało wyczerpane jedno ze znamion przestępstwa znęcania się określonego w art. 207 kk. Rzecz jednak w tym, że zarzut naruszenia prawa materialnego jest prawidłowo postawiony wówczas, gdy podważa on ocenę prawną ustalonego poprawnie stanu faktycznego. Natomiast podnoszenie zarzutu, tak jak w tej sprawie, kwestionującego wystąpienie w stanie faktycznym wszystkich elementów składających się komplet znamion czynu zabronionego, stanowi kontestowanie okoliczności czynu ustalonych przez sąd i nie podważa w istocie prawnej kwalifikacji tego czynu. W tej sytuacji, kasacja wniesiona na korzyść skazanego D. B. jest – wbrew dyrektywie zawartej w art. 519 k.p.k. – tak naprawdę skierowana przeciwko orzeczeniu Sądu I instancji. Z tego też względu uznano ją za oczywiście bezzasadną, ponieważ zmierzała do przełamania zasady dwuinstancyjności polskiego procesu karnego i skierowania kontroli – tym razem kasacyjnej – po raz kolejny w stosunku do ustaleń faktycznych, które poczynił Sąd I instancji i zweryfikował sąd odwoławczy. Jedynie na marginesie odnotować trzeba wyraźną niespójność wniosku skarżącego, który z jednej strony domaga się uchylenia tylko wyroku Sądu Okręgowego, a z drugiej wnosi o przekazanie sprawy – Sądowi Rejonowemu w K., co nie byłoby oczywiście dopuszczalne bez wcześniejszego uchylenia również wyroku Sądu I instancji, czego jednak nie postuluje autor kasacji. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 494/18 2018-11-14Czy kasacja obrońcy skazanego, kwestionująca ustalenia faktyczne dotyczące sprawstwa i zarzucająca nienależyte uzasadnienie wyroku przez sąd odwoławczy, może być uznana za oczywiście bezzasadną w świetle art. 535 § 3 k.p…
- II KK 8/21 2021-02-03Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, która w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji, może zostać uwzględniona?
- V KK 353/20 2020-10-01Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, może skutecznie podważać ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji?
- II KK 365/19 2019-11-21Czy kasacja obrońcy skazanego, kwestionująca ocenę materiału dowodowego i ustalenia faktyczne sądu odwoławczego, może stanowić skuteczną podstawę do uchylenia orzeczenia sądu karnego?
- V KK 55/20 2020-05-13Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, może skutecznie kwestionować ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 kpkart. 207 § 2 kkart. 157 § 1 kkart. 11 § 2 kkart. 64 § 2 kkart. 523 § 1 KPKart. 439 KPKart. 207 kk.art. 519 KPK§ 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy