V KK 109/13
WyrokIzba Karna2013-06-25
Skład orzekający: Dorota Rysińska, Zbigniew Puszkarski, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozprawa apelacyjna może odbyć się bez obecności oskarżonego, który został tymczasowo aresztowany w innym postępowaniu przed upływem terminu do odbioru awizowanej przesyłki z zawiadomieniem o terminie rozprawy, a następnie nie został prawidłowo powiadomiony o tym terminie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że rozprawa apelacyjna nie może odbyć się bez obecności oskarżonego, jeśli nie został on prawidłowo powiadomiony o jej terminie z powodu tymczasowego aresztowania. Doręczenie przesyłki z zawiadomieniem o terminie rozprawy w trybie art. 133 § 2 k.p.k. jest skuteczne tylko wtedy, gdy oskarżony ma faktyczną możliwość odbioru przesyłki. Tymczasowe aresztowanie przed upływem terminu awizowania uniemożliwia taką możliwość, a w konsekwencji narusza prawo oskarżonego do obrony.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał D. C. winnym popełnienia przestępstwa. Sąd Okręgowy zmienił wyrok w zakresie kwalifikacji prawnej czynu. Kasacja obrońcy dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego. Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, polegające na rozpoznaniu sprawy podczas nieobecności oskarżonego, który nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej. Oskarżony w okresie od 27 września do 6 listopada 2012 r. był tymczasowo aresztowany w innej sprawie, o czym Sąd nie wiedział. Zawiadomienie wysłane na adres zamieszkania nie zostało odebrane.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 109/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Anna Kowal w sprawie D. C. skazanego z art. 270 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2013 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 16 października 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 20 czerwca 2012 r., 1) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania, 2) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE
2 Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2012 r.) Sąd Rejonowy w Z. uznał D. C. winnym występku z art. 235 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczenie to zostało zmienione wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 16 października 2012 r. w ten sposób, że z opisu i kwalifikacji prawnej przypisanego czynu wyeliminowano art. 235 i art. 11 § 2 k.k. , a z podstawy wymiaru kary konsekwentnie art. 11 § 3 k.k. W pozostałej części wyrok utrzymano w mocy. Skarżący temu prawomocnemu wyrokowi zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia: art. 6 k.p.k. w zw. z art. 139 § 1 k.p.k. i art. 450 § 3 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy podczas nieobecności oskarżonego, który nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, co naruszało jego prawo do obrony. Wskazał, że wyrok Sądu Okręgowego Wydział VII Karny Odwoławczy w Z. z dnia 16 października 2012 r. zapadł po rozpoznaniu sprawy podczas nieobecności D. C., a przy obecności jego obrońcy. W okresie od dnia 27 września 2012 r. do dnia 6 listopada 2012 r. skazany był tymczasowo aresztowany w związku z inną sprawą, o którym to fakcie informacji nie posiadał ani Sąd rozpoznający sprawę, ani obrońca oskarżonego. D. C. został zawiadomiony o terminie rozprawy zgodnie z art. 133 § 2 k.p.k., w związku z czym po upływie ustawowego terminu zawiadomienie zostało, na podstawie art. 139 § 1 k.p.k. uznane za prawidłowo doręczone. Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia Sądu II instancji z dnia 16 października 2012 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Z. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego, tak w zakresie podniesionego zarzutu naruszenia art. 450 § 3 k.p.k. jak i wniosku końcowego okazała się oczywiście zasadna, co uprawniało Sąd Najwyższy, wobec kierunku zaskarżenia na korzyść, do jej uwzględnienia na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Słusznie obrońca skazanego zauważa, że D. C. nie został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, w wyniku czego doszło do rażącej obrazy przepisu art. 450 § 3 k.p.k., która mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Z uzasadnienia kasacji bowiem wynika, że obrońca skazanego jako
3 konsekwencję naruszenia tego przepisu wskazuje naruszenie prawa oskarżonego do obrony. Z akt sprawy wynika, że D. C. był w okresie od dnia 27 września 2012 r. do dnia 6 listopada 2012 r. tymczasowo aresztowany w innej sprawie. Zawiadomienie o terminie rozprawy odwoławczej zostało oskarżonemu wysłane na adres zamieszkania i nie zostało doręczone. W dniu 26 września 2012 r. powtórnie awizowano przesyłkę, ale dzień później tj. 27 września 2012 r. D. C. został tymczasowo aresztowany. Należy przyjąć, że do uznania przesyłki za doręczoną w trybie określonym w art. w art. 133 § 2 k.p.k. w całym okresie awizowania tej przesyłki musi zachodzić faktyczna możliwość jej odebrania przez adresata, w tym przypadku przez oskarżonego. Warunek ten nie jest spełniony, jeżeli doszło do tymczasowego aresztowania oskarżonego przed upływem 7 dni od daty ponownego awizowania przesyłki, tak jak to miało miejsce w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy. W takim przypadku warunkiem skutecznego doręczenia przesyłki jest spełnienie warunków określonych w art. 134 § 2 k.p.k., a wiec jej przekazanie oskarżonemu za pośrednictwem administracji odpowiedniego zakładu w którym został osadzony. Ponieważ tak się nie stało, zasadnym jest zarzut naruszenia art. 450 § 3 k.p.k., bowiem została przeprowadzona rozprawa apelacyjna, pomimo braku prawidłowego zawiadomienia oskarżonego o jej terminie. Z treści natomiast art. 450 § 3 k.p.k. w powiązaniu z normą art. 117 § 2 k.p.k. w sposób jednoznaczny wynika, iż tylko niestawiennictwo należycie zawiadomionego oskarżonego o terminie rozprawy odwoławczej nie tamuje rozpoznania sprawy. Na ocenę zasadności zarzutu zawartego w kasacji obrońcy nie może mieć wpływu fakt, że okoliczności wyżej wskazane nie były znane Sądowi odwoławczemu w chwili orzekania. Wskazane wyżej uchybienie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia Sądu odwoławczego, szczególnie że ograniczało oskarżonego w prawie do obrony, chociażby poprzez uniemożliwienie mu złożenia wniosku o doprowadzenie na rozprawę odwoławczą w trybie art. 451 k.p.k., czy też składanie wyjaśnień, oświadczeń i wniosków, zgodnie z treścią art. 453 § 2 k.p.k. Z powyższych względów Sąd Najwyższy uznał wniesioną na korzyść skazanego D. C. kasację za oczywiście zasadną i orzekając na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. i art.
4 537 § 2 k.p.k. uwzględnił ją na posiedzeniu poprzez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- III KK 254/22 2023-09-21Czy doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej na adres, pod którym oskarżony nie zamieszkuje ani nie przebywa, a który nie jest jego adresem do doręczeń, stanowi prawidłowe powiadomienie o terminie rozpraw…
- IV KK 171/13 2013-07-11Czy doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej pod niewłaściwy adres, pomimo posiadania przez sąd informacji o faktycznym miejscu zamieszkania oskarżonego, może być uznane za prawidłowe i skuteczne w świetl…
- III KK 216/14 2014-08-13Czy sąd odwoławczy prawidłowo zawiadomił oskarżonego o terminie rozprawy apelacyjnej, jeśli oskarżony przebywał w tym czasie w areszcie śledczym, a zawiadomienie zostało wysłane na adres zamieszkania i nieodebrane?
- IV KK 305/13 2013-10-29Czy rozprawa apelacyjna przeprowadzona bez udziału oskarżonego, który w czasie jej trwania przebywał w zakładzie karnym, mimo że zawiadomienia o terminie były kierowane na jego adres domowy, narusza prawo oskarżonego do…
- III KK 32/15 2015-03-11Czy doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej skazanemu pozbawionemu wolności na ostatni wskazany przez niego adres zamieszkania, które wróciło z adnotacją „zwrot nie podjęto w terminie”, może być uznane z…
Powołane przepisy
art. 270 § 1 kkart. 235 KKart. 11 § 2 KKart. 235art. 11 § 3 KKart. 6 KPKart. 139 § 1 KPKart. 450 § 3 KPKart. 133 § 2 KPKart. 535 § 5 KPKart. 134 § 2 KPKart. 117 § 2 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy