V KK 112/23

WyrokIzba Karna2023-05-16

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazany przebywający w zakładzie karnym, zatrudniony odpłatnie, który twierdzi, że nie posiada środków finansowych i nie może uzyskać pomocy od rodziny, należycie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym?
Ratio decidendi
Skazany, który wnosi o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, musi w sposób należyty wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Samo gołosłowne oświadczenie o braku środków finansowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy skazany jest zatrudniony odpłatnie w zakładzie karnym, nie stanowi wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu.
Stan faktyczny
Skazany M.S. złożył wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy wezwał go do wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Skazany odpowiedział, że przebywa w zakładzie karnym, nie posiada środków finansowych i rodzina nie może mu pomóc. Sąd Najwyższy zauważył, że skazany jest zatrudniony odpłatnie w zakładzie karnym, co podaje w wątpliwość prawdziwość jego twierdzeń.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 112/23 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie M.S., skazanego z art. 178a § 1 i 4 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 maja 2023 r., wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 81 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W sprawie zawisłej przed Sądem Najwyższym, zainicjowanej kasacją Prokuratora Generalnego na niekorzyść M.S., skazany ten pismem z dnia 11 kwietnia 2023 r. złożył wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (k. 20 akt SN). Zarządzeniem sędziego Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2023 r. (k. 22) M.S. został wezwany do wykazania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, że nie jest on w stanie ponieść kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, pod rygorem odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu. Wezwanie to zostało mu doręczone w dniu 26 kwietnia 2023 r. (k. 30 akt SN). W odpowiedzi skazany w piśmie z dnia 30 kwietnia 2023 r. oświadczył, że obecnie przebywa w Zakładzie Karnym w K. i nie jest w stanie ponieść kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym, albowiem nie posiada żadnych „środków finansowych własnych”, a i jego rodzina nie jest w stanie pomóc mu w poniesieniu tych kosztów. V KK 112/23 2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek skazanego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.k., oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. W orzecznictwie nie budzi zatem wątpliwości fakt, że „przesłanką uzasadniającą ustanowienie obrońcy z urzędu jest więc skuteczne wykazanie (podkr. - SN) przez osobę występującą z takim żądaniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 2021 r., IV KO 20/21, LEX nr 3159053). Tymczasem M.S. nie wywiązał się z tego obowiązku. Jego odpowiedź na wezwanie z dnia 19 kwietnia 2023 r. zawiera bowiem jedynie zbiór oświadczeń, które – wobec niepoparcia ich żadnymi dowodami – jawią się jako gołosłowne. Co więcej, z pisma nadesłanego z Zakładu Karnego w K. (k. 28 akt SN) wynika, że skazany ten jest zatrudniony odpłatnie w tamtejszej jednostce penitencjarnej i nie posiada zajęć finansowych. Okoliczności te podają zatem w wątpliwość prawdziwość twierdzeń skazanego, co tym bardziej wskazuje na brak podstaw do wyznaczeniu mu obrońcy z urzędu. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178a § 1art. 78 § 1 KPKart. 81 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy