V KK 119/24

V KK 119/24 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie D. W. , skazanego za czyn z art. 56 § 1 k.k.s. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 maja 2024 r. wniosku skazanego D. W. o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. V KK 119/24. UZASADNIENIE Obrońca skazanego D. W. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt V Ka 524/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk- Północ w Gdańsku z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt II K 1225/19. Kasacja ta została zarejestrowana w repertorium pod sygn. V KK 119/24 i, zgodnie z kolejnością wpływu, zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej z dnia 11 marca 2024 r. sprawę przydzielono SSN Annie Dziergawce. Skazany D.W. pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r. wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. V KK 119/24 2 47 Karty Praw Podstawowych o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. V KK 119/24 sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki. Skazany w swoim wniosku wskazał na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności tej sędzi wywołanych m.in. wadliwą procedurą powołania do pełnienia funkcji sędziego Sądu Najwyższego, gdyż otrzymała nominację do Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Uzasadniając wniosek skazany wskazał, że w świetle orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Sądu Najwyższego wydanie orzeczenia przez SSN Annę Dziergawkę powołaną na urząd sędziego Sądu Najwyższego przy udziale wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa prowadziłoby do naruszenia standardu niezależności i bezstronności sędziowskiej. Pismo zostało zarejestrowane jako wniosek o wyłączenie sędziego złożony w trybie art. 41 k.p.k. Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracami Izby Karnej sprawa w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego została przydzielona SSN Barbarze Skoczkowskiej (sygn. KRI 440). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek skazanego D. W. , oparty o przepis art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z tym przepisem sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okolicznością mogąca wywołać tę wątpliwość może być m.in. tryb powołania sędziego Sądu Najwyższego na urząd (zob. np. postanowienie SN z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II KK 206/21). Sąd Najwyższy ma zatem obowiązek wyłączyć sędziego także wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszych uchybień, a więc do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa (zob. np. postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt II KK 57/23 [KRI 155]). V KK 119/24 3 Złożony przez obrońcę wniosek opiera się na okolicznościach związanych z powołaniem Anny Dziergawki na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Sam fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; uchwała Sądu Najwyższego w składzie połączonych 3 Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wynika natomiast, że tego rodzaju wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w przyszłości do Trybunału (por. m. in. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce). Mając powyższe na uwadze należało wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. V KK 119/24. [J.J.] [ms]