V KK 140/26
PostanowienieIzba Karna2026-05-06
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli jest on podniesiony pod pozorem naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym nie jest uprawniony do ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji, nawet jeśli zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest podniesiony pod pozorem naruszenia przepisów postępowania. Kontrola kasacyjna dotyczy wyłącznie rażących naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kwestionowanie ustaleń faktycznych w ten sposób stanowi próbę obejścia ograniczeń wynikających z art. 523 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Skazany G.B. został uznany za winnego popełnienia oszustwa na szkodę Wojewódzkiego Urzędu Pracy, polegającego na wprowadzeniu w błąd co do spełnienia warunków otrzymania dotacji z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Oskarżony przedłożył nieprawdziwe wnioski i porozumienia dotyczące zmniejszenia wymiaru czasu pracy lub przestoju ekonomicznego pracowników, mimo braku zamiaru wywiązania się z tych zobowiązań. Sąd pierwszej instancji skazał go za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. Sąd odwoławczy utrzymał wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. przekroczenie zakresu oskarżenia oraz wadliwe rozważenie zarzutów apelacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
V KK 140/26
POSTANOWIENIE
Dnia 6 maja 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
w sprawie G. B. (B.)
skazanego z art. 286 § 1 k.k.
w dniu 6 maja 2026 r.
po rozpoznaniu, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy
z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt IV Ka 586/25
utrzymującego wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy
z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt III K 141/24,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację obrońcy skazanego jako oczywiście
bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 marca 2025 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w sprawie o
sygn. akt III K 141/24, uznał oskarżonego G.B. za winnego tego, że w okresie od
V KK 140/26 2
kwietnia 2020 r. do 27.09.2020 r. działając w krótkich odstępach czasu w
wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i
uzyskania dotacji z Wojewódzkiego Urzędu Pracy z siedzibą w T. wprowadził w
błąd pracowników tego urzędu co do spełnienia warunków co do otrzymania dotacji
w ten sposób, że przedłożył poświadczające nieprawdę wnioski o przyznanie
świadczenia z dnia 30.04.2020 r. i 07 05.2020 r. oraz załączone do nich
porozumienia z pracownikami W.J. i U.C., gdzie poświadczenie nieprawdy polegało
na tym, W.J. w okresie od 01.04.2020 r. do 30.06.2020 r. ma mieć zmniejszony o 20
% wymiar czasu pracy, a U.C. w okresie od 01.04.2020 r. do 30.06.2020 r. ma być
pracownikiem objętym przestojem ekonomicznym, podczas gdy oskarżony nie
zmierzał zmniejszać czasu pracy dla W.J. i nie stosować przestoju ekonomicznego
dla U.C. i w rzeczywistości W.J. nie miała zmniejszonego czasu pracy w tym
okresie, a U.C. świadczyła pracę do końca kwietnia 2020 r„ przebywając następnie
na zwolnieniu lekarskim i z dniem 10 czerwca 2020 r. rozwiązała z firmą
oskarżonego umowę o pracę, a następnie oskarżony w dniu 24 czerwca 2020 r. na
podstawie wskazanych wyżej wniosków i dokumentów poświadczających
nieprawdę dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania dotacji i w
okresie gdy U.C. nie była już u niego zatrudniona, podpisał umowę na podstawie
wniosku nr [...] o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków
Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie
wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym
wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19 bez zamiaru
wywiązania się z nałożonych zobowiązań zmniejszenia czasu pracy dla jednego
pracownika i przestoju ekonomicznego dla drugiego pracownia i bez zamiaru
wywiązania się z udokumentowania wykorzystania środków, w szczególności bez
zamiaru realizacji postanowień § 3 umowy, doprowadzając w ten sposób
Wojewódzki Urząd Pracy w T. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej
kwocie 6898,92 zł, którą to kwotę oskarżony otrzymał w trzech transzach w dniu 29
czerwca 2020 roku na kwotę 2299,64 zł, w dniu 05 sierpnia 2020 r. na kwotę
2299,64 zł i w dniu 28 sierpnia 2020 r. na kwotę 2299,64 zł, tj. za winnego
przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w ZW. z
art. 12 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk i za to na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11
V KK 140/26 3
§ 3 kk w zw. z art. 57b kk skazał go na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia
wolności oraz na podstawie art. 33 § 2 kk wymierzył mu grzywnę w wysokości 200
(dwustu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 30
(trzydziestu) złotych. Ponadto obciążył oskarżonego kosztami postępowania.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego Sąd Okręgowy w Bydgoszczy
wyrokiem z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt IV Ka 586/25, utrzymał
zaskarżony wyrok w mocy.
Kasację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego zarzucając rażące
naruszenie prawa procesowego, mogące mieć wpływ na treść orzeczenia, to jest
przepisów:
1. art. 433 § 2 kpk w zw. z art. 457 § 3 kpk w zw. z art. 7 kpk w zw. z art. 424 § 1
pkt 1 kpk, przez wadliwe rozważenie podniesionego w apelacji zarzutu
naruszenia przepisów postępowania, to jest przepisów art. 16 kpk i w
następstwie art. 439 § 1 pkt 9 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 kpk poprzez
przekroczenie zakresu oskarżenia w ten sposób, że Sąd I instancji zmienił w
zaskarżonym wyroku opis czynu i skazał oskarżonego za zdarzenie
faktyczne, nieobjęte aktem oskarżenia, to jest za to, że "wprowadził w błąd
pracowników urzędu co do spełnienia warunków co do otrzymania dotacji w
ten sposób, że przedłożył poświadczające nieprawdę wnioski [...], a
następnie podpisał umowę o wypłatę świadczeń bez zamiaru wywiązania się
z nałożonych zobowiązań oraz bez zamiaru wywiązania się z
udokumentowania wykorzystania środków", pomimo braku skargi
uprawnionego oskarżyciela, co stanowi bezwzględną przyczynę
odwoławczą;
2. art. 433 § 2 kpk oraz art. 457 § 3 kpk, a także przepisów art. 7 kpk i art. 410 kpk
polegające na wadliwym rozważeniu podniesionych w apelacjach zarzutów
poprzez zaniechanie przez Sąd dokonania oceny dowodu z wyjaśnień
oskarżonego w oparciu o całokształt materiału dowodowego, co mogło mieć
wpływ na wynik sprawy oraz dokonanie oceny z zeznań świadków W.J.,
U.O., a także P.M., w sposób dowolny, z przekroczeniem zasad swobody
oceny dowodów, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie
V KK 140/26 4
zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego w całości i przekazanie sprawy Sądowi
Okręgowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.
Prokurator Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz – Północ w Bydgoszczy w
pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego okazała się bezzasadna i to w
stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535
§ 3 k.p.k., bez udziału stron.
Na wstępie należy stwierdzić, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, a powody jej wniesienia określa przepis art. 523 k.p.k. Wzruszenie
prawomocnego orzeczenia w jej drodze możliwe jest jedynie w wypadku
stwierdzenia kwalifikowanego, tj. rażącego naruszenia prawa materialnego lub
procesowego, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
W tym kontekście podkreślić należy, że postępowanie sądowe w rozważanej
sprawie nie jest obarczone żadnymi uchybieniami określonymi w art. 439 k.p.k., jak
również innymi, które należałoby zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa
mogące mieć wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku. Lektura treści
zarzutów kasacyjnych oraz ich rozwinięcia, zawartych w uzasadnieniu tego
nadzwyczajnego środka zaskarżenia, może rodzić wątpliwości co do tego, czy
autor kasacji wystarczająco wnikliwie zapoznał się z motywacyjną częścią
orzeczenia Sądu odwoławczego.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 433 § 2 kpk
w zw. z art. 457 § 3 kpk w zw. z art. 7 kpk w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 kpk, przez
wadliwe rozważenie podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia przepisów
postępowania, to jest przepisów art. 16 kpk i w następstwie art. 439 § 1 pkt 9 kpk w
zw. z art. 17 § 1 pkt 9 kpk ujętego w pkt 1 kasacji wskazać należy, że jest on
oczywiście bezzasadny. Sąd Okręgowy przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego
kasacją wyroku stosunkowo obszerną i staranną argumentację dotyczącą
przedmiotowej kwestii (uzasadnienie SO – s. 4 – 6). Odnosząc się do zarzutu braku
skargi uprawnionego oskarżyciela Sąd Okręgowy wskazał, że wprowadzenie do
opisu czynu przypisanego oskarżonemu elementu odnoszącego się do
V KK 140/26 5
uszczegółowienia sposobu działania oskarżonego w niczym nie naruszało
tożsamości czynu. W dalszym ciągu chodziło o oszustwo, którego dopuścił się
oskarżony względem Wojewódzkiego Urzędu Pracy z siedzibą w T. w związku z
zawarciem umowy nr [...]. Wprowadzone przez Sąd Rejonowy elementy, istotnie,
jedynie konkretyzowały sposób działania oskarżonego. Zasada skargowości
wyznacza granice podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy w danym
postępowaniu. Granice te określa jednak nie opis czynu zawarty w akcie
oskarżenia, czy też przyjęta przez uprawniony podmiot do wystąpienia ze skargą
główną kwalifikacja prawna, lecz zdarzenie w znaczeniu historycznym. Sąd ad
quem w tej materii prawidłowo odniósł się do jednego z zarzutów zawartych w
apelacji obrońcy G.B.
W zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 433 § 2 kpk
w zw. z art. 457 § 3 kpk oraz art. 7 kpk oraz art. 410 kpk polegające na wadliwym
rozważeniu podniesionych w apelacji zarzutów poprzez zaniechanie przez Sąd
dokonania oceny dowodu z wyjaśnień oskarżonego w oparciu o całokształt
materiału dowodowego wskazać należy, że jest to w zasadzie kwestionowanie
ustaleń faktycznych poprzez podnoszone zarzuty naruszenia prawa procesowego,
stanowiące powielenie zarzutów sformułowanych w apelacji niniejszej sprawy i
próbę obejścia ograniczeń wynikających z art. 523 § 1 kpk, co w zamiarze jej
autora ma spowodować przeprowadzenie przez Sąd Najwyższy powtórnej
weryfikacji wyroku Sądu II instancji, która oceniona winna być jako prawnie
niedopuszczalna.
Z treści kasacji ewidentnie wynika, że obrońca pod pozorem obrazy
przepisów postępowania w rzeczywistości stara się podważyć ustalenia co do
stanu faktycznego, co pozostaje w sprzeczności z art. 523 § 1 kpk. Skarżący
zmierza bowiem do wykazania, iż w istocie skazany nie dopuścił się przypisanego
mu czynu. Podnieść należy, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu
Najwyższego zasadność ustaleń faktycznych nie podlega kontroli w trybie
przepisów Rozdziału 55 Kodeksu postępowania karnego. Uwagę tę odnieść należy
także do, często spotykanego w praktyce, zarzutu kasacji wskazującego na
niewywiązanie się przez sąd odwoławczy z obowiązku rzetelnego rozważenia
wszystkich zarzutów apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.), nie wyłączając także tych, które
V KK 140/26 6
wskazują na błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia (art. 438 pkt 3 k.p.k.) -
niezależnie od tego, że to ostatnie zagadnienie nie stanowi przedmiotu
postępowania kasacyjnego (argument z art. 523 § 1 k.p.k.) – (zob. postanowienia
SN: z 10.02.2021 r., IV KK 574/20 oraz z 10.03.2021 r., V KK 63/21). Ponieważ
wykluczone jest oczekiwanie od sądu kasacyjnego przeprowadzenia ponownej,
samodzielnej oceny dowodów i na tej podstawie – kontroli poprawności
poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, hipotetyczna skuteczność takiego
zarzutu może być rozważana w zasadzie wyłącznie w przypadku zupełnego
pominięcia przez sąd odwoławczy rozpoznania zarzutu zwykłego środka
zaskarżenia opartego o art. 438 pkt 3 k.p.k. i tylko w razie przekonującego
wykazania przez skarżącego, że uchybienie to miało rzeczywisty, istotny wpływ na
treść wydanego orzeczenia. Zakwestionowanie na tej podstawie prawidłowości
orzeczenia sądu odwoławczego nie może okazać się trafne w razie zaafirmowania,
bądź samodzielnego poczynienia przez sąd odwoławczy ustaleń faktycznych, które
pozostają pod ochroną art. 7 k.p.k., a są one niezgodne wyłącznie z oczekiwaniami
skarżącego determinowanymi jego interesem procesowym.
Wbrew twierdzeniom skarżącego uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego
zawiera chronologiczne omówienie wszystkich zarzutów zawartych w zwykłym
środku zaskarżenia, w tym odnośnie zarzutu opartego na względnej podstawie
odwoławczej, błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.) – (pkt 6
apelacji obrońcy).
Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że kasacja jest
nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach
formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych. W żadnym razie nie
jest wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na
prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen
płynących, bez wykazania uchybień - i to rażących - w procedowaniu bądź
rozumowaniu sądu odwoławczego, które w dodatku mogły mieć istotny wpływ na
treść orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2017
r., III KK 265/17).
Mając na względzie wszystkie powyższe rozważania należy uznać, że
V KK 140/26 7
autor kasacji nie wykazał, by Sąd II instancji dopuścił się uchybienia o charakterze
rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i
które winno skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym.
Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu
oczywistym.
Ponadto rozstrzygnięto o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego.
[WB]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- IV KK 276/13 2013-11-13Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i niewspółmierności kary w postępowaniu kasacyjnym?
- IV KK 379/13 2013-11-28Czy zarzuty kasacyjne skierowane przeciwko ustaleniom faktycznym są dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, mimo że dotyczą one rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji i naruszają zakaz podnoszenia zarzutu błędu w ustal…
- III KK 94/14 2014-07-08Czy zarzuty kasacyjne dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, oceny dowodów lub niewspółmierności kary, które w istocie kwestionują rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji, mogą stanowić skuteczną podstawę do uchyle…
- II KK 347/17 2018-02-22Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych lub rażącej niewspółmierności kary w postępowaniu kasacyjnym?
- IV KK 15/18 2018-02-28Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli są one przedstawiane jako naruszenie przepisów prawa procesowego?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 535 § 3 KPKart. 297 § 1 kkart. 11 § 2 kkart. 12 § 1 kkart. 4 § 1 kkart. 11art. 57b kkart. 33 § 2 kkart. 433 § 2 kpkart. 457 § 3 kpkart. 7 kpk
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy