V KK 182/19

Sygn. akt V KK 182/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) Protokolant Dorota Szczerbiak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego, w sprawie M. E. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 4 marca 2020 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok łączny Sądu Rejonowego w Ż. i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z.. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Ż. wyrokiem łącznym z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt II K (…), po rozpoznaniu sprawy M. E., skazanego prawomocnymi wyrokami: 2 A) wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie II K (…), którym połączono kary orzeczone: - wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie II K (…) na karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby 3 lat; postanowieniem z dnia 17 maja 2007 r. karę zarządzono do wykonania; - wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 września 2004 r. w sprawie II K (…) na karę 1 roku pozbawienia wolności; kara wykonana; i wymierzono karę łączną 1 roku pozbawienia wolności; kara wykonana w całości; B) wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 23 czerwca 2005 r. w sprawie II K (…) na karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby 3 lat; postanowieniem z dnia 17 maja 2007 r. karę zarządzono do wykonania; kara wykonana; C) wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 23 września 2008 r. w sprawie II K (…) na karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności, kara wykonana; D) wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Z. z dnia 27 czerwca 2014 r. w sprawie II K (…) na karę łączną 9 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności obejmującą kary orzeczone wyrokami: - Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 grudnia 2006 r. w sprawie IV K (…) w wymiarze 5 lat pozbawienia wolności; - Sądu Okręgowego w Z. z dnia 26 lutego 2007 r. w sprawie II K (…) w wymiarze 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; - Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 27 marca 2007 r. w sprawie II K (…) w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności; - Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 05 lutego 2013 r. w sprawie II K (…) w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności; E) wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 26 sierpnia 2016 r. w sprawie II K (…) na karę 150 stawek dziennych grzywny po 11 złotych; F) wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 29 sierpnia 2017 r. w sprawie II K (…) na karę 1 roku ograniczenia wolności, 25 godzin pracy w stosunku miesięcznym; 3 G) wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 maja 2018 r. w sprawie II K (…) na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; H) wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 27 lutego 2017 r. w sprawie II K (…) na karę 1 roku ograniczenia wolności oraz I) wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 17 stycznia 2018 roku w sprawie II K (…) na karę 200 stawek dziennych grzywny po 20 każda stawka; orzekł co następuje: I. na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w sprawach opisanych w części wstępnej wyroku w pkt A (II K (…)), B (II K (…)), C (II K (…)), II. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k., 85 § 1 i 2 k.k. i 86 § 1 i 4 k.k. połączył kary orzeczone wobec skazanego M. E. wyrokami oznaczonymi w pkt. D (II K (…)), F (II K (…)), G (II K (…)), H (IIK (…)) części wstępnej wyroku i w ich miejsce wymierzył mu karę łączną 10 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności, III. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k., 85 § 1 i 2 k.k. i 86 § 1 i 2 k.k. połączył kary grzywny orzeczone wobec skazanego M. E. wyrokami oznaczonymi w pkt. E (II K (….)) i I (II K (…)) części wstępnej wyroku i w ich miejsce wymierzył mu karę łączną 200 stawek dziennych grzywny po 20 złotych każda stawka, IV. ustalił, że w pozostałym zakresie wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu oraz na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. Wyrok Sądu Rejonowego w Ż. nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 1 sierpnia 2018 r. Kasację od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny, który zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, to jest art. 569 § 2 k.p.k., polegające na wydaniu orzeczenia w przedmiocie wyroku łącznego przez Sąd Rejonowy w Ż., w sytuacji, gdy jednym z wyroków będących przedmiotem badania był wyrok łączny Sądu Okręgowego w Z. , sygn. akt II K (…), a tym samym właściwym do wydania wyroku łącznego był sąd wyższego rzędu, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. 4 Podnoszą powyższe, Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna, i to w stopniu oczywistym. Właściwość rzeczową i miejscową sądu orzekającego w przedmiocie wydania wyroku łącznego determinuje treść przepisów art. 569 k.p.k. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 569 § 1 k.p.k. jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby, którą prawomocnie skazano lub wobec której orzeczono karę łączną wyrokami różnych sądów, właściwy do wydania wyroku łącznego jest sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący lub łączny w pierwszej instancji, orzekający kary podlegające łączeniu. Z kolei przepis § 2 artykułu 569 k.p.k. stanowi, że jeżeli w pierwszej instancji orzekały sądy różnego rzędu, wyrok łączny wydaje sąd wyższego rzędu. W realiach przedmiotowej sprawy Sąd Rejonowy w Ż., orzekając w przedmiocie wydania wyroku łącznego wobec skazanego M. E. w sprawie toczącej się pod sygn. akt II K (…), badał (przez pryzmat realizacji warunków określonych w art. 85 i n. k.k.) orzeczenia Sądu Rejonowego w Ż. o sygn. akt : II K (…), II K (…), II K (…), II K (…), II K (…) II K (…) II K (…) II K (…) oraz orzeczenie (wyrok łączny) Sądu Okręgowego w Z. o sygn. akt II K (…) W związku z treścią powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania karnego, nie ulega wątpliwości, że Sąd Rejonowy w Ż. nie był uprawniony do orzekania w sprawie wydania wyroku łącznego w niniejszej sprawie, skoro jeden z wyroków podlegających łączeniu został wydany przez sąd wyższego rzędu - Sąd Okręgowy w Z. . Wskazane rażące uchybienie przepisowi art. 569 § 2 k.p.k. skutkowało zaistnieniem w niniejszej sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Konsekwencją powyższego ustalenia jest uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Ż. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi właściwemu rzeczowo - Sądowi Okręgowemu w Z. . Z tego względu należało orzec jak w sentencji. 5